ប្រធានបទ

ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អាគារក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Department of Justice ឬ DOJ) គឺជានាយកដ្ឋានប្រតិបត្តិមួយនៃរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ ដែលទទួលខុសត្រូវលើការអនុវត្តច្បាប់សហព័ន្ធ ការស៊ើបអង្កេតបទល្មើស និងការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌសហព័ន្ធ។ ក្រសួងនេះប្រៀបបាននឹងក្រសួងយុត្តិធម៌ ឬក្រសួងមហាផ្ទៃរបស់ប្រទេសដទៃ ប៉ុន្តែមានសមត្ថកិច្ចលើកម្រិតសហព័ន្ធតែប៉ុណ្ណោះ។

ក្រសួងនេះត្រូវបានដឹកនាំដោយអគ្គមេធាវីសហរដ្ឋអាមេរិក (United States Attorney General) ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយប្រធានាធិបតី និងបម្រើការជាសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ បច្ចុប្បន្ន លោក Todd Blanche ដែលជាអនុប្រធានអគ្គមេធាវី កំពុងបម្រើការជាអគ្គមេធាវីស្តីទី នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់វិគីភីឌា។

ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អគ្គមេធាវី ក្រសួងមានភ្នាក់ងារសំខាន់ៗជាច្រើន រួមមានការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) ការិយាល័យប្រឆាំងគ្រឿងញៀន (DEA) ការិយាល័យពន្ធនាគារសហព័ន្ធ (BOP) និងនាយកដ្ឋានព្រះរាជអាជ្ញាសាធារណៈសហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Attorneys) ជាដើម។ ដោយមានបុគ្គលិកជាង ១០០,០០០ នាក់ និងថវិកាប្រចាំឆ្នាំរាប់សិបពាន់លានដុល្លារ ក្រសួងនេះគឺជាស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់ដ៏ធំបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តារាងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួងយុត្តិធម៌ ប្រភព: Wikipedia

ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិកមានទីតាំងនៅអាគារ Robert F. Kennedy Department of Justice Building ក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ឌី.ស៊ី.។ តាមវិគីភីឌា អាគារនេះត្រូវបានសាងសង់ក្នុងរចនាបថនីអូគ្លាសស៊ិក និងបានក្លាយជាទីតាំងការិយាល័យរបស់អគ្គមេធាវី ព្រមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្សេងទៀត។

ក្រៅពីទីស្នាក់ការកណ្តាល ក្រសួងមានការិយាល័យសាខានៅទូទាំងប្រទេស រួមមានការិយាល័យអគ្គមេធាវីសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំស្រុក (U.S. Attorney offices) ចំនួន ៩៤ និងការិយាល័យ FBI ប្រចាំរដ្ឋជាច្រើន។ បុគ្គលិករបស់ក្រសួងរួមមានមេធាវី ភ្នាក់ងារពិសេស អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកោសល្យវិច័យ និងបុគ្គលិកគាំទ្រផ្សេងៗ ដែលសរុបមានចំនួនជាង ១០០,០០០ នាក់។ យោងតាមវិគីភីឌា បណ្តាញនេះអនុញ្ញាតឱ្យក្រសួងអនុវត្តច្បាប់និងស៊ើបអង្កេតបទល្មើសនៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបគំនូរដោយ Thomas Nast ចំណងជើងថា 'Halt' បោះពុម្ពថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៧៤ ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថា តំណែងអគ្គមេធាវីសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៧៨៩ ប៉ុន្តែនៅពេលនោះវាគ្រាន់តែជាតំណែងទីប្រឹក្សាក្រៅម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានក្រសួងឬបុគ្គលិកផ្ទាល់ខ្លួន។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ១៩ បន្ទុកការងារផ្នែកច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដែលនាំឱ្យសភាអនុម័តច្បាប់បង្កើតក្រសួងយុត្តិធម៌នៅថ្ងៃទី ១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៨៧០ ក្រោមហត្ថលេខីរបស់ប្រធានាធិបតី Ulysses S. Grant។ ច្បាប់នេះបានប្រគល់អំណាចឱ្យអគ្គមេធាវីគ្រប់គ្រងលើការិយាល័យព្រះរាជអាជ្ញាស្រុក និងតុលាការសហព័ន្ធទាំងអស់។

ក្រោយការបង្កើត ក្រសួងបានពង្រីកឥតឈប់ឈរ។ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២០ វាបានទទួលបន្ទុកភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតថ្មីៗដូចជា FBI (បង្កើតឆ្នាំ ១៩០៨) និង DEA (បង្កើតឆ្នាំ ១៩៧៣)។ អាគារទីស្នាក់ការកណ្តាលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៣៥ និងដាក់ឈ្មោះដើមថា Department of Justice Building។ នៅឆ្នាំ ២០០១ វាត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះជាកិត្តិយសដល់លោក Robert F. Kennedy ដែលធ្លាប់បម្រើការជាអគ្គមេធាវីពីឆ្នាំ ១៩៦១ ដល់ ១៩៦៤។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមរយៈនាយកដ្ឋានប្រឆាំងភាពផ្តាច់មុខ (Antitrust Division) ក្រសួងយុត្តិធម៌បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សាការប្រកួតប្រជែងដោយយុត្តិធម៌នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមវិគីភីឌា ករណីប្រឆាំងផ្តាច់មុខដ៏ល្បីល្បាញរួមមានការបំបែកក្រុមហ៊ុន Standard Oil នៅឆ្នាំ ១៩១១ និងករណីប្រឆាំង Microsoft ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០។ ការិយាល័យនេះបន្តតាមដានការរួមបញ្ចូលគ្នានៃក្រុមហ៊ុនធំៗ និងការអនុវត្តអាជីវកម្មមិនស្មើភាព ដើម្បីការពារអ្នកប្រើប្រាស់។

ផ្នែកវប្បធម៌ ក្រសួងមាននាយកដ្ឋានសិទ្ធិពលរដ្ឋ (Civil Rights Division) ដែលបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៧ ដើម្បីអនុវត្តច្បាប់សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងប្រឆាំងការរើសអើងពូជសាសន៍ ភេទ និងពិការភាព។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រសួងនៅក្នុងវិស័យនេះបានជួយលុបបំបាត់ការបែងចែកពូជសាសន៍ និងពង្រឹងសិទ្ធិជនជាតិភាគតិច ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅនៅក្នុងសង្គមអាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិកបន្តជាស្ថាប័នស្នូលក្នុងការការពារនីតិរដ្ឋ និងដោះស្រាយបញ្ហាថ្នាក់ជាតិនិងអន្តរជាតិសំខាន់ៗ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការផ្លាស់ប្តូរថ្នាក់ដឹកនាំដោយមានលោក Todd Blanche ឡើងកាន់តំណែងជាអគ្គមេធាវីស្តីទី បានទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់អំពីទិសដៅគោលនយោបាយរបស់ក្រសួង។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ក្រសួងនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធតាមរយៈឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើគោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍ ការនិរទេសជនជាតិខ្មែរ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកច្បាប់ជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ករណីថ្មីៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ការជួញដូរមនុស្ស និងការស្ដារទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកពីអំពើពុករលួយ បានធ្វើឱ្យក្រសួងក្លាយជាដៃគូសំខាន់សម្រាប់នីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជាផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ព្រះរាជអាជ្ញាអាមេរិកសម្រេចទម្លាក់ចោទប្រកាន់ក្លែងបន្លំប្រឆាំងនឹងមហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា Gautam Adani
សេដ្ឋកិច្ច

ព្រះរាជអាជ្ញាអាមេរិកសម្រេចទម្លាក់ចោទប្រកាន់ក្លែងបន្លំប្រឆាំងនឹងមហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា Gautam Adani

ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិកប្រកាសកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ខ្លួននឹងទម្លាក់ចោទប្រកាន់ឧក្រិដ្ឋកម្មក្លែងបន្លំប្រឆាំងនឹងលោក Gautam Adani មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា ដែលត្រូវបានចោទថាបង់សំណូកក្នុងគម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅឥណ្ឌា។

១៩ ឧសភា ២០២៦