ខេត្តកំពង់ធំ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តកំពង់ធំ គឺជាខេត្តមួយស្ថិតនៅភាគកណ្តាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ តាមវិគីភីឌា ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តសៀមរាបនៅទិសពាយ័ព្យ ខេត្តព្រះវិហារនៅទិសខាងជើង ខេត្តស្ទឹងត្រែងនៅទិសឦសាន ខេត្តក្រចេះនៅទិសខាងកើត ខេត្តកំពង់ចាមនិងខេត្តកំពង់ឆ្នាំងនៅទិសខាងត្បូង និងបឹងទន្លេសាបនៅទិសខាងលិច។ ខេត្តនេះមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីដោយសារប្រាសាទបុរាណសម្បូរណ៍ព្រៃគុក (Sambor Prei Kuk) ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលកសិកម្មដ៏សំខាន់សម្រាប់ស្រូវ និងស្វាយចន្ទី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តកំពង់ធំមានផ្ទៃដីធំទូលំទូលាយ ដោយផ្នែកខាងលិចស្ថិតនៅជាប់នឹងបឹងទន្លេសាប ដែលជាបឹងទឹកសាបធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ដីនៅតំបន់នេះសម្បូរដោយដីល្បប់មានជីជាតិ ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់កសិកម្ម។ ខេត្តនេះក៏មានព្រៃឡង់ជាច្រើន និងដងទន្លេសាបផងដែរ។ រដ្ឋធានីខេត្តគឺក្រុងស្ទឹងសែន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីក្រុងកំពង់ធំ។

ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរ ហើយមានជនជាតិភាគតិចមួយចំនួនតូចដូចជាជនជាតិឡាវ និងជនជាតិចិន។ តាមការប៉ាន់ស្មាន ចំនួនប្រជាជនសរុបមានប្រមាណជាង ៧០ ម៉ឺននាក់ ដែលភាគច្រើនប្រកបរបរកសិកម្ម និងនេសាទ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខេត្តកំពង់ធំមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងអរិយធម៌មុនសម័យអង្គរ។ តំបន់សម្បូរណ៍ព្រៃគុកដែលមានទីតាំងនៅក្នុងខេត្តនេះ ត្រូវបានគេជឿថាជារាជធានីចេនឡានៅសតវត្សរ៍ទី ៧។ ប្រាសាទទាំងនេះត្រូវបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី ១ ហើយជាកេរ្តិ៍ដំណែលដ៏សំខាន់នៃសម័យមុនអង្គរ។

នៅក្នុងសម័យអង្គរ តំបន់កំពង់ធំគឺជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រខ្មែរ ដែលបម្រើជាផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់តាមរយៈបឹងទន្លេសាប ភ្ជាប់ទៅកាន់ទីក្រុងអង្គរ។ ក្រោយមកក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ខេត្តនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាផ្នែកមួយនៃដែនដីកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីឯករាជ្យ ខេត្តកំពង់ធំត្រូវបានបង្កើតឡើងជាខេត្តដាច់ដោយឡែក។

ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ខេត្តនេះក៏រងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំងដែរ ដោយប្រជាជនជាច្រើនត្រូវបានជម្លៀសទៅកាន់តំបន់ជនបទ ហើយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធត្រូវបានបំផ្លាញ។ បច្ចុប្បន្ន ខេត្តនេះគឺជានិមិត្តរូបនៃការស្តារឡើងវិញ និងការអភិវឌ្ឍន៍របស់កម្ពុជា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តកំពង់ធំត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខេត្តកសិកម្មដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។ តាមវិគីភីឌា ខេត្តនេះគឺជាអ្នកផលិតស្វាយចន្ទីធំជាងគេមួយនៅក្នុងប្រទេស។ កសិកម្មស្រូវក៏ជាមុខរបរចម្បងដែរ ដោយដីមានជីជាតិនៅតាមតំបន់ទំនាបលិចទឹកបឹងទន្លេសាបផ្តល់ទិន្នផលស្រូវខ្ពស់។ លើសពីនេះ ការនេសាទនៅបឹងទន្លេសាបក៏ផ្តល់ប្រភពចំណូលយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។ កន្សោមសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងទៀតរួមមានការចិញ្ចឹមសត្វ និងពាណិជ្ជកម្មតាមដងផ្លូវជាតិ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ខេត្តកំពង់ធំមានប្រាសាទ និងវត្តអារាមបុរាណជាច្រើន។ ប្រាសាទភ្នំសណ្ដក់ (Phnom Santuk) គឺជាកន្លែងធម្មយាត្រាដ៏ពេញនិយម ដែលមានជណ្ដើរថ្មជាច្រើនកាំឡើងទៅកាន់កំពូលភ្នំ និងមានទេសភាពស្រស់ត្រកាលនៃទន្លេសាប។ ពិធីបុណ្យប្រពៃណីខ្មែរដូចជាបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និងបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងយ៉ាងអ៊ឹកធឹកនៅទូទាំងខេត្ត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Global Forest Change dataset តាមវិគីភីឌា

បច្ចុប្បន្ន ខេត្តកំពង់ធំកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសំខាន់ៗដូចជាការបាត់បង់ព្រៃឈើ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីតារាង Global Forest Change ការបាត់បង់គម្របដើមឈើនៅក្នុងខេត្តបានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់រវាងឆ្នាំ ២០០១ និង ២០២៤។ បញ្ហានេះត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការកាប់ឈើខុសច្បាប់ និងការពង្រីកដីកសិកម្ម។

ក្រៅពីនេះ តំបន់ទេសចរណ៍សម្បូរណ៍ព្រៃគុកដែលបានទទួលឋានៈជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកពីអង្គការយូណេស្កូក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ កំពុងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរកាន់តែច្រើន ដែលជាឱកាសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក។ រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលក៏កំពុងធ្វើការលើគម្រោងអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានាផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ខេត្តកំពង់ធំតំណាងឱ្យចំណុចប្រសព្វនៃកេរដំណែលវប្បធម៌ ការអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម និងបញ្ហាប្រឈមបរិស្ថាន ដែលជាប្រធានបទពាក់ព័ន្ធសម្រាប់ព័ត៌មានក្នុងតំបន់។