KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៨ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៨ មិថុនា ២០២៦

កាហ្សាន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពទីក្រុងកាហ្សាន ប្រភព: Wikipedia

កាហ្សាន (Kazan) គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតរបស់សាធារណរដ្ឋតាតាស្ថាន (Tatarstan) ក្នុងសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេ Volga និងទន្លេ Kazanka ហើយមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ៤២៥.៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ចំនួនប្រជាជនក្នុងក្រុងផ្ទាល់មានប្រមាណជាង ១.៣ លាននាក់ ហើយបើគិតតំបន់ទីប្រជុំជនវិញអាចឡើងដល់ ២ លាននាក់។ កាហ្សានជាទីក្រុងធំជាងគេទី ៥ នៅរុស្ស៊ី និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតនៅតាមបណ្តោយទន្លេ Volga និងក្នុងតំបន់សហព័ន្ធ Volga (Volga Federal District)។

ទីក្រុងនេះមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះជា “រដ្ឋធានីទីបី” របស់រុស្ស៊ី (បន្ទាប់ពីទីក្រុងមូស្គូ និងសាំងពេទែសបួរ) ដោយសារការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌របស់ខ្លួន។ យោងតាមវិគីភីឌា កាហ្សានក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ដ៏សំខាន់ ដែលបង្ហាញពីសន្តិភាពក្នុងភាពចម្រុះសាសនា រវាងសហគមន៍ឥស្លាម និងគ្រិស្តអូស្សូដក់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ក្រាហ្វប្រជាជនកាហ្សាន ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា កាហ្សានស្ថិតនៅក្នុងផ្នែកអឺរ៉ុបនៃប្រទេសរុស្ស៊ី ចម្ងាយប្រមាណ ៨០០ គីឡូម៉ែត្រខាងកើតទីក្រុងមូស្គូ។ ទីក្រុងនេះមានអាកាសធាតុទ្វីប ដោយមានរដូវរងាត្រជាក់ខ្លាំង និងរដូវក្តៅសើម។ តាមទិន្នន័យជំរឿន ប្រជាជនកាហ្សានមានសមាសភាពចម្រុះ៖ ប្រហែលពាក់កណ្តាលជាជនជាតិតាតា (Tatar) និងពាក់កណ្តាលជាជនជាតិរុស្ស៊ី ព្រមទាំងមានជនជាតិភាគតិចដទៃទៀតផងដែរ។ ភាសារដ្ឋទាំងពីរគឺភាសារុស្ស៊ី និងភាសាតាតា ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ សាសនាដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតគឺ សាសនាឥស្លាម (និកាយ Sunni) និងសាសនាគ្រិស្តអូស្សូដក់រុស្ស៊ី។

យោងតាមក្រាហ្វប្រជាជនពីវិគីភីឌា ចំនួនប្រជាជនក្រុងនេះបានកើនឡើងជាលំដាប់ចាប់តាំងពីសតវត្សទី ១៩ មក ដោយសារការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម និងការធ្វើចំណាកស្រុក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបភាពទីក្រុងកាហ្សានគូរដោយ Adam Olearius (ឆ្នាំ ១៦៥៦) ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រកាហ្សានមានអាយុកាលរាប់សតវត្ស។ តាមវិគីភីឌា កាលបរិច្ឆេទបង្កើតទីក្រុងនេះជាផ្លូវការគឺឆ្នាំ ១០០៥ (គ.ស.) ប៉ុន្តែការរកឃើញបុរាណវត្ថុបង្ហាញពីការតាំងទីលំនៅមុននោះ។ ក្រុងកាហ្សានបានក្លាយជារាជធានីនៃរដ្ឋខាន់កាហ្សាន (Khanate of Kazan) ដែលជារដ្ឋតាតាឯករាជ្យ ពីឆ្នាំ ១៤៣៨ ដល់ ១៥៥២។ នៅឆ្នាំ ១៥៥២ ទីក្រុងនេះត្រូវបានកងទ័ពរុស្ស៊ីក្រោមការដឹកនាំរបស់ Ivan the Terrible វាយដណ្ដើមយក និងបញ្ចូលទៅក្នុងចក្រភពរុស្ស៊ី។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់ ហើយក្រោយមកទីក្រុងនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ជាបន្ទាយរុស្ស៊ី និងមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងតំបន់។

នៅសតវត្សទី ១៧ និង ១៨ កាហ្សានបានរីកចម្រើនខាងពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្ម។ សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋកាហ្សាន (Kazan State University) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨០៤ ដែលជាសាកលវិទ្យាល័យចំណាស់ជាងគេមួយនៅរុស្ស៊ី។ ក្នុងសម័យសូវៀត កាហ្សានបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មយោធាដ៏សំខាន់ រួមទាំងរោងចក្រផលិតយន្តហោះ និងឧទ្ធម្ភាគចក្រ។ ក្រោយការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត កាហ្សានបានក្លាយជារដ្ឋធានីនៃសាធារណរដ្ឋតាតាស្ថាន ដែលមានស្វ័យភាពជាងមុនក្នុងសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

វិហារឥស្លាម Qolşärif នៅក្នុងវិមានកាហ្សាន ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចកាហ្សានមានមូលដ្ឋានរឹងមាំលើឧស្សាហកម្មចម្រុះ។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតយន្តហោះ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ (Kazan Helicopters ផលិត Mi-8/17) គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ គីមីឥន្ធនៈ និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។ សួន IT Kazan និងសហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនបានធ្វើឱ្យទីក្រុងនេះក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ដ៏សំខាន់មួយនៅរុស្ស៊ី។ វិស័យទេសចរណ៍ក៏មានការរីកចម្រើន ដោយសារសម្បត្តិវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ជាពិសេសវិមានកាហ្សាន (Kazan Kremlin) ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) តាំងពីឆ្នាំ ២០០០។

ផ្នែកវប្បធម៌ កាហ្សានបានបង្ហាញពីការចម្រុះគ្នារវាងវប្បធម៌តាតា និងរុស្ស៊ី។ វិហារឥស្លាម Qolşärif ដ៏ធំស្កឹមស្កៃ និងវិហារ Annunciation Orthodox ស្ថិតក្នុងបរិវេណវិមានកាហ្សានតែមួយ ជានិមិត្តសញ្ញានៃការរួមរស់សាសនា។ ពិធីបុណ្យប្រពៃណីតាតា តន្ត្រី និងម្ហូបអាហារ (ដូចជា chak-chak) ក៏ទាក់ទាញអ្នកទស្សនាយ៉ាងច្រើនផងដែរ។ យោងតាមវិគីភីឌា កាហ្សានក៏មានរោងភាពយន្ត សាលតន្ត្រី និងសារមន្ទីរជាច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រូបថតសមាជិក BRICS ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅកាហ្សាន ឆ្នាំ ២០២៤ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កាហ្សានបានលេចមុខយ៉ាងសកម្មនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍កីឡាធំៗជាច្រើនដូចជា ការប្រកួតកីឡាសាកលវិទ្យាល័យពិភពលោករដូវក្ដៅឆ្នាំ ២០១៣ (Summer Universiade) ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកកីឡាហែលទឹកឆ្នាំ ២០១៥ និងការប្រកួត FIFA World Cup ឆ្នាំ ២០១៨ (៦ ប្រកួត)។ ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានជំរុញការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបង្កើនកិត្តិនាមអន្តរជាតិ។

នៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៤ កាហ្សានបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS លើកទី ១៦ ដែលប្រមូលផ្ដុំមេដឹកនាំមកពីប្រទេសសមាជិក និងប្រទេសដទៃទៀត។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញពីការប៉ុនប៉ងរបស់រុស្ស៊ីក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងជំរុញពហុប៉ូលក្នុងលំដាប់ពិភពលោក។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីតួនាទីរបស់កាហ្សានក្នុងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ អាចជួយឱ្យយល់បានកាន់តែច្បាស់ពីយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រុស្ស៊ីនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

កិច្ចប្រជុំអាស៊ាន-រុស្ស៊ីនៅកាហ្សង់ផ្តោតលើសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ថាមពល និងបច្ចេកវិទ្យា

សម្តេចហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-រុស្ស៊ីនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ខណៈមេដឹកនាំពិភាក្សាពីការពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ថាមពល សន្តិសុខស្បៀង និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។

4 sources · VnExpress International, New Straits Times, The Hindu