ប្រធានបទ

ការប្រណាំងសេះ Kentucky Derby

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការប្រណាំងសេះ Kentucky Derby ប្រភព: Wikipedia

Kentucky Derby គឺជាការប្រណាំងសេះដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅសង្វៀន Churchill Downs ក្នុងទីក្រុង Louisville រដ្ឋ Kentucky។ តាម Wikipedia ការប្រណាំងនេះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាកម្រិត Grade I stakes race ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃការប្រណាំងសេះអាមេរិក។

ការប្រណាំងនេះបើកសម្រាប់សេះពូជ Thoroughbred អាយុ៣ឆ្នាំ លើចម្ងាយ ១ និង ១/៤ ម៉ាយល៍។ យោងតាម Wikipedia សេះឈ្មោល (colts) និងសេះក្រៀវ (geldings) ត្រូវលីទម្ងន់ ១២៦ ផោន ខណៈសេះញី (fillies) លីទម្ងន់ ១២១ ផោន។ Kentucky Derby ត្រូវបានគេហៅថា "The Run for the Roses" ហើយជាជើងទីមួយនៃ Triple Crown នៃការប្រណាំងសេះអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សង្វៀន Churchill Downs ប្រភព: Wikipedia

Kentucky Derby ប្រព្រឹត្តទៅនៅសង្វៀន Churchill Downs ដែលស្ថិតក្នុងទីក្រុង Louisville ជាទីក្រុងធំបំផុតរបស់រដ្ឋ Kentucky នៅភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាមេរិក។ សង្វៀននេះល្បីដោយស្ថាបត្យកម្ម "twin spires" ឬប៉មកំពូលភ្លោះពីរ ដែលបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃកម្មវិធី។

ការប្រណាំងនេះទាក់ទាញអ្នកទស្សនារាប់សែននាក់មកកាន់ Louisville ជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងមានអ្នកទស្សនាតាមទូរទស្សន៍រាប់លាននាក់នៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងពិភពលោក។ បរិវេណនេះក្លាយជាទីប្រមូលផ្តុំនៃវប្បធម៌ត្រកូលខាងត្បូង (Southern culture) រួមមានការស្លៀកមួកដ៏ប្លែក ភេសជ្ជៈ Mint Julep និងការច្រៀងបទ "My Old Kentucky Home" មុនការប្រណាំងចាប់ផ្តើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

Jockey Oliver Lewis និងសេះ Aristides ប្រភព: Wikipedia

Kentucky Derby ត្រូវបានរៀបចំឡើងជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៨៧៥។ តាម Wikipedia សេះឈ្មោះ Aristides ដែលមាន jockey ជនជាតិអាហ្វ្រិក-អាមេរិកាំងឈ្មោះ Oliver Lewis ជិះ បានឈ្នះការប្រណាំងលើកដំបូងនេះ។ ក្នុងសម័យដំបូង jockey ភាគច្រើនជាជនជាតិអាហ្វ្រិក-អាមេរិកាំង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គមនៃភាគខាងត្បូងអាមេរិកក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩០២ សេះ Alan-A-Dale ដែលជិះដោយ jockey Jimmy Winkfield បានឈ្នះ Derby ដែលបន្តប្រពៃណីនៃជោគជ័យសម្រាប់ jockey ជនជាតិអាហ្វ្រិក-អាមេរិកាំងក្នុងគ្រាដំបូង។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីយុគ Jim Crow ការគាបសង្កត់ជាតិសាសន៍បានរុញច្រានពួកគេចេញពីវិស័យនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។

ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ Kentucky Derby បានឈានដល់ការប្រណាំងលើកទី១៥០ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាបន្តគ្នាដែលយូរបំផុតមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ កម្មវិធីនេះបានបន្តដំណើរការសូម្បីក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោក និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

សង្វៀន Churchill Downs ឆ្នាំ ១៩០១ ប្រភព: Wikipedia

Kentucky Derby មានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំចំពោះរដ្ឋ Kentucky។ ឧស្សាហកម្មចិញ្ចឹមសេះពូជ Thoroughbred ក្នុងតំបន់ Bluegrass នៃរដ្ឋនេះ បានក្លាយជាសសរស្តម្ភមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន ដោយមានការវិនិយោគរាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសេះ ការដេញថ្លៃ និងការប្រណាំង។

ផ្នែកវប្បធម៌ Derby ត្រូវបានគេចាត់ទុកជា "ពីរនាទីដ៏អស្ចារ្យបំផុតក្នុងវិស័យកីឡា" (The Most Exciting Two Minutes in Sports) ព្រោះការប្រណាំងពិតប្រាកដមានរយៈពេលត្រឹមតែ២នាទីប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាហ៊ុំព័ទ្ធដោយពិធីបុណ្យ Kentucky Derby Festival ដែលមានរយៈពេលច្រើនសប្តាហ៍ រួមមានការបាញ់កាំជ្រួចមហាសាល និងការប្រណាំងទូក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នាឡិកា Louisville Derby ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ Kentucky Derby អាចមើលឃើញជាករណីសិក្សានៃការផ្សារភ្ជាប់រវាងកីឡាប្រពៃណី ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងអត្តសញ្ញាណតំបន់។ កម្ពុជាមានប្រពៃណីប្រណាំងគោ និងប្រណាំងទូកង ដែលប្រឈមនឹងបញ្ហាស្រដៀងគ្នា គឺការរក្សាប្រពៃណីដើមឱ្យបន្តមានភាពទាក់ទាញចំពោះទស្សនិកជនវ័យក្មេង។

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ Kentucky Derby ក៏ប្រឈមនឹងការរិះគន់អំពីបញ្ហាសុខភាព និងសុខុមាលភាពសេះ បន្ទាប់ពីមានករណីសេះស្លាប់ច្រើននៅ Churchill Downs ដែលបង្កឱ្យមានការពិភាក្សាទូលំទូលាយអំពីក្រមសីលធម៌ក្នុងវិស័យប្រណាំងសេះ។ ប្រធានបទនេះស្របជាមួយចលនាសិទ្ធិសត្វនៅកម្រិតអន្តរជាតិ ដែលជាប្រធានបទកាន់តែមានសារៈសំខាន់ឡើងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Cherie DeVaux ក្លាយជាស្ត្រីទីមួយឈ្នះការប្រណាំងសេះ Kentucky Derby
កីឡា

Cherie DeVaux ក្លាយជាស្ត្រីទីមួយឈ្នះការប្រណាំងសេះ Kentucky Derby

គ្រូបង្វឹកសេះជនជាតិអាមេរិកាំង Cherie DeVaux បានបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រដោយក្លាយជាស្ត្រីទីមួយដែលបង្វឹកសេះឈ្នះការប្រណាំង Kentucky Derby ក្នុងឱកាសលើកទី ១៥២ នៃព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ល្បីនេះ។

៣ ឧសភា ២០២៦