ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ខារគីវ (Kharkiv) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាខារកូវ (Kharkov) គឺជាទីក្រុងធំបំផុតទីពីររបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ ទីក្រុងនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគឦសាននៃប្រទេស ហើយជាទីក្រុងធំជាងគេក្នុងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រស្លូបូដាអ៊ុយក្រែន (Sloboda Ukraine)។ ខារគីវបម្រើការជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃខេត្តខារគីវ (Kharkiv Oblast) និងស្រុកខារគីវ (Kharkiv Raion)។ បើយោងតាមទិន្នន័យពីមុនការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែននៅដើមឆ្នាំ២០២២ វិគីភីឌាបានប៉ាន់ស្មានថាទីក្រុងនេះមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ១ ៤២១ ១២៥ នាក់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ខារគីវស្ថិតនៅភាគឦសាននៃអ៊ុយក្រែន លើតំបន់ទំនាបរាបស្មើ និងត្រូវបានឆ្លងកាត់ដោយទន្លេជាច្រើន រួមមាន ខារគីវ ឡុប៉ាន និងអ៊ូឌី។ ទីក្រុងនេះមានអាកាសធាតុទ្វីបសើម (humid continental) ដែលមានរដូវរងាត្រជាក់ និងរដូវក្ដៅសើម។ ដោយសារតែទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៅចំកណ្ដាលតំបន់ឧស្សាហកម្ម ខារគីវបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ចាប់តាំងពីសតវត្សទី១៩។

ចំនួនប្រជាជននៃទីក្រុងខារគីវមុនសង្គ្រាមឆ្នាំ២០២២ មានជាង ១ លាន ៤ សែននាក់ ដោយមានសមាសភាពជនជាតិអ៊ុយក្រែនភាគច្រើន និងសហគមន៍រុស្ស៊ីដ៏ធំ។ ភាសាដែលនិយាយជាទូទៅគឺ អ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី។ ទីក្រុងនេះក៏មានវត្តមានសហគមន៍ជ្វីហ្វ និងប៉ូឡូញពីប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដែលដកស្រង់ដោយវិគីភីឌា ខារគីវត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅប្រហែលឆ្នាំ១៦៥៤ ដោយក្រុមអ្នកតាំងទីលំនៅអ៊ុយក្រែនដែលកំពុងរត់គេចពីការគាបសង្កត់នយោបាយនិងសាសនានៅតំបន់ខាងលិច។ ទីក្រុងនេះបានរីកចម្រើនជាបន្ទាយយោធា និងជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មក្នុងអំឡុងពេលដែលខ្លួនស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពរុស្ស៊ី។ នៅសតវត្សទី១៩ ខារគីវបានក្លាយជាទីក្រុងឧស្សាហកម្ម និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់មួយ ជាមួយនឹងការសាងសង់ស្ថានីយរថភ្លើងនៅឆ្នាំ១៨៦៩ ដែលបានតភ្ជាប់ទីក្រុងទៅនឹងបណ្ដាញដឹកជញ្ជូនធំៗ។

ក្នុងសម័យសូវៀត ខារគីវបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់។ វាជារដ្ឋធានីនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតអ៊ុយក្រែនពីឆ្នាំ១៩១៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៣៤ មុនពេលរដ្ឋធានីត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរទៅក្រុងគៀវ។ ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០ ទីក្រុងបានជួបប្រទះនឹងគ្រោះទុរ្ភិក្សហូឡូដូម័រ (Holodomor) ដែលបណ្ដាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់រាប់ម៉ឺននាក់។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ខារគីវត្រូវបានកងទ័ពអាល្លឺម៉ង់កាន់កាប់ ហើយទទួលរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែត្រូវបានកសាងឡើងវិញក្រោយសង្គ្រាម។

ក្រោយការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតនៅឆ្នាំ១៩៩១ ខារគីវបានក្លាយជាផ្នែកនៃអ៊ុយក្រែនឯករាជ្យ។ ទីក្រុងបានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចនាទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ តែបានងើបឡើងវិញជាមួយនឹងកំណែទម្រង់ទីផ្សារ។ ក្នុងវិបត្តិឆ្នាំ២០១៤ ទីក្រុងបានជួបប្រទះភាពតានតឹង ប៉ុន្តែនៅតែស្ថិតក្រោមអំណាចរដ្ឋាភិបាលកណ្ដាល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ខារគីវគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មដ៏ធំមួយរបស់អ៊ុយក្រែន ដោយផ្ដោតលើវិស័យផលិតគ្រឿងយន្ត យន្តហោះ លំហអវកាស និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក។ ក្រុមហ៊ុន Khartron ដែលរចនាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសម្រាប់ម៉ូឌុលអវកាស Kvant-2 មានទីតាំងនៅក្នុងទីក្រុងនេះ។ និមិត្តរូបសេដ្ឋកិច្ចដ៏ល្បីល្បាញគឺអាគារដេហ្សប្រុម (Derzhprom) ឬវិមានឧស្សាហកម្ម ដែលសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩២៨ ជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មសូវៀតនិយម ហើយបច្ចុប្បន្នជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់យូណេស្កូ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ខារគីវសម្បូរទៅដោយស្ថាប័នអប់រំ និងសិល្បៈ។ សាកលវិទ្យាល័យជាតិខារគីវ V. N. Karazin (បង្កើតឆ្នាំ១៨០៥) ជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាដ៏ចំណាស់ និងបានបណ្ដុះបណ្ដាលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រល្បីៗដូចជា លេវ ឡានដូ (Lev Landau) អេលី មេតឈីនីកូហ្វ (Élie Metchnikoff) និង ស៊ីម៉ន គុសណេត (Simon Kuznets) ដែលសុទ្ធតែជាជ័យលាភីណូបែល។ ទីក្រុងនេះក៏មានរោងមហោស្រពជាច្រើនដូចជា រោងមហោស្រពរឿងអ៊ុយក្រែន និងរោងមហោស្រពរឿងអប់រំ ព្រមទាំងសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសារមន្ទីរសិល្បៈដែលរក្សាទុកសម្បត្តិវប្បធម៌ដ៏មានតម្លៃ។ ស្ថាបត្យកម្មសាសនាក៏មានភាពលេចធ្លោ ដូចជា វិហារអាណុនស៊ីអាសិន (Annunciation Orthodox Cathedral) ដែលជាវិហារគ្រិស្តអូស្សូដក់ដ៏ខ្ពស់ជាងគេក្នុងពិភពលោក សាងសង់រួចក្នុងឆ្នាំ១៨៨៨ និងវិហារដរមីសិន (Dormition Cathedral)។

សម្រាប់កីឡា ខារគីវគឺជាទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះនៃព្រឹត្តិការណ៍ UEFA Euro ២០១២ ដោយមានកីឡដ្ឋានមេតាលីស្ត (Metalist Stadium) ជាទីតាំងប្រកួត។ ឧទ្យានកម្សាន្តដូចជាឧទ្យានកណ្ដាល និងសួនច្បារតារ៉ាស ស៊ីវឈេនកូ (Taras Shevchenko Garden) ផ្ដល់កន្លែងលំហែកាយសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅពេលបច្ចុប្បន្ន ខារគីវបានក្លាយជាចំណុចផ្ដោតសំខាន់នៃការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ ទីក្រុងនេះបានទទួលរងការវាយប្រហារដោយកាំជ្រួច និងគ្រាប់បែក ដែលបណ្ដាលឱ្យខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ អគារលំនៅឋាន និងទីតាំងវប្បធម៌ជាច្រើន។ យោងតាមរបាយការណ៍ព័ត៌មាន កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនបានរារាំងការប៉ុនប៉ងដណ្ដើមយកទីក្រុងរបស់រុស្ស៊ី ហើយខារគីវនៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែន។

នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ខារគីវក៏ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍តាមរយៈឥស្សរជនវប្បធម៌ដូចជាអ្នកនិពន្ធ សឺហី ហ្សាដាន (Serhiy Zhadan) ដែលការងាររបស់គាត់ស្ដីពីសង្គ្រាម ភាពធន់ទ្រាំ និងអត្តសញ្ញាណអ៊ុយក្រែន បានបង្ហាញពីស្មារតីនៃទីក្រុង។ ខារគីវនៅតែជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូ និងក្ដីសង្ឃឹមសម្រាប់អនាគតក្រោយជម្លោះ។