ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការចាប់ជំរិត (Kidnapping) គឺជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ទីដោយគ្មានច្បាប់ និងការឃាត់ខ្លួនមនុស្សម្នាក់ដោយគ្មានការយល់ព្រមពីជននោះ ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការចាប់ជំរិតអាចត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើកម្លាំងកាយ ការគម្រាមកំហែង ឬការល្បួងដោយក្លែងបន្លំ ។ អ្វីដែលធ្វើឱ្យវាខុសពីការឃាត់ខ្លួនមិនពិត គឺការផ្លាស់ទីជនរងគ្រោះទៅកាន់ទីតាំងថ្មីដោយចេតនា ។ អាស្រ័យលើកាលៈទេសៈ ការចាប់ជំរិតអាចត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាការចាប់ជំរិតទារប្រាក់លោះ ការចាប់ជំរិតនយោបាយ ការចាប់ជំរិតកុមារ (ដោយឪពុកម្តាយ ឬអ្នកដទៃ) និងការចាប់ជំរិតសម្រាប់ការជួញដូរមនុស្ស ។ នៅក្នុងប្រទេសភាគច្រើន ទោសសម្រាប់បទល្មើសនេះគឺធ្ងន់ រួមមានការជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលវែង ឬសូម្បីតែទោសប្រហារជីវិតនៅក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការបង្ហាញរបស់ផែនទីទិន្នន័យពី Wikipedia (ឆ្នាំ ២០២៣) អត្រាចាប់ជំរិតមានលក្ខណៈមិនស្មើគ្នាទូទាំងពិភពលោក ។ ប្រទេសដែលមានអត្រាខ្ពស់ជាងគេទាំង ១០ ភាគច្រើនស្ថិតនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីន និងតំបន់អនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្វ្រិក ដែលនៅទីនោះ អស្ថិរភាពនយោបាយ ភាពក្រីក្រ និងឧក្រិដ្ឋកម្មអង្គការបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលដល់ឧក្រិដ្ឋកម្មនេះ ។ យោងតាម Wikipedia ក្រុមគោលដៅរងគ្រោះរួមមានអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិ អ្នកជំនួញ អ្នកទេសចរ និងអ្នកកាសែត ប៉ុន្តែប្រជាជនទូទៅក៏អាចធ្លាក់ខ្លួនជាជនរងគ្រោះដែរ ជាពិសេសនៅក្នុងទម្រង់ "express kidnapping" ដែលជនរងគ្រោះត្រូវបានចាប់ក្នុងរយៈពេលខ្លីដើម្បីដកប្រាក់ពីម៉ាស៊ីន ATM ។ ការចាប់ជំរិតក៏មានជារឿយៗនៅក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ដែលក្រុមបះបោរ ឬក្រុមភេរវករប្រើវាជាមធ្យោបាយដើម្បីប្រមូលថវិកា ឬបង្ខំរដ្ឋាភិបាលធ្វើតាមការទាមទារ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការចាប់ជំរិតគឺជាទង្វើដែលមានតាំងពីសម័យបុរាណ ។ តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសាសនា មនុស្សត្រូវបានចាប់យកធ្វើជាទាសករ ឬសម្រាប់ទារប្រាក់លោះ ។ គម្ពីរប៊ីបបានលើកឡើងពីករណីឌីណា ដែលត្រូវបានចាប់ជំរិតនិងរំលោភ ដូចបង្ហាញក្នុងគំនូររបស់លោក James Tissot (រូបភាពខាងលើ) ។ នៅយុគសម័យកណ្ដាល ចោរសមុទ្រនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេបានចាប់អ្នកដំណើរលក់ទៅឱ្យអ្នកជួញដូរទាសករ ។

ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី ២០ ការចាប់ជំរិតបានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ពីសាធារណៈជាខ្លាំង នៅពេលករណីកូនប្រុសរបស់អ្នកបើកយន្តហោះលោក Charles Lindbergh ត្រូវបានចាប់និងសម្លាប់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣២ ។ ករណីនេះបានជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកអនុម័តច្បាប់ Federal Kidnapping Act ដែលធ្វើឱ្យការចាប់ជំរិតឆ្លងរដ្ឋក្លាយជាបទល្មើសសហព័ន្ធ ។ ប្រទេសហ្វាំងឡង់ក៏បានជួបករណីនយោបាយដ៏រង្គោះរង្គើ នៅពេលអតីតប្រធានាធិបតី K. J. Ståhlberg និងភរិយាត្រូវបានក្រុមជ្រុលនិយមស្តាំនិយមចាប់ឃាត់ខ្លួននៅឆ្នាំ ១៩៣០ ។ សម័យកាលក្រោយសង្គ្រាមត្រជាក់ ការចាប់ជំរិតដើម្បីទារប្រាក់លោះបានក្លាយជាឧស្សាហកម្មសកល ដោយមានករណីរាប់ពាន់កើតឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅកន្លែងដូចជាកូឡុំប៊ី ម៉ិចស៊ិក នីហ្សេរីយ៉ា និងហ្វីលីពីន ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃការចាប់ជំរិតបានអភិវឌ្ឍទៅជាបណ្ដាញស្មុគស្មាញដែលរួមបញ្ចូលអ្នកសម្រុះសម្រួល ក្រុមចរចា និងសូម្បីតែក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងឯកទេស (Kidnap and Ransom Insurance) ។ យោងតាម Wikipedia ការទារប្រាក់លោះអាចឈានដល់រាប់លានដុល្លារ ដូចករណីចាប់ជំរិតសមាជិកគ្រួសារ Coors ដែលពួកគេបានទទួលសំបុត្រទារប្រាក់លោះ (រូបភាពខាងលើ) ។ នៅក្នុងប្រទេសខ្លះ ការបង់ថ្លៃលោះត្រូវបានចាត់ទុកថាខុសច្បាប់ ដោយហេតុថាវាលើកទឹកចិត្តឱ្យមានឧក្រិដ្ឋកម្មបន្ថែម ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ប្រធានបទចាប់ជំរិតបានជ្រាបចូលយ៉ាងជ្រៅក្នុងវិស័យកម្សាន្ត ។ ភាពយន្តដូចជា "Taken" និង "Prisoners" បានបង្ហាញពីភាពតក់ស្លុត និងបញ្ហាសីលធម៌ជុំវិញការចាប់ជំរិត ។ អក្សរសិល្ប៍ រឿងទូរទស្សន៍ និងវីដេអូហ្គេមក៏បានស្វែងយល់ពីទស្សនៈរបស់ជនរងគ្រោះនិងអ្នកចាប់ផងដែរ ដែលជួយបង្កើនការយល់ដឹងសាធារណៈអំពីបញ្ហានេះ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរនៅក្នុងប្រទេស និងនៅឯក្រៅ ការតាមដានរឿងចាប់ជំរិតគឺជាផ្នែកមួយនៃការយល់ដឹងសុវត្ថិភាពសកល ។ ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ករណីជួញដូរមនុស្សនិងការចាប់ជំរិតនៅតែកើតមាន ហើយ KhmerPulse បាននិងកំពុងតាមដានព្រឹត្តិការណ៍ដែលពាក់ព័ន្ធ ។ រូបភាពពីទីក្រុងរីយ៉ូ ប្រេស៊ីល (Rio de Janeiro) ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការខិតខំរបស់អាជ្ញាធរក្នុងការចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យ ដោយបញ្ជាក់ថាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបទល្មើសនេះទាមទារកិច្ចសហការអន្តរជាតិយ៉ាងរឹងមាំ ។