KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៥ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៥ កក្កដា ២០២៦

គីម ជុងអ៊ុន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងកំពុងទស្សនាលោក គីម ជុងអ៊ុន តាមទូរទស្សន៍នៅទីសាធារណៈ ប្រភព: Wikipedia

លោក គីម ជុងអ៊ុន (Kim Jong Un) គឺជាអ្នកនយោបាយនិងជាមេដឹកនាំកំពូលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាជនកូរ៉េ (កូរ៉េខាងជើង) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ ក្រោយការទទួលមរណភាពរបស់ឪពុកលោក គឺលោក គីម ជុងអ៊ីល (Kim Jong Il)។ លោកគឺជាអ្នកដឹកនាំជំនាន់ទី៣ មកពីត្រកូលគីម ដែលបានដឹកនាំប្រទេសនេះ បន្ទាប់ពីជីតារបស់លោក គឺលោក គីម អ៊ីលស៊ុង (Kim Il Sung) ដែលជាស្ថាបនិកប្រទេស។ នេះបើយោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia។

ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំ លោក គីម ជុងអ៊ុន កាន់តំណែងជាអគ្គលេខាធិការគណបក្សពលករកូរ៉េ (WPK) និងជាប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការរដ្ឋ ព្រមទាំងមានឋានៈខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងកងទ័ពប្រជាជនកូរ៉េ។ លោកត្រូវបានពិភពលោកស្គាល់ដោយសារការពង្រីកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរនិងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង ក៏ដូចជាការជួបកិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយមេដឹកនាំអន្តរជាតិមួយចំនួនទៀត។ សម័យកាន់អំណាចរបស់លោកត្រូវបានសម្គាល់ដោយការអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងការដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច «ប្យុងជីន» (Byungjin) ដែលព្យាយាមអភិវឌ្ឍទាំងសេដ្ឋកិច្ចនិងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងពេលតែមួយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អគារសាលារៀន Liebefeld-Steinhölzli នៅប្រទេសស្វីស ដែលគេជឿថាលោក គីម ជុងអ៊ុន ធ្លាប់បានសិក្សា ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia លោក គីម ជុងអ៊ុន កើតនៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ប៉ុន្តែឆ្នាំកំណើតពិតប្រាកដនៅមិនច្បាស់លាស់នៅឡើយ គឺអាចជាឆ្នាំ១៩៨២ ១៩៨៣ ឬ១៩៨៤ ដោយការប៉ាន់ប្រមាណរបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងនិងអន្តរជាតិខុសគ្នា។ លោកជាកូនប្រុសទី៣ និងជាកូនពៅរបស់លោក គីម ជុងអ៊ីល និងលោកស្រី កូ យ៉ុងហ៊ី (Ko Yong-hui)។ គេជឿថាលោកបានសិក្សានៅប្រទេសស្វីសក្រោមឈ្មោះក្លែងក្លាយ "Pak Un" ឬ "Chol Pak" នៅឯសាលា Liebefeld-Steinhölzli ក្នុងក្រុង Köniz។

លោក គីម ជុងអ៊ុន បានរៀបអភិសេកជាមួយលោកស្រី រី សុលជូ (Ri Sol-ju) ហើយមានកូនច្រើននាក់ ទោះបីចំនួនពិតប្រាកដមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈក៏ដោយ។ កូនស្រីច្បងរបស់លោកឈ្មោះ ជូអេ (Ju-ae) បានបង្ហាញខ្លួនជាសាធារណៈជាញឹកញាប់ ដែលនាំឱ្យមានការប៉ាន់ស្មានពីអ្នកស្នងតំណែង។ លោកស្រី គីម យ៉ូជុង (Kim Yo Jong) ដែលជាប្អូនស្រីរបស់លោក ត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានភាពស្និទ្ធស្នាលជាមួយលោកនិងមានឥទ្ធិពលខ្លាំងនៅក្នុងរបបគ្រប់គ្រង។ មុនពេលឡើងកាន់អំណាច លោកត្រូវបានតែងតាំងជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០១០ និងបានស្នងតំណែងបន្តពីឪពុកនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំរូគ្រាប់រ៉ុក្កែត Unha-9 ដាក់តាំងនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ឆ្នាំ២០១៣ ប្រភព: Wikipedia

ត្រកូលគីមបានដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៤៨ ដោយចាប់ផ្ដើមពីលោក គីម អ៊ីលស៊ុង ដែលបានបង្កើតប្រទេសនិងគ្រប់គ្រងរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៤។ លោក គីម ជុងអ៊ីល បានបន្តដឹកនាំពីឆ្នាំ១៩៩៤ ដល់ឆ្នាំ២០១១ ហើយគោលនយោបាយ «សង់ហ្គុន» (Songun) ដែលផ្ដល់អាទិភាពដល់វិស័យយោធាត្រូវបានពង្រឹងជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន។

ក្រោយការឡើងកាន់អំណាច លោក គីម ជុងអ៊ុន បានធ្វើការបោសសម្អាតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើន ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងការប្រហារជីវិតអ៊ំបង្កើតរបស់លោកគឺលោក ចាំង សុងថែក (Jang Song-thaek) នៅឆ្នាំ២០១៣។ យោងតាម Wikipedia ការប្រហារជីវិតនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការបង្រួបបង្រួមអំណាចរបស់លោក ហើយលោកក៏បានពន្លឿនការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរនិងមីស៊ីលផ្លោង ដែលនាំឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិកាន់តែខ្លាំង។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ភាពតានតឹងបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់ បន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងមីស៊ីលផ្លោងអន្តរទ្វីប (ICBM) ជាលើកដំបូង និងបានគំរាមវាយប្រហារដែនដីអាមេរិកជាមួយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

ទោះយ៉ាងណា ក្នុងរយៈពេលពីឆ្នាំ២០១៧ ដល់ឆ្នាំ២០១៨ ស្ថានការណ៍បានបន្ធូរបន្ថយដោយសារការទូតកំពូល។ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក មូន ចាអ៊ីន នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ និងជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅសិង្ហបុរីក្នុងខែមិថុនាឆ្នាំដដែល។ កិច្ចប្រជុំនោះគឺជាលើកទី១ ដែលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនិងសហរដ្ឋអាមេរិកជួបគ្នាផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែកិច្ចចរចាជាបន្តបន្ទាប់នៅទីក្រុងហាណូយ ឆ្នាំ២០១៩ បានបរាជ័យដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀង ហើយកូរ៉េខាងជើងបានបន្តការអភិវឌ្ឍសព្វាវុធ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

លោក គីម ជុងអ៊ុន (កណ្ដាល) ជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីងភីង និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ក្នុងព្យុហយាត្រាទិវាជ័យជម្នះចិនឆ្នាំ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានពង្រឹងទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី និងចិន។ លោកបានទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាងក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់មេដឹកនាំរុស្ស៊ីមកកាន់កូរ៉េខាងជើងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ កិច្ចប្រជុំនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការពង្រឹងកិច្ចសហការយោធានិងសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសក្នុងបរិបទសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយមានរបាយការណ៍ថាកូរ៉េខាងជើងបានផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់ផ្លោងនិងអាវុធដល់រុស្ស៊ី។

លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានចូលរួមក្នុងព្យុហយាត្រាទិវាជ័យជម្នះរបស់ចិននៅឆ្នាំ២០២៥ ដោយឈរនៅក្បែរលោក ស៊ី ជីងភីង និងលោក ពូទីន។ នេះបង្ហាញពីការបង្រួបបង្រួមប្លុកដែលប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលលោកខាងលិច។

ការបារម្ភអំពីសុខភាពរបស់លោកក៏បានកើតឡើងផងដែរ នៅពេលដែលគេសង្កេតឃើញដុំពកនៅលើថ្ពាល់របស់លោកក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចឆ្នាំ២០២៤ ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពមួយចំនួនដែលចុះផ្សាយដោយ Wikipedia។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងមានលក្ខណៈជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះការផ្តោតសំខាន់គឺទៅលើសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាស៊ី ដែលរួមទាំងសមាជិកអាស៊ានផងដែរ។ ការបន្តអភិវឌ្ឍមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង និងការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងមហាអំណាច គឺជាប្រធានបទដែលអ្នកអានរបស់យើងគួរតាមដាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 10 briefs

លោកពូទីនជួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង ក្នុងពេលមានការរំពឹងពីដំណើរទស្សនកិច្ចលោកគីម

ជំនួបនៅវិមានក្រឹមឡាំងកាលពីថ្ងៃអាទិត្យនេះធ្វើឡើងដោយមិនមានឱកាសពិសេស ហើយអ្នកវិភាគយល់ថាអាចពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្គត់ផ្គង់យោធាបន្ថែមនិងការត្រៀមដីសម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចលោកគីម ជុងអ៊ុនទៅកាន់ទីក្រុងម៉ូស្គូ។

5 sources · NPR, South China Morning Post, The Straits Times

លោកគីម ជុងអ៊ុន ជួបមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិន Wang Huning ចិនសន្យាគាំទ្រមិនផ្លាស់ប្តូរ

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិន លោក Wang Huning ដែលជាមន្ត្រីលំដាប់ទីបួន បានជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោកគីម ជុងអ៊ុន នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាងកាលពីថ្ងៃសុក្រ ក្រោយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ស៊ី ជីនភីង និងបានប្រកាសថាការគាំទ្ររបស់ចិននឹងមិនផ្លាស់ប្តូរឡើយ។

4 sources · The Straits Times, Asharq Al-Awsat, Al Jazeera

កូរ៉េខាងជើងសម្រេចវិធានការពង្រឹងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែរ ទាំងបរិមាណ និងគុណភាព

KCNA នៃរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង រាយការណ៍ថា កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចវិធានការពង្រឹងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែរ ហើយមេដឹកនាំ គីម ជុងអ៊ុន អះអាងថា សន្តិសុខ និងសន្តិភាពរបស់ប្រទេស ពឹងផ្អែកតែលើកម្លាំងយោធា។

4 sources · The Straits Times, NDTV, Fresh News

មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ត្រួតពិនិត្យការសាកល្បងមីស៊ីលនុយក្លេអ៊ែរពីនាវាពិឃាតថ្មី

លោក គីម ជុងអ៊ុន បានឃើញផ្ទាល់នូវការសាកល្បងបាញ់មីស៊ីលនុយក្លេអ៊ែរ និងប្រព័ន្ធសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិកពីលើនាវាពិឃាតកាំងកុង ដែលជានាវាចម្បាំងថ្មីរបស់កូរ៉េខាងជើង។

8 sources · Times of India, Yonhap, Yonhap

មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន ត្រួតពិនិត្យការសាកល្បងអាវុធដែលគំរាមក្រុងសេអ៊ូល

លោក គីម ជុងអ៊ុន បានអំពាវនាវឱ្យពង្រឹងឥរិយាបថវាយលុក បន្ទាប់ពីបានចុះត្រួតពិនិត្យការសាកល្បងអាវុធជាច្រើន ដែលអាចគំរាមកំហែងរដ្ឋធានីកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា។

10 sources · Deutsche Welle, Yonhap, Yonhap

គីម ជុងអ៊ុន ដាក់ផែនការផលិតនាវាចម្បាំង ២គ្រឿងក្នុងមួយឆ្នាំ រយៈពេល ៥ឆ្នាំ

មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងប្រកាសគម្រោងពង្រឹងកងទ័ពជើងទឹក ដោយដាក់គោលដៅសាងសង់នាវាចម្បាំងទម្ងន់ ៥០០០តោន ២គ្រឿងក្នុងមួយឆ្នាំ សម្រាប់ ៥ឆ្នាំខាងមុខ និងបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

3 sources · Nokor Wat News, Kampuchea Thmey Daily, Fresh News

លោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រកាសពន្លឿនការកសាងយោធា និងបញ្ជាក់ឋានៈនុយក្លេអ៊ែរ

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណបក្សកាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី ២៣ មិថុនា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានប្រកាសពីផែនការពន្លឿនការពង្រីកសក្តានុពលយោធា និងប្រើប្រាស់ឋានៈជារដ្ឋអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង។

9 sources · Channel News Asia, Yonhap, Yonhap

គីម ជុងអ៊ុន ផ្ញើសារជូនពររុស្ស៊ី ក្នុងថ្ងៃបុណ្យជាតិ

គីម ជុងអ៊ុន បានផ្ញើសារលិខិតទៅកាន់ វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ក្នុងទិវាបុណ្យជាតិរុស្ស៊ី ដោយសម្តែងការគាំទ្រពេញទំហឹង និងបញ្ជាក់ពីការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ខណៈស្ពានតភ្ជាប់ថ្មីកំពុងនឹងសម្ពោធ។

3 sources · Tuoi Tre, The Straits Times, AsiaOne

ជំនួបរវាងលោក ស៊ី និងលោក គីម ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏កម្រ ពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្រ ជៀសវាងនុយក្លេអ៊ែរ

ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋដ៏កម្ររបស់ប្រធានាធិបតីចិន ទៅកាន់ក្រុងព្យុងយ៉ាង ត្រូវបានអ្នកវិភាគមើលឃើញថាជាការទទួលស្គាល់ដោយស្ងៀមស្ងាត់នូវឋានៈនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឈមមុខនឹងការឆ្លើយតបដ៏ស្មុគស្មាញ។

23 sources · NPR, NPR, Deutsche Welle

មេដឹកនាំចិន ស៊ី ជីនពីង នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចកូរ៉េខាងជើងដំបូងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៩

ទស្សនកិច្ចនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ មិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីការប្រកាសរបស់ប្រទេសទាំងពីរ និងការបង្ហាញរោងចក្រឥន្ធនៈនុយក្លេអ៊ែរថ្មីរបស់កូរ៉េខាងជើង

24 sources · BBC News, NPR, New York Times