ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី៣ (Charles III) គឺជាព្រះមហាក្សត្រនៃចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រទេសចំនួន ១៤ ផ្សេងទៀតដែលមានព្រះអង្គជាប្រមុខរដ្ឋ ហៅថាអាណាចក្រកុំម៉នវែល (Commonwealth realms)។ ព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២២ ក្រោយការសោយទិវង្គតនៃព្រះមាតារបស់ព្រះអង្គ ព្រះមហាក្សត្រីអេលីហ្សាបេតទី២។ ព្រះពិធីរាជាភិសេក (coronation) ដ៏ឧឡារិកបានប្រព្រឹត្តទៅនៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៣។ មុនការឡើងសោយរាជ្យ ព្រះអង្គត្រូវបានស្គាល់ថាជាព្រះអង្គម្ចាស់នៃវេលស៍ (Prince of Wales) អស់រយៈពេលជាង ៦០ ឆ្នាំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី៣ ប្រសូតនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ នៅព្រះបរមរាជវាំងបាកង់ហាំ (Buckingham Palace) ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស។ ព្រះអង្គជាបុត្រាច្បងរបស់ព្រះមហាក្សត្រីអេលីហ្សាបេតទី២ និងព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វីលីព អ្នកឧកញ៉ានៃអេឌីនបឺរ៉ា (Prince Philip, Duke of Edinburgh)។ រូបភាពពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹកឆ្នាំ ១៩៤៨ បង្ហាញព្រះអង្គជាមួយព្រះអយ្យកោព្រះមហាក្សត្រចចទី៦ និងព្រះអយ្យកាព្រះមហាក្សត្រីអេលីហ្សាបេត ជាសក្ខីនៃទំនាក់ទំនងរាជវង្ស។ ព្រះអង្គមានព្រះរាជសញ្ជាតិអង់គ្លេស និងជាសមាជិកនៃរាជវង្សវីនស័រ (House of Windsor)។ ក្នុងនាមជាព្រះមហាក្សត្រ ព្រះអង្គមានព្រះឋានៈជាប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសចំនួន ១៥ និងជាអគ្គអភិបាលនៃសាសនាចក្រអង់គ្លេស (Church of England)។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៣ មក ព្រះអង្គគង់នៅគ្លែរិនហោស៍ (Clarence House) ជាទីដំណាក់ផ្លូវការក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិរបស់ព្រះអង្គមានការវិវត្តយូរអង្វែង។ តាមវិគីភីឌា ព្រះអង្គបានទទួលការអប់រំនៅសាលាជាច្រើន និងក្រោយមកបានសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យខេមប្រ៊ីជ (University of Cambridge)។ ព្រះអង្គក៏បានបម្រើការក្នុងកងទ័ពជើងទឹករាជវង្សអង់គ្លេស (Royal Navy) ដោយបានបំពេញភារកិច្ចនៅលើនាវា HMS Norfolk ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧១។

នៅឆ្នាំ ១៩៥៨ ព្រះមហាក្សត្រីអេលីហ្សាបេតទី២ បានប្រកាសតែងតាំងព្រះអង្គជាព្រះអង្គម្ចាស់នៃវេលស៍ ហើយពិធីឡើងគ្រងតំណែងជាផ្លូវការបានប្រព្រឹត្តទៅនៅឆ្នាំ ១៩៦៩។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះរាជជីវិតរបស់ព្រះអង្គ។

ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកជាមួយឡេឌី ឌាយអាណា ស្ពែនស៍ (Lady Diana Spencer) នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨១។ ពួកគេមានបុត្រាពីរអង្គគឺ ព្រះអង្គម្ចាស់វីល្លៀម (Prince William) និងព្រះអង្គម្ចាស់ហារី (Prince Harry)។ ទំនាក់ទំនងអភិសេករបស់ពួកគេបានជួបប្រទះបញ្ហា ដែលនាំទៅដល់ការលែងលះគ្នានៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ហើយព្រះនាងឌាយអាណា បានសោយទិវង្គតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅឆ្នាំ ១៩៩៧ ដែលបង្កឲ្យមានការកាន់ទុក្ខយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ក្រោយមក ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកជាមួយខេមីឡា ផាកឃឺ បូលស៍ (Camilla Parker Bowles) នៅឆ្នាំ ២០០៥ ហើយពួកគេបានរួមគ្នាបំពេញព្រះរាជកិច្ចជាច្រើន ដូចជាព្រះរាជដំណើរទៅកាន់ប្រទេសប្រេស៊ីល និងត្រិនីដាដ និងតូបាហ្គោជាដើម។

ព្រះអង្គមានព្រះទ័យយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើការងារសប្បុរសធម៌ និងវប្បធម៌។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថាព្រះអង្គបានបង្កើតមូលនិធិ The Prince's Trust នៅឆ្នាំ ១៩៧៦ ដើម្បីជួយយុវជន។ ព្រះអង្គក៏បានគាំទ្រការអភិរក្សស្ថាបត្យកម្ម ដោយបានទទួលពានរង្វាន់ Vincent Scully ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ និងបានចូលរួមកម្មវិធី INTBAU ជាមួយនិស្សិតនៅឆ្នាំ ២០១០។ ព្រះអង្គក៏មានចំណាប់អារម្មណ៍លើវិទ្យាសាស្ត្រផងដែរ ដោយធ្លាប់យាងទស្សនាមន្ទីរពិសោធន៍ Jet Propulsion Laboratory នៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ចាប់តាំងពីឡើងគ្រងរាជ្យ ព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី៣ បានបន្តដើរតួនាទីជាប្រមុខរដ្ឋយ៉ាងសកម្ម។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ព្រះអង្គបានថ្លែងសន្ទរកថានៅវិមានសភាស្កុតឡេននៅថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២២ ដើម្បីរំលឹកដល់ព្រះមាតា។ ព្រះអង្គក៏បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកុំម៉នវែល (CHOGM) នៅប្រទេសរវ៉ាន់ដាក្នុងឆ្នាំ ២០២២ និងបានជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំអន្តរជាតិ ដូចជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស លោក បូរីស ចនសុន (Boris Johnson) ជាដើម។

ព្រះអង្គបានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះបញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ តាមរូបភាពពីវិគីភីឌា កាលនៅជាព្រះអង្គម្ចាស់ ព្រះអង្គបានថ្លែងសុន្ទរកថានៅឯកិច្ចប្រជុំ COP26 ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២១ ដែលជាកិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីអាកាសធាតុរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ក្រោយឡើងគ្រងរាជ្យ ព្រះអង្គបានបន្តគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើមបរិស្ថាន ហើយព្រះរាជដំណើរទៅកាន់ប្រទេសអូស្ត្រាលីក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ និងប្រទេសកាណាដាក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ បង្ហាញពីការបន្តព្រះរាជកិច្ចអន្តរជាតិ។ ព្រះអង្គក៏បានទទួលស្វាគមន៍អភិបាលទូទៅនៃប្រទេសអូស្ត្រាលី កាណាដា និងនូវែលសេឡង់ នៅឯព្រះបរមរាជវាំងបាកង់ហាំ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីតួនាទីរបស់ព្រះអង្គក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋ។

សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី៣ ជានិមិត្តរូបនៃរបបរាជាធិបតេយ្យដែលមានប្រវត្តិយូរលង់។ ការឡើងគ្រងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសកល ដែលទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់មហាជនជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ។