ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ឧស្សាហកម្មកម្សាន្តកូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រូវបានស្គាល់តាមរយៈតន្ត្រី K-pop រឿងភាគ K-drama ភាពយន្ត និងកម្មវិធីកម្សាន្តផ្សេងៗ បានក្លាយជាថាមពលវប្បធម៌ដ៏សំខាន់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ បាតុភូតនេះ ដែលគេហៅថា "រលកកូរ៉េ" (Hallyu) គឺជាការនាំចេញវប្បធម៌ដ៏ជោគជ័យបំផុតមួយនៅសតវត្សរ៍ទី ២១។ ចាប់ពីក្រុមចម្រៀងដូចជា BTS និង BLACKPINK រហូតដល់ខ្សែភាពយន្តដែលឈ្នះពានរង្វាន់ Oscar ដូចជា "Parasite" វប្បធម៌កម្សាន្តកូរ៉េបានផ្លាស់ប្តូររសជាតិសិល្បៈទូទាំងពិភពលោក និងបានបង្កើតឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមនៃប្រទេសជាច្រើន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ចំណុចកណ្តាលនៃឧស្សាហកម្មកម្សាន្តនេះ គឺទីក្រុងសេអ៊ូល (Seoul) ដែលជារដ្ឋធានីនិងទីក្រុងធំជាងគេនៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ជាងពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជនប្រមាណ ៥១ លាននាក់នៃប្រទេសរស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងសេអ៊ូល ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីផ្សារនិងប្រភពអ្នកមានទេពកោសល្យដ៏សំខាន់។ ទីភ្នាក់ងារកម្សាន្តធំៗដូចជា SM Entertainment, YG Entertainment, JYP Entertainment និង HYBE សុទ្ធតែមានទីស្នាក់ការនៅសេអ៊ូល ហើយពួកគេបានបង្កើតប្រព័ន្ធហ្វឹកហាត់ដែលមានរបៀបវិន័យខ្ពស់ ដើម្បីផលិតសិល្បករដែលមានសមត្ថភាពច្រើនផ្នែក (ចម្រៀង រាំ សម្តែង)។

ភាសាចម្បងដែលប្រើក្នុងខ្លឹមសារកម្សាន្តគឺភាសាកូរ៉េ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេស ចិន និងជប៉ុនក៏ត្រូវបានបញ្ចូលជាញឹកញាប់ផងដែរ ដើម្បីទាក់ទងទីផ្សារអន្តរជាតិ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ឧស្សាហកម្មនេះក៏ទាក់ទាញអ្នកហ្វឹកហាត់ (trainees) មកពីបរទេសជាច្រើន រួមទាំងពីថៃ ជប៉ុន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពពហុជាតិសាសន៍របស់វា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ឫសគល់នៃការកម្សាន្តកូរ៉េអាចតាមដានទៅដល់តន្ត្រីបុរាណ និងរបាំនគ័នដ្ឋាន។ ក្រោយសង្គ្រាមកូរ៉េ (១៩៥០-១៩៥៣) ឧស្សាហកម្មភាពយន្តកូរ៉េបានរីកចម្រើន ហើយបានផលិតស្នាដៃដែលមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងស្រុក។ ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ប្រទេសនេះបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយទៅរកប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបានបើកច្រកសម្រាប់ការបញ្ចេញមតិសេរី និងការពិសោធសិល្បៈថ្មីៗ។

ចំណុចរបត់ពិតប្រាកដបានមកដល់នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ជាមួយនឹងការលេចឡើងនៃក្រុម Seo Taiji and Boys ដែលបានបញ្ចូលតន្ត្រីប៉ុបអាមេរិក រ៉េប និងរ៉ុក ទៅក្នុងតន្ត្រីកូរ៉េ។ បន្តមក ក្រុមដូចជា H.O.T. និង S.E.S. បានក្លាយជាទីគោរពស្រលាញ់យ៉ាងខ្លាំង ហើយបានកសាងមូលដ្ឋានអ្នកគាំទ្រនៅចិន និងជប៉ុន។

សតវត្សរ៍ទី ២១ បានឃើញការផ្ទុះនៃរលក Hallyu។ នៅឆ្នាំ ២០០០ ការលក់អាល់ប៊ុមបានកើនឡើង និងក្រុមថ្មីៗដូចជា TVXQ និង BoA បានវាតទីទៅជប៉ុនដោយជោគជ័យ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា រឿងភាគដូចជា "Jewel in the Palace" បាននាំចេញវប្បធម៌ទៅកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងមជ្ឈិមបូព៌ា។

ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ គឺជាយុគសម័យដែល K-pop ឈានទៅសកល។ បទ "Gangnam Style" របស់ PSY (២០១២) បានបំបែកកំណត់ត្រា YouTube និងបង្ហាញថាតន្ត្រីកូរ៉េអាចវាយទីផ្សារលោកិយបាន។ បន្ទាប់មក BTS ជាក្រុមបុរសដែលទទួលបានការគោរពអន្តរជាតិ បានឡើងដល់កំពូលតារាង Billboard ហើយបាននាំសារសង្គមទៅកាន់យុវជនទូទាំងពិភពលោក។ ស្របពេលនោះ ភាពយន្តកូរ៉េ "Parasite" (២០១៩) បានឈ្នះពាន Oscar សម្រាប់ភាពយន្តល្អបំផុត ដែលជាលើកដំបូងសម្រាប់ភាពយន្តបរទេស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នានៃយុទ្ធសាស្រ្តអាជីវកម្ម និងការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល ឧស្សាហកម្មកម្សាន្តកូរ៉េបានក្លាយជាកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់។ វាបង្កើតចំណូលរាប់ពាន់លានដុល្លារ តាមរយៈការនាំចេញខ្លឹមសារ ការរៀបចំការប្រគុំតន្ត្រីជុំវិញពិភពលោក និងការលក់ផលិតផលពាក់ព័ន្ធ (merchandise)។ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានបែងចែកថវិកាធំៗសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ ហើយបានប្រើប្រាស់ផលិតផលកម្សាន្តជាឧបករណ៍ការទូតសាធារណៈ (public diplomacy) ដើម្បីបង្កើនភាពទន់របស់ប្រទេស។

វប្បធម៌ Hallyu មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់តន្ត្រីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដល់ម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងសម្អាង (K-beauty) អាហារ (K-food) និងសូម្បីតែការវះកាត់កែសម្ផស្សផងដែរ។ ការសិក្សាភាសាកូរ៉េបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យនានាជុំវិញពិភពលោក។ ទោះយ៉ាងណា ឧស្សាហកម្មនេះក៏ត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាផ្សេងៗ រួមទាំងសម្ពាធផ្លូវចិត្តលើតារាសម្តែងនិងអ្នកចម្រៀង ប្រព័ន្ធការងារដែលតឹងរ៉ឹង និងរឿងអាស្រូវផ្សេងៗ ដែលជំរុញឱ្យមានការជជែកអំពីសុខុមាលភាពក្នុងវិស័យនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលជាផ្នែកមួយនៃសហគមន៍ខ្មែរក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក ឧស្សាហកម្មកម្សាន្តកូរ៉េនៅតែមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំង។ ចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០ កម្មវិធីទូរទស្សន៍កម្ពុជាបានចាក់ផ្សាយរឿងភាគកូរ៉េជាប្រចាំ ហើយយុវជនខ្មែរជាច្រើនបានក្លាយជាអ្នកគាំទ្រដ៏ស្មោះស្ម័គ្រនៃក្រុម K-pop។

ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ការវិវត្តនានាបន្តទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍៖ សមាជិក BTS កំពុងបញ្ចប់កាតព្វកិច្ចយោធារៀងៗខ្លួន ហើយការត្រឡប់មកវិញរបស់ពួកគេជាក្រុមត្រូវបានឃើញថាជាព្រឹត្តិការណ៍ធំមួយ។ ក្រុមក្មេងស្រីជំនាន់ថ្មីដូចជា NewJeans និង IVE បានបង្កើតកំណត់ត្រាថ្មីៗ ខណៈដែលក្រុម virtual idols ដែលប្រើបច្ចេកវិទ្យាក្លែងធ្វើ (AI) កំពុងលេចមុខ។

នៅលើឆាកនយោបាយ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការវប្បធម៌កម្ពុជា-កូរ៉េក៏មានការរីកចម្រើនដែរ ដោយមានកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងការសម្ដែង K-pop នៅកម្ពុជាកាន់តែញឹកញាប់។ សម្រាប់អ្នកនិយមខ្មែរ ការមកដល់នៃខ្លឹមសារថ្មីៗនៅលើ Netflix និង YouTube ធ្វើឱ្យពួកគេបន្តទំនាក់ទំនងជាមួយវប្បធម៌នេះប្រចាំថ្ងៃ។