ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា សន្ធិសញ្ញាឈប់បាញ់សង្គ្រាមកូរ៉េ (Korean Armistice Agreement) គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ឈប់អរិភាពក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥៣ និងចូលជាធរមាននៅម៉ោង ២២:០០ (ម៉ោងក្នុងស្រុក UTC+09:00) ថ្ងៃដដែល ។ ឯកសារនេះត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយតំណាងនៃបញ្ជាការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNC) កងទ័ពប្រជាជនកូរ៉េ (KPA) និងកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តប្រជាជនចិន (PVA) ក្នុងគោលបំណង «ធានាឱ្យមានការបញ្ឈប់អរិភាពទាំងស្រុង និងរាល់សកម្មភាពប្រដាប់អាវុធនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ រហូតដល់មានដំណោះស្រាយសន្តិភាពចុងក្រោយ» ។

កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានបង្កើតខ្សែបន្ទាត់ឈប់បាញ់ និងតំបន់គ្មានយោធា (DMZ) ដែលបានក្លាយទៅជានិមិត្តសញ្ញានៃការបែងចែកឧបទ្វីបកូរ៉េរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។ ដោយសារមិនមានសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាផ្លូវការ តាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស សង្គ្រាមកូរ៉េនៅតែមិនទាន់បញ្ចប់ឡើយ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការចុះហត្ថលេខាបានធ្វើឡើងនៅក្នុងអគារមួយនៅភូមិបញ្ឈប់បាញ់ប៉ាន់មុនចុម (Panmunjom) ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយខ្សែបន្ទាត់ឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្នរវាងកូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូង ។ ឧបទ្វីបកូរ៉េត្រូវបានបែងចែកជាពីររដ្ឋដាច់ដោយឡែកពីគ្នាបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ។ ប្រជាជនកូរ៉េទាំងសងខាងមានជាតិសាសន៍ ភាសា និងវប្បធម៌រួមគ្នា ប៉ុន្តែត្រូវបានបំបែកដោយសារសង្គ្រាមត្រជាក់ និងប្រព័ន្ធនយោបាយខុសគ្នា ។

ខ្សែបន្ទាត់ឈប់បាញ់ ដែលរត់កាត់តាមខ្សែស្របទី ៣៨ បានក្លាយជាព្រំដែនជាក់ស្តែង ទោះបីមិនមែនជាព្រំដែនអន្តរជាតិដែលទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការក៏ដោយ ។ តំបន់ DMZ ដែលមានទទឹង ៤ គីឡូម៉ែត្រ បានក្លាយជាទីជម្រកសត្វព្រៃដោយចៃដន្យ និងជាទីតាំងទេសចរណ៍សំខាន់មួយនៃប្រទេសទាំងពីរ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមកូរ៉េបានផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥០ នៅពេលកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងវាយលុកចូលកូរ៉េខាងត្បូង ។ តាមវិគីភីឌា អង្គការសហប្រជាជាតិបានឆ្លើយតបដោយបញ្ជូនកងកម្លាំងចម្រុះដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនបានបញ្ជូនទ័ពស្ម័គ្រចិត្តមកជួយកូរ៉េខាងជើង ។ ការប្រយុទ្ធបានស្ថិតក្នុងសភាពជាប់គាំងនៅជុំវិញខ្សែស្របទី ៣៨ អស់រយៈពេលជាងពីរឆ្នាំ មុនពេលការចរចាឈប់បាញ់បានចាប់ផ្តើមនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥១ ។

ការចរចាបានប្រព្រឹត្តទៅនៅដើមឡើយនៅទីក្រុងកែសុង (Kaesong) ប៉ុន្តែត្រូវបានផ្លាស់ទៅប៉ាន់មុនចុមនៅពេលក្រោយ ។ តាមវិគីភីឌា បញ្ហាសំខាន់ៗដែលពន្យារការចរចារួមមានការកំណត់ទីតាំងខ្សែបន្ទាត់ឈប់បាញ់ និងការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍អ្នកទោសសង្គ្រាម ។ ទីបំផុត នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥៣ ឯកសារចម្លងចំនួន ១៨ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយវរសេនីយ៍ឯក William Harrison Jr. (តំណាង UNC), នាយឧត្តមសេនីយ៍ Nam Il (KPA) និងមេបញ្ជាការ Peng Dehuai (PVA) ។ លោកគឹមអ៊ីលស៊ុង មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើឯកសារដាច់ដោយឡែកនៅថ្ងៃដដែល ។

តាមវិគីភីឌា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានមាត្រាសំខាន់ៗចំនួន ៥ ដែលរួមមានការបង្កើតខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនយោធា និងតំបន់ DMZ ទទឹង ៤ គីឡូម៉ែត្រ ជាតំបន់ទ្រនាប់ ។ វាក៏បានបង្កើតគណៈកម្មការបទឈប់បាញ់យោធា (MAC) និងគណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យដោយប្រទេសអព្យាក្រឹត (NNSC) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការអនុលោមតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ។ ក្រៅពីនេះ មាត្រាស្តីពីអ្នកទោសសង្គ្រាមបានអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេជ្រើសរើសថាតើចង់វិលត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតឬអត់ ដែលនាំឱ្យមានភាពច្របូកច្របល់និងការពន្យារពេលរាប់ខែ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សន្ធិសញ្ញាឈប់បាញ់នេះមិនមែនជាសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទេ ហើយតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស សង្គ្រាមកូរ៉េនៅមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយ ។ តាមវិគីភីឌា ការបង្កើតតំបន់ DMZ បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ៖ កូរ៉េខាងត្បូងបានអភិវឌ្ឍទៅជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចមួយយ៉ាងឆាប់រហ័សក្រោយសង្គ្រាម ខណៈកូរ៉េខាងជើងនៅតែឯកោ និងប្រឈមនឹងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ ។ ការបែងចែកនេះបាននាំឱ្យមានភាពខុសគ្នាស្រឡះរវាងកម្រិតជីវភាពរបស់ប្រជាជននៅភាគខាងជើង និងខាងត្បូង ដែលជាចំណុចរសើបខាងនយោបាយរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។

ផ្នែកវប្បធម៌ កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់បានក្លាយជាប្រធានបទនៃការប្រារព្ធពិធីផ្សេងៗនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរ ។ តាមវិគីភីឌា កូរ៉េខាងជើងបានរៀបចំយុទ្ធនាការទាមទារសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាច្រើនដង រួមទាំងការតាំងបង្ហាញបដាក្នុងពិធីបុណ្យនិស្សិតអន្តរជាតិឆ្នាំ ១៩៨៩ នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ។ សារមន្ទីរសន្តិភាពកូរ៉េខាងជើង ដែលស្ថិតនៅក្នុងអគារចុះហត្ថលេខា បានក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងជានិមិត្តរូបនៃការបែងចែកដែលកំពុងបន្ត ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ សន្ធិសញ្ញាឈប់បាញ់នៅតែដើរតួនាទីស្នូលក្នុងសន្តិសុខតំបន់អាស៊ីបូព៌ា ។ តាមវិគីភីឌា រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាច្រើនលើកចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩០ ហើយបានអំពាវនាវសុំសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ។

នៅឆ្នាំ ២០១៨ មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរបានជួបប្រជុំគ្នានៅភូមិបញ្ឈប់បាញ់ ហើយបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសប៉ាន់មុនចុម ដោយសន្យាធ្វើការឆ្ពោះទៅរកការបញ្ចប់សង្គ្រាមជាផ្លូវការ ។ ទោះយ៉ាងណា រហូតមកដល់ពេលនេះ ការចរចាសន្តិភាពនៅតែជាប់គាំង ហើយភាពតានតឹងយោធានៅតែបន្ត ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីកិច្ចព្រមព្រៀងជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះអាចជួយបំភ្លឺពីភាពស្មុគស្មាញនៃការបញ្ចប់ជម្លោះតាមរយៈការចរចា ដែលជាមេរៀនសម្រាប់ដំណើរការសន្តិភាពនៅលើសកលលោក ។ ខួបនៃការចុះហត្ថលេខាត្រូវបានរំឮកជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលរំឭកយើងថាសន្តិភាពពិតប្រាកដនៅតែជាគោលដៅដែលមិនទាន់សម្រេចបាននៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ ។