KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៥ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៥ សីហា ២០២៦

សង្គ្រាមកូរ៉េ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីបង្ហាញការប្រែប្រួលទឹកដី ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមកូរ៉េ ឆ្នាំ ១៩៥០ ដល់ ១៩៥៣ ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមកូរ៉េ គឺជាជម្លោះប្រដាប់អាវុធមួយ ដែលបានកើតឡើងនៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ រវាងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង និងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ព្រមទាំងសម្ព័ន្ធមិត្តរៀងៗខ្លួន។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កូរ៉េខាងជើង ទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសចិន និងសហភាពសូវៀត ចំណែកកូរ៉េខាងត្បូង ទទួលបានការគាំទ្រពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោមឆត្ររបស់បញ្ជាការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNC)។

សង្គ្រាមនេះ បានអូសបន្លាយពីឆ្នាំ ១៩៥០ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៥៣។ តាមផែនទីចលនាដែល Wikipedia បានដាក់បង្ហាញ ទឹកដីតែងតែប្តូរដៃគ្នាជាញឹកញាប់ នៅដំណាក់កាលដំបូងនៃសង្គ្រាម មុនពេលខ្សែមុខសមរភូមិ បានឈានទៅរកស្ថិរភាព។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ជនភៀសខ្លួនកូរ៉េខាងត្បូងរាប់សែននាក់ ភៀសខ្លួនទៅទិសខាងត្បូង នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ១៩៥០ ប្រភព: Wikipedia

ជម្លោះនេះ បានកើតឡើងនៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ ដែលស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីបូព៌ា ជាតំបន់ដែលបែងចែករវាងកូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូង។ តាម Wikipedia ភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗ រួមមាន កូរ៉េខាងជើង ដោយមានចិន និងសហភាពសូវៀត ជាអ្នកគាំទ្រ និងកូរ៉េខាងត្បូង ដោយមានអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ជាអ្នកគាំទ្រ។

រូបថតបណ្ណសារដែលរក្សាទុកក្នុង Wikipedia បង្ហាញថា ជនភៀសខ្លួនកូរ៉េខាងត្បូង រាប់សែននាក់ បានភៀសខ្លួនទៅទិសខាងត្បូង នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ១៩៥០ បន្ទាប់ពីកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងបានបើកការឈ្លានពាន។ កម្លាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏មានការចូលរួមពីប្រទេសជាច្រើនផងដែរ រួមទាំងទាហានមកពីហូឡង់ ចក្រភពអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់ ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតបណ្ណសារដែល Wikipedia បានដាក់បង្ហាញ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រធានាធិបតី Truman ចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាស ប្រកាសភាពអាសន្នជាតិ និងអនុញ្ញាតឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នាក្នុងសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កងទ័ពកូរ៉េខាងជើង បានបើកការឈ្លានពានទៅលើកូរ៉េខាងត្បូង នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ១៩៥០។ ប្រធានាធិបតី Truman នៃសហរដ្ឋអាមេរិក បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសមួយ ប្រកាសភាពអាសន្នជាតិ និងអនុញ្ញាតឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ចូលរួមក្នុងសង្គ្រាម ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតរបស់ Getty Images ដែល Wikipedia បានដាក់បង្ហាញ។

បន្ទាប់មក កម្លាំងចម្រុះអង្គការសហប្រជាជាតិ បានធ្វើសមរភូមិការពារ ដូចជាទីតាំងកាំភ្លើងធំអាមេរិក នៅក្បែរទន្លេ Kum នៅថ្ងៃទី ១៥ កក្កដា ១៩៥០ និងការប្រយុទ្ធនៅតាមមុខតំបន់ទន្លេ Nakdong ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៥០។ សមរភូមិសេអ៊ូលលើកទីពីរ បានកើតឡើងក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយមានរថក្រោះ M26 Pershing ចូលរួម ហើយកងទ័ពអង្គការសហប្រជាជាតិ បានប្រមូលចាប់ឃុំខ្លួនអ្នកទោសសង្គ្រាមកូរ៉េខាងជើង ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបថតបណ្ណសារ។

នៅថ្ងៃទី ២១ តុលា ១៩៥០ នាវាចម្បាំង USS Missouri បានបាញ់កាំភ្លើងធំទំហំ ១៦ អ៊ីញ ទៅលើគោលដៅនៅឆ្នេរក្បែរក្រុង Chongjin ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីកាត់ផ្តាច់ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥០ ទាហានមកពីកងពលធំថ្មើរជើងទី ២ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រយុទ្ធនៅក្បែរទន្លេ Ch'ongch'on នៅថ្ងៃទី ២០ វិច្ឆិកា។ ក្នុងដំណាក់កាលនេះ កងកម្លាំងចិន ក៏បានឆ្លងកាត់ទន្លេយ៉ាលូ ដែលកកជាទឹកកក ចូលមកចូលរួមក្នុងសង្គ្រាម ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតបណ្ណសារដែល Wikipedia បានបង្ហាញ។ តាម Wikipedia រថក្រោះ M46 Patton របស់អាមេរិក ក៏ត្រូវបានលាបរូបក្បាលខ្លា ដោយគេជឿថា អាចធ្វើឲ្យកម្លាំងចិន បាក់ទឹកចិត្ត។

សង្គ្រាមក៏រាប់បញ្ចូលការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីលើអាកាសផងដែរ។ តាមរូបថតបណ្ណសារ កងទ័ពអាកាសអាមេរិក បានវាយប្រហារផ្លូវដែក នៅភាគខាងត្បូងទីក្រុងវ៉ុនសាន់ នៅឆ្នេរខាងកើតកូរ៉េខាងជើង ហើយយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-26 Invaders បានទម្លាក់គ្រាប់បែកលើឃ្លាំងផ្គត់ផ្គង់យោធានៅទីក្រុងវ៉ុនសាន់ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥១។ សង្គ្រាមបានបញ្ចប់ តាមរយៈការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ដោយតំណាងភាគីពាក់ព័ន្ធ នៅ P'anmunjŏm ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៣ ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបថតដែល Wikipedia បានដាក់បង្ហាញ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ស្តូបអនុស្សាវរីយ៍សង្គ្រាមកូរ៉េ នៅទីក្រុង Pretoria ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ស្តូបអនុស្សាវរីយ៍សង្គ្រាមកូរ៉េ អាចរកឃើញនៅគ្រប់ប្រទេស ដែលបានចូលរួមក្នុងបញ្ជាការអង្គការសហប្រជាជាតិ ដូចជានៅទីក្រុង Pretoria ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងវិមានអនុស្សាវរីយ៍នៅឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ Andersonville ជាដើម។

រូបថតបណ្ណសារដែល Wikipedia បានរក្សាទុក ក៏បង្ហាញពីការបាត់បង់ជីវិតជនស៊ីវិល និងទាហានផងដែរ។ តាមរូបថតទាំងនោះ ទាហានកូរ៉េខាងត្បូង បានដើរក្នុងចំណោមសាកសពអ្នកទោសនយោបាយ ដែលត្រូវបានប្រហារជីវិតនៅក្បែរ Daejon ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥០ ខណៈជនស៊ីវិលជាច្រើននាក់ បានស្លាប់ នៅពេលជាប់ក្នុងរង្វង់ភ្លើង កំឡុងការវាយប្រហារពេលយប់ដោយកងកម្លាំងទ័ពព្រៃ នៅក្បែរ Yongsan ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៥០។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ឧបទ្វីបកូរ៉េពេលយប់ ថតដោយ NASA ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន សង្គ្រាមកូរ៉េ នៅតែមានឥទ្ធិពលលើស្ថានភាពសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាស៊ី ព្រោះក្រោយការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ឆ្នាំ ១៩៥៣ ឧបទ្វីបកូរ៉េ នៅតែបន្តស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែកបាក់។ តាមរូបថតដែល Wikipedia បានដាក់បង្ហាញ មន្ត្រីកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែបានឈរជើង និងពិភាក្សាជាមួយទាហានកូរ៉េខាងត្បូង នៅប៉ុស្តិ៍សង្កេតការណ៍ Ouellette ដោយសម្លឹងទៅទិសខាងជើង រហូតដល់ខែមេសា ឆ្នាំ ២០០៨។

រូបថតផ្សំរបស់ NASA ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ បង្ហាញពីភាពផ្ទុយគ្នាយ៉ាងច្បាស់ រវាងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលមានពន្លឺភ្លឺចិញ្ចាចពេលយប់ និងកូរ៉េខាងជើង ដែលងងឹតស្ទើរតែពេញផ្ទៃប្រទេស។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើង បានចូលទស្សនាសារមន្ទីរ ដែលមានឈ្មោះថា «សារមន្ទីរបទឧក្រិដ្ឋសង្គ្រាមអាមេរិក» ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបថតដែល Wikipedia បានរក្សាទុក។ ខណៈនោះ ស្តូបអនុស្សាវរីយ៍សង្គ្រាមកូរ៉េ នៅតែមានវត្តមាននៅគ្រប់ប្រទេស ដែលធ្លាប់ចូលរួមក្នុងបញ្ជាការអង្គការសហប្រជាជាតិ ដូចដែល Wikipedia បានកត់ត្រា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

កូរ៉េខាងត្បូងស្នើកិច្ចចរចាបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េ និងបញ្ឈប់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ

ថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថាខួបទិវារំដោះជាតិ លោក លី ចេម្យុង ស្នើឲ្យកូរ៉េទាំងពីររៀបចំកិច្ចចរចា ដើម្បីជំនួសកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដោយ «របបសន្តិភាព» និងទប់ស្កាត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរព្យុងយ៉ាង។

16 sources · BBC News, Al Jazeera, Channel News Asia