ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កោះគូរីល (Kuril Islands) គឺជាប្រជុំកោះភ្នំភ្លើងមួយ ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាផ្នែកនៃតំបន់ Sakhalin ក្នុងចុងបូព៌ារបស់រុស្ស៊ី។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កោះទាំងនេះលាតសន្ធឹងចម្ងាយប្រមាណ ១.៣០០ គីឡូម៉ែត្រ ពីកោះហុកកៃដូរបស់ជប៉ុននៅភាគនិរតី រហូតដល់ឧបទ្វីបកាំឆាតការបស់រុស្ស៊ីនៅភាគឦសាន ដោយខណ្ឌចែកសមុទ្រ Okhotsk ចេញពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង។

តាម Wikipedia ប្រជុំកោះនេះមានកោះសរុប ៥៦ និងកូនកោះតូចៗជាច្រើនទៀត ដោយមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១០.៥០៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ២០.០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ កោះគូរីលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជាតំបន់ដែលមានសារៈសំខាន់ខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ពីព្រោះក្រុមកោះភាគខាងត្បូងគឺជាប្រធានបទនៃជម្លោះទឹកដីរវាងរុស្ស៊ី និងជប៉ុន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នារបស់ Wikipedia ប្រជុំកោះគូរីលចែកចេញជាពីរផ្នែកធំៗ គឺខ្សែកោះគូរីលធំ (Greater Kuril Chain) និងខ្សែកោះគូរីលតូច (Lesser Kuril Chain) ដែលស្ថិតនៅស្របគ្នានៅចុងភាគនិរតី។ ក្រុមកោះដែលគេហៅថា «កោះគូរីលភាគខាងត្បូង» (South Kurils) រួមមានខ្សែកោះគូរីលតូចទាំងមូល បូករួមទាំងកោះ Kunashir និងកោះ Iturup នៅក្នុងខ្សែកោះធំ។ ច្រកសមុទ្រ Vries ដែលស្ថិតនៅចន្លោះកោះ Iturup និងកោះ Urup បង្កើតបានជាខ្សែ Miyabe (Miyabe Line) ដែលខណ្ឌចែកកោះគូរីលខាងជើង និងខាងត្បូង។

ដោយសារកោះទាំងនេះជាប្រជុំកោះភ្នំភ្លើង ទើបមានភ្នំភ្លើងជាច្រើន ដូចជាភ្នំភ្លើង Ruruy ដែលអាចមើលឃើញពីទីក្រុង Yuzhno-Kurilsk ភ្នំភ្លើង Tyatya ភ្នំភ្លើង Mendeleev និងកាល់ដេរ៉ានៃកោះ Ushishir ជាដើម តាមរូបភាពដែល Wikipedia បានចុះផ្សាយ។ ប្រជាជននៅលើប្រជុំកោះទាំងមូលមានចំនួនតិចតួច គឺប្រមាណ ២០.០០០ នាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ Wikipedia ជនជាតិអៃនូ (Ainu) គឺជាអ្នកស្រុកដើមដែលរស់នៅលើកោះគូរីល និងតំបន់ជុំវិញជាយូរមកហើយ មុនពេលរុស្ស៊ី និងជប៉ុនចូលមកគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ។ រូបថតឆ្នាំ ១៨៩៩ ដែល Wikipedia បានរក្សាទុក បង្ហាញពីជនជាតិអៃនូនៃកោះគូរីល និងលំនៅដ្ឋានប្រពៃណីរបស់ពួកគេ។

មុនឆ្នាំ ១៩៤៥ កោះមួយចំនួននៃប្រជុំកោះនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ជប៉ុន។ តាមរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រដែល Wikipedia បានបង្ហាញ ភូមិ Shana នៅលើកោះ Iturup ក្នុងសម័យ Shōwa មានមន្ទីរពេទ្យភូមិ រោងចក្រ កន្លែងនេសាទ និងប៉មវិទ្យុកណ្តាល ដែលបង្ហាញពីជីវភាពរបស់សហគមន៍ជប៉ុននាសម័យនោះ។

ក្រោយមក ប្រតិបត្តិការចុះចតនៅកោះគូរីលរបស់សហភាពសូវៀតបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៥។ តាមរូបភាពកាក់ ៥ រូប្លែឆ្នាំ ២០២០ ដែល Wikipedia បានចុះផ្សាយ រុស្ស៊ីបានរំលឹកខួប ៧៥ ឆ្នាំនៃប្រតិបត្តិការចុះចតនេះ ដោយបង្ហាញរូបវិមានរំលឹកដល់ការចុះចតរបស់សូវៀតនៅលើកាក់។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក កោះគូរីលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រុស្ស៊ី ខណៈជប៉ុនបានបន្តទាមទារក្រុមកោះភាគខាងត្បូង ដែលខ្លួនហៅថា «ដែនដីភាគខាងជើង» (Northern Territories) ដែលជាដើមហេតុនៃជម្លោះទឹកដីរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់កោះគូរីលពឹងផ្អែកយ៉ាងសំខាន់ទៅលើវិស័យនេសាទ និងផលិតកម្មពាក់ព័ន្ធ។ តាមរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រដែល Wikipedia បានបង្ហាញ ភូមិ Shana នៅលើកោះ Iturup ធ្លាប់មានកន្លែងនេសាទ និងរោងចក្រ ដែលបញ្ជាក់ថាធនធានសមុទ្រមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងជីវភាពប្រជាជននៅលើកោះទាំងនេះជាយូរមកហើយ។

ផ្នែកវប្បធម៌ និងសាសនាវិញ វត្តមានវិហារគ្រិស្តអូស្សូដក់របស់រុស្ស៊ីនៅលើកោះ Kunashir ដែល Wikipedia បានចុះផ្សាយរូបភាព ឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌រុស្ស៊ីនៅក្នុងតំបន់សព្វថ្ងៃ។ រីឯកោះ Shikotan វិញក៏មានភូមិសំខាន់មួយដែលជាទីប្រជុំជនសម្រាប់អ្នករស់នៅលើកោះ ដែលបង្ហាញពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជននៅក្នុងប្រជុំកោះដាច់ស្រយាលនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន កោះគូរីលនៅតែជាចំណុចរសើបក្នុងទំនាក់ទំនងការទូតរវាងរុស្ស៊ី និងជប៉ុន។ រុស្ស៊ីគ្រប់គ្រងកោះទាំងនេះជាផ្នែកនៃតំបន់ Sakhalin ខណៈជប៉ុនបន្តទាមទារក្រុមកោះភាគខាងត្បូងដែលខ្លួនហៅថា «ដែនដីភាគខាងជើង»។ ការខ្វែងគំនិតគ្នានេះបាននិងកំពុងបន្តជាឧបសគ្គចម្បងមួយក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទកោះគូរីលមានភាពពាក់ព័ន្ធ ពីព្រោះជម្លោះទឹកដី និងបញ្ហាអធិបតេយ្យភាពលើកោះតូចៗ គឺជាប្រធានបទដែលកើតមានឡើងវិញជាញឹកញាប់នៅក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិ និងតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ករណីកោះគូរីលក៏ជាឧទាហរណ៍មួយដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលកោះដាច់ស្រយាលអាចក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃការប្រកួតប្រជែងអំណាចរបស់មហាអំណាច និងរបៀបដែលប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរនៅតែបន្តមានឥទ្ធិពលលើនយោបាយក្នុងតំបន់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។