ការវាយប្រហារលើទីក្រុងកៀវ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការវាយប្រហារលើទីក្រុងកៀវ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍បន្តបន្ទាប់នៃការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (drone) ទៅលើរដ្ឋធានីរបស់អ៊ុយក្រែន ចាប់តាំងពីការឈ្លានពានពេញលេញរបស់រុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី២៤ កុម្ភៈ ២០២២។ តាមការរាយការណ៍របស់ BBC ការវាយប្រហារទាំងនេះបានក្លាយជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃយុទ្ធសាស្រ្តយោធារបស់រុស្ស៊ី ក្នុងគោលបំណងបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ និងធ្វើឱ្យបាត់បង់សីលធម៌ជនស៊ីវិល។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុងកៀវគឺជាទីក្រុងធំបំផុតរបស់អ៊ុយក្រែន និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាគោលដៅយុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់ការវាយប្រហារ។

តាមការរាយការណ៍របស់ Reuters ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់អ៊ុយក្រែន រួមទាំងប្រព័ន្ធ Patriot ដែលផ្តល់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូ បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពារទីក្រុងពីការវាយប្រហារ។ ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណា ការវាយប្រហារជាច្រើននៅតែបានបណ្ដាលឱ្យមានការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ និងជនស៊ីវិលស្លាប់និងរបួស (តាម Reuters)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

យោងតាមវិគីភីឌា ទីក្រុងកៀវស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន តាមបណ្ដោយទន្លេដៃនីពែរ (Dnieper)។ វាមានផ្ទៃក្រឡាប្រមាណ ៨៣៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ២.៩ លាននាក់ មុនពេលការឈ្លានពានឆ្នាំ២០២២ (ផ្អែកលើជំរឿនឆ្នាំ២០២១)។ ភាសាផ្លូវការគឺអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែភាសារុស្ស៊ីក៏ត្រូវបាននិយាយយ៉ាងទូលំទូលាយផងដែរ។

តាមការរាយការណ៍របស់ UNHCR ការវាយប្រហារលើក្រុងកៀវបានបណ្ដាលឱ្យមានការជម្លៀសប្រជាជនយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសនៅដើមឆ្នាំ២០២២ នៅពេលដែលទាហានរុស្ស៊ីព្យាយាមឡោមព័ទ្ធរដ្ឋធានី។ ប្រជាជនជាច្រើនបានភៀសខ្លួនទៅកាន់តំបន់ខាងលិចអ៊ុយក្រែន ឬទៅក្រៅប្រទេស។ ទោះយ៉ាងណា នៅពេលដែលកងទ័ពរុស្ស៊ីដកថយវិញ ប្រជាជនបានចាប់ផ្ដើមត្រឡប់មកវិញ ហើយជីវិតក្នុងទីក្រុងបានដំណើរការឡើងវិញបន្តិចម្ដងៗ បើទោះបីមានការគំរាមកំហែងថេរពីការវាយប្រហារតាមអាកាសក៏ដោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាម BBC និង CNN ការវាយប្រហារលើទីក្រុងកៀវបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលជាច្រើន។ នៅដំណាក់កាលដំបូង (កុម្ភៈ-មីនា ២០២២) កងទ័ពរុស្ស៊ីបានព្យាយាមដណ្ដើមកាន់កាប់ទីក្រុងនេះដោយផ្ទាល់ តាមរយៈការវាយប្រហារតាមអាកាស និងការចល័តកងពលធំៗចូលមកជិត។ ទាហានរុស្ស៊ីបានកាន់កាប់អាកាសយានដ្ឋានហូស្តូមែល (Hostomel) និងតំបន់ជាយក្រុងមួយចំនួន ប៉ុន្តែការតស៊ូយ៉ាងខ្លាំងក្លារបស់កងទ័ពអ៊ុយក្រែន និងជនស៊ីវិលបានរារាំងមិនឱ្យពួកគេចូលកាន់កាប់កណ្ដាលទីក្រុងបានឡើយ (តាម BBC)។

នៅដំណាច់ខែមីនា ២០២២ រុស្ស៊ីបានប្រកាសដកទ័ពចេញពីតំបន់កៀវ ដើម្បីផ្ដោតលើតំបន់ដុនបាសនៅភាគខាងកើត (តាម Reuters)។ បន្ទាប់មក យុទ្ធសាស្រ្តវាយប្រហារលើក្រុងកៀវបានផ្លាស់ប្ដូរមកជាការបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ និងការប្រើប្រាស់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក Shahed ដែលផ្គត់ផ្គង់ដោយអ៊ីរ៉ង់ (តាមការរាយការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក)។ ការវាយប្រហារធំៗនៅខែតុលា ២០២២ បានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធថាមពលរបស់ទីក្រុងរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ បង្កឱ្យមានការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីទូទាំងទីក្រុង (តាម CNN)។

តាមការរាយការណ៍របស់ Associated Press នៅឆ្នាំ២០២៣ អ៊ុយក្រែនបានទទួលប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសទំនើប Patriot ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលអាចបាញ់ទម្លាក់មីស៊ីលល្បឿនលឿន Kinzhal របស់រុស្ស៊ីបាន។ យោងតាម AP ដដែល ទោះបីមានប្រព័ន្ធការពារដ៏រឹងមាំក៏ដោយ ការវាយប្រហារនៅតែបន្ត ដោយប្រើប្រាស់រលកដ្រូនជាច្រើនដើម្បីគ្របដណ្ដប់។ នៅដើមឆ្នាំ២០២៤ ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលមួយចំនួនបានជ្រៀតចូលការការពារ និងបណ្ដាលឱ្យមានជនរងគ្រោះជាស៊ីវិលជាច្រើននាក់ (តាម Reuters)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុងកៀវជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេរបស់អ៊ុយក្រែន ដោយមានវិស័យសេវាកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យារីកចម្រើន។ មុនសង្រ្គាម GDP របស់ទីក្រុងតំណាងប្រមាណមួយភាគបួននៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ការវាយប្រហារបានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់អាជីវកម្ម និងការវិនិយោគ ដោយក្រុមហ៊ុនជាច្រើនត្រូវផ្លាស់ទី ឬបិទដំណើរការជាបណ្ដោះអាសន្ន (តាម BBC)។

តាមការរាយការណ៍របស់ BBC ទីក្រុងកៀវមានបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប រួមទាំងវិហារ Saint Sophia Cathedral និងទីសក្ការៈ Kyiv Pechersk Lavra ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO)។ ក្នុងអំឡុងពេលវាយប្រហារ ទីតាំងវប្បធម៌មួយចំនួនបានរងការខូចខាត ឬស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែង ប៉ុន្តែមិនមានការបំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយធំឡើយ ដោយសារការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។ ទោះយ៉ាងណា សារមន្ទីរ និងអគារប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនត្រូវបានពង្រឹងការការពារ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការវាយប្រហារលើក្រុងកៀវ គឺជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមដែលកំពុងបន្តរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ដែលមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងទូលំទូលាយដល់នយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ តាមការរាយការណ៍របស់ BBC នៅឆ្នាំ២០២៥ និងដើមឆ្នាំ២០២៦ ការវាយប្រហារនៅតែបន្ត ដោយរុស្ស៊ីបានប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្រ្តថ្មីៗ រួមទាំងការវាយប្រហារដោយដ្រូនក្នុងរលកធំៗ និងការបាញ់មីស៊ីលពីសមុទ្រនិងដី។ ទោះបីជាមានការការពារយ៉ាងរឹងមាំក៏ដោយ ក្រុងកៀវនៅតែប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងជាប្រចាំ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងនៅបរទេស សង្គ្រាមនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាបានជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបានបង្កើនអតិផរណាសកល ជាពិសេសថ្លៃស្បៀងអាហារ និងថាមពល ដែលបានប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រជាជននៅកម្ពុជាផងដែរ។