កៀវ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កៀវ (Kyiv) គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេបំផុតរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅភាគកណ្តាលភាគខាងជើងនៃប្រទេស ដោយលាតសន្ធឹងលើច្រាំងទាំងសងខាងនៃទន្លេ Dnieper។ គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ចំនួនប្រជាជនរបស់កៀវមាន ២ ៩៥២ ៣០១ នាក់ ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៧ នៅអឺរ៉ុប។ កៀវគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់សម្រាប់វិស័យឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ ការអប់រំ និងវប្បធម៌ ហើយមានឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា និងស្ថាបត្យកម្មប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើន។ ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈដ៏ទូលំទូលាយ រួមទាំងរថភ្លើងក្រោមដីកៀវ (Kyiv Metro) ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Boryspil និងស្ថានីយ៍រថភ្លើង Kyiv-Pasazhyrskyi ក៏បម្រើប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងកៀវស្ថិតនៅលើតំបន់ភូមិសាស្ត្រដែលមានទន្លេ Dnieper ហូរកាត់ ដោយបែងចែកជាតំបន់ច្រាំងខាងស្តាំ (Right Bank) ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រវត្តិសាស្ត្រ និងពាណិជ្ជកម្ម និងតំបន់ច្រាំងខាងឆ្វេង (Left Bank) ដែលមានលំនៅដ្ឋាននិងឧស្សាហកម្មច្រើន។ បច្ចុប្បន្ន ទីក្រុងត្រូវបានបែងចែកជា ១០ តំបន់រដ្ឋបាល (raions) រួមមានតំបន់ Holosiivskyi, Obolonskyi, Pecherskyi, Podilskyi, Shevchenkivskyi, Sviatoshynskyi, Solomianskyi, Darnytskyi, Desnianskyi និង Dniprovskyi ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងផែនទីពី Wikipedia។ តំបន់ទាំងនេះផ្តល់នូវរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលដែលគ្រប់គ្រងប្រជាជនជាង ២.៩ លាននាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទីក្រុងកៀវមានឬសគល់ជ្រៅ ដោយយោងតាមរឿងព្រេងនិទាន ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយបងប្អូន Kyi, Shchek, Khoryv និងបងស្រី Lybid ដូចបានកត់ត្រាក្នុងគំនូរបុរាណ Radziwiłł Chronicle (Wikipedia បានបង្ហាញ)។ ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី៩ និងទី១០ កៀវគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃរដ្ឋ Kyivan Rus ដ៏មានឥទ្ធិពល ហើយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយគឺការទទួលយកសាសនាគ្រឹស្តក្នុងឆ្នាំ៩៨៨ ដោយព្រះអង្គម្ចាស់ Volodymyr ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍ដាក់ឫសគ្រឹះដល់អរិយធម៌ស្លាវខាងកើត។ គំនូរ "The Baptism of Kievans" ដោយ Klavdiy Lebedev បង្ហាញអំពីព្រឹត្តិការណ៍នេះយ៉ាងច្បាស់។

បន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃអាណាចក្រ Kyivan Rus កៀវបានស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ Grand Duchy of Lithuania និងក្រោយមកសហភាពប៉ូឡូញ-ហ្លីទុយអានី (Polish-Lithuanian Commonwealth)។ ការបះបោរដឹកនាំដោយ Bohdan Khmelnytsky ក្នុងឆ្នាំ១៦៤៨ បានធ្វើឲ្យកៀវក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃរដ្ឋ Cossack Hetmanate (ដូចឃើញក្នុងគំនូរ "The Entrance of Bohdan Khmelnytsky to Kyiv in 1649" ដោយ Mykola Ivasyuk)។ នៅឆ្នាំ១៦៨៦ កៀវត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីជាផ្លូវការ តាមសន្ធិសញ្ញា Eternal Peace ដូចផែនទីឆ្នាំ១៦៨៦ បានបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរនេះ។

ក្នុងសតវត្សទី១៩ ក្រោមចក្រភពរុស្ស៊ី កៀវបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌ (រូបភាព "Kyiv in the late 19th century")។ នៅឆ្នាំ១៩៣៤ រដ្ឋធានីនៃសាធារណរដ្ឋសូវៀតអ៊ុយក្រែនត្រូវបានផ្លាស់ពី Kharkiv មកកាន់កៀវ ដែលជំរុញឲ្យមានការអភិវឌ្ឍទីក្រុងយ៉ាងខ្លាំង (រូបភាព "ផែនការទូទៅកៀវឆ្នាំ១៩៣៦")។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ កៀវបានទទួលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ (រូបភាព "Ruins of Kyiv during World War II") ប៉ុន្តែត្រូវបានកសាងឡើងវិញក្រោយសង្គ្រាម។ ការតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យបានឈានដល់ការបង្ហូតទង់ជាតិអ៊ុយក្រែននៅមុខសាលាក្រុងកៀវក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ (រូបភាព "Kiev 24.7.1990 Ukrainian Flag") ហើយនៅឆ្នាំ១៩៩១ អ៊ុយក្រែនបានប្រកាសឯករាជ្យពេញលេញ ដោយមានកៀវជារដ្ឋធានី។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

កៀវដើរតួជាម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចរបស់អ៊ុយក្រែន ដោយមានវិស័យឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ រួមទាំងក្រុមហ៊ុនរចនានិងផលិតយន្តហោះ Antonov ដែលជាអ្នកបង្កើតយន្តហោះដឹកជញ្ជូន An-124 ដែលជាយន្តហោះធំជាងគេក្នុងការផលិតទ្រង់ទ្រាយធំ (ដូចដែល Wikipedia បានបង្ហាញ)។ វិស័យពាណិជ្ជកម្មក៏រីកចម្រើន ដោយមានហាងទំនិញធំៗដូចជា TsUM និងអគារការិយាល័យទំនើបៗតាមបណ្តោយមហាវិថី Lesya Ukrainka។

ផ្នែកអប់រំ សាកលវិទ្យាល័យជាតិ Taras Shevchenko (រូបភាព "អគារក្រហម" នៃសាកលវិទ្យាល័យ) និងវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសកៀវ (Kyiv Polytechnic Institute) បានបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជំនាញរាប់ម៉ឺននាក់។ បណ្ណាល័យជាតិ Vernadsky គឺជាឃ្លាំងចំណេះដឹងដ៏ធំមួយរបស់ប្រទេស។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ កៀវមានសារមន្ទីរល្បីៗដូចជា សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ និងសារមន្ទីរជនជាតិពន្ទ Pyrohiv (រូបភាពពី Wikipedia)។ វិហារ St. Sophia Cathedral និង Kyiv Pechersk Lavra គឺជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ខណៈដែលអគារផ្ទះគីមែរ៉ា និងវិមាន Mariinskyi ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកេរតំណែលស្ថាបត្យកម្មដ៏សម្បូរបែប។ ល្ខោនជាតិនៃអ៊ុយក្រែន និងរោងល្ខោន Kyiv Academic Puppet Theatre ផ្តល់ការកម្សាន្តសិល្បៈយ៉ាងសកម្ម។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដូចជាការប្រកួតជើងឯកទ្វីបអឺរ៉ុប UEFA Euro 2012 ក៏បានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីនេះផងដែរ ជាមួយនឹងកីឡដ្ឋានជាតិ Olimpiyskiy (រូបភាព) ហើយព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ "រត់ក្រោមដើមគ្រញាង" (Run under the Chestnuts) ក៏ទាក់ទាញអ្នកចូលរួមរាប់រយនាក់ផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កៀវបានស្ថិតក្នុងចំណាប់អារម្មណ៍របស់សហគមន៍អន្តរជាតិ ដោយសារវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយនិងជម្លោះប្រដាប់អាវុធដែលកំពុងកើតឡើងនៅអ៊ុយក្រែន។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជាបាតុកម្ម Euromaidan ក្នុងឆ្នាំ២០១៣-២០១៤ បានធ្វើឲ្យមជ្ឈមណ្ឌលក្រុងក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូទាមទារប្រជាធិបតេយ្យ និងសមាហរណកម្មអឺរ៉ុប។ ទីក្រុងនេះជាទីតាំងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែន ដូចជាក្រសួងការបរទេស វិមានប្រធានាធិបតី និងធនាគារជាតិ (រូបភាព Wikipedia បង្ហាញ) ដែលសុទ្ធតែមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដឹកនាំប្រទេសឆ្លងកាត់គ្រាលំបាក។ ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានាក៏កំពុងប្រឈមនឹងសម្ពាធ ខណៈពេលដែលពលរដ្ឋកៀវបន្តបង្ហាញពីភាពធន់ទ្រាំ និងស្មារតីរឹងមាំ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ទីក្រុងកៀវមិនត្រឹមតែជារដ្ឋធានីឆ្ងាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យភាព និងអធិបតេយ្យភាព ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រជាជាតិតូចៗទូទាំងពិភពលោក។