សហជីពពាណិជ្ជកម្ម

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia សហជីពពាណិជ្ជកម្ម (Trade union) ឬសហជីពការងារ (Labor union) គឺជាអង្គការកម្មករ ដែលមានគោលដៅរក្សា ឬកែលម្អលក្ខខណ្ឌការងារ ដូចជា ប្រាក់ឈ្នួល សុវត្ថិភាព នីតិវិធីបណ្ដឹង និងការពង្រឹងអំណាចចរចា។ សហជីពធ្វើការចរចាជាសមូហភាពជាមួយនិយោជក ដើម្បីទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ។ ចលនានេះកើតឡើងក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ហើយសព្វថ្ងៃនៅតែដើរតួសំខាន់លើឆាកជាតិ និងអន្តរជាតិ ទោះបីអត្រាសមាជិកភាពប្រែប្រួលក៏ដោយ។ អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) បានដាក់ចេញអនុសញ្ញាស្នូលស្តីពីសេរីភាពសហជីព និងការចរចាជាសមូហភាព ដែលត្រូវបានផ្តល់សច្ចាប័នដោយប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia អត្រាសមាជិកភាពសហជីព (union density) មានភាពខុសគ្នាខ្លាំងទូទាំងពិភពលោក។ បណ្ដាប្រទេសន័រឌីក ដូចជាស៊ុយអែត និងដាណឺម៉ាក មានអត្រាលើសពី ៥០% ដោយសារប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងធានារ៉ាប់រងដោយសហជីព (Ghent system)។ ចំណែកនៅសហរដ្ឋអាមេរិក អត្រានេះធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹមប្រមាណ ៧-៨% ជាពិសេសក្នុងវិស័យឯកជន។ នៅកម្ពុជា សហជីពមានវត្តមានយ៉ាងសកម្មក្នុងវិស័យកាត់ដេរ ដែលមានសមាជិករាប់ពាន់នាក់ ហើយដើរតួសំខាន់ក្នុងការចរចាប្រាក់ឈ្នួល និងការពារសិទ្ធិកម្មករ។ នៅក្នុងតំបន់ ប្រទេសជិតខាងដូចជាថៃ និងវៀតណាម ក៏មានចលនាសហជីពដែរ ប៉ុន្តែកម្រិតនៃសេរីភាពសហជីពអាចខុសគ្នាតាមរបបនយោបាយ។ ជារួម អត្រាសមាជិកភាពសហជីពនៅកម្ពុជាមានទំនោរកើនឡើងស្របនឹងការពង្រីកវិស័យឧស្សាហកម្ម ខណៈដែលការត្រួតពិនិត្យអន្តរជាតិនៅតែបន្តជាកត្តាដ៏សំខាន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ចលនាសហជីពចាប់ផ្ដើមនៅចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងសម័យបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម នៅពេលកម្មករប្រមូលផ្តុំគ្នាដោយសម្ងាត់ ដើម្បីទាមទារការកែលម្អលក្ខខណ្ឌការងារ។ ច្បាប់ Combination Acts ដែលហាមឃាត់ការបង្កើតសមាគមកម្មករ ត្រូវបានលុបចោលនៅឆ្នាំ១៨២៤ ហើយសហព័ន្ធសហជីពពាណិជ្ជកម្ម (Trades Union Congress – TUC) ត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៨៦៨។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក សហជីពប្រឈមការបង្ក្រាបយ៉ាងខ្លាំង ដូចឃើញក្នុងកូដកម្មឆ្នាំ១៩១២ និងឆ្នាំ១៨៨៦ ប៉ុន្តែក្រោយមកបានទទួលការការពារពីច្បាប់ Wagner Act (១៩៣៥) ដែលទទួលស្គាល់សិទ្ធិចរចាជាសមូហភាព។

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សមាជិកភាពសហជីពបានកើនឡើងដល់កំពូលនៅក្នុងប្រទេសឧស្សាហកម្ម ប៉ុន្តែចាប់ពីទសវត្សរ៍១៩៨០ អត្រានេះបានថយចុះជាលំដាប់ ដោយសារការរីកចម្រើននៃសេដ្ឋកិច្ចសេវាកម្ម សកលភាវូបនីយកម្ម និងការផ្លាស់ប្តូរច្បាប់ការងារ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជាកម្ពុជា សហជីពនៅតែបន្តរីកចម្រើនជាមួយការពង្រីកវិស័យឧស្សាហកម្ម ហើយបានក្លាយជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការទាមទារយុត្តិធម៌សង្គម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការស្រាវជ្រាវដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia សហជីពមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងសំខាន់៖ កម្មករសមាជិកជាទូទៅទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ជាង ១០-២០% និងមានអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម។ ក្រាហ្វប្រៀបធៀបម៉ោងធ្វើការ និងចំណូលបង្ហាញថា ប្រទេសដែលមានដង់ស៊ីតេសហជីពខ្ពស់ច្រើនតែមានម៉ោងធ្វើការខ្លីជាង ប៉ុន្តែចំណូលនៅខ្ពស់។ ប៉ុន្តែអ្នកសេដ្ឋកិច្ចខ្លះព្រមានថា តម្រូវការប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ពេកអាចនាំឲ្យបាត់បង់ការងារ ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនផ្លាស់ទីផលិតកម្ម។

វប្បធម៌សហជីពបានបង្កើតនូវអត្តសញ្ញាណសាមគ្គី តាមរយៈចម្រៀង បាវចនា និងទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ (១ ឧសភា) ដែលប្រារព្ធជាទូទៅនៅកម្ពុជា និងទូទាំងពិភពលោក។ រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រ និងខ្សែភាពយន្តឯកសារបានធ្វើជាសាក្សីនៃការតស៊ូ បង្កើតបានជាមរតកវប្បធម៌សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse សហជីពមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្លាំង ដោយសារកម្ពុជាជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតសម្លៀកបំពាក់សកល ដែលមានកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងរាប់សែននាក់។ សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិបានរាយការណ៍ជាប្រចាំអំពីការធ្វើកូដកម្ម និងការចរចាប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ជីវភាពកម្មករ និងគោលនយោបាយជាតិ។ គោលនយោបាយអនុគ្រោះពន្ធ “Everything But Arms” (EBA) របស់សហភាពអឺរ៉ុបត្រូវបានចងភ្ជាប់ទៅនឹងការគោរពសិទ្ធិសហជីព ដែលជំរុញឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំពីសំណាក់អ្នកទិញអន្តរជាតិ។ ដូច្នេះ ការស្វែងយល់អំពីដំណើរការ និងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសហជីព គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។