គណបក្សការងារ (Labour Party)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

គណបក្សការងារ (Labour Party) ដែលជាទូទៅហៅថា Labour គឺជាគណបក្សនយោបាយមួយនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស។ វាស្ថិតនៅលើនិន្នាការកណ្ដាលឆ្វេងនៃវិសាលគមនយោបាយ ហើយត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាសម្ព័ន្ធភាពរបស់អ្នកសង្គមនិយមប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកប្រជាធិបតេយ្យសង្គម និងសហជីពការងារ។ គណបក្សនេះបានក្លាយជាគណបក្សកាន់អំណាចចាប់តាំងពីការបោះឆ្នោតទូទៅឆ្នាំ ២០២៤ ហើយបច្ចុប្បន្នមានលោក ឃៀរ ស្តារមឺរ (Keir Starmer) ជាមេដឹកនាំ និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃចក្រភពអង់គ្លេស។ យោងតាមវិគីភីឌា មានរដ្ឋាភិបាលឡេបឺរចំនួន ១២ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ៧ រូបចាប់តាំងពីបង្កើតឡើង។ គណបក្សនេះរៀបចំសន្និសីទប្រចាំឆ្នាំនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ (Autumn) ដែលប្រតិភូមកពីគណបក្សក្នុងតំបន់ និងសហជីពបោះឆ្នោតលើគោលនយោបាយបក្ស និងឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ថ្លែងសុន្ទរកថា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

គណបក្សការងារធ្វើសកម្មភាពនៅទូទាំងចក្រភពអង់គ្លេស រួមមាន អង់គ្លេស ស្កុតឡែន និងវ៉េលស៍។ ប៉ុន្តែខ្លួនមិនបានដាក់បេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅអៀរឡង់ខាងជើងទេ។ មូលដ្ឋានគាំទ្រប្រពៃណីរបស់គណបក្សគឺមកពីតំបន់ឧស្សាហកម្ម ថ្នាក់កម្មករទីក្រុង និងសហគមន៍ដែលពឹងផ្អែកលើសហជីពការងារ។ សហជីពធំៗដូចជា Unite the Union គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់។ សមាជិកភាពរបស់គណបក្សរួមមានបុគ្គលទូទៅ និងសមាជិកតាមរយៈសហជីពដែលជាប់សម្ព័ន្ធ។ យោងតាមវិគីភីឌា ចំនួនសមាជិកបានប្រែប្រួលតាមសម័យកាល ប៉ុន្តែជាទូទៅមានចំនួនរាប់សែននាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គណបក្សការងារត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩០០ ក្រោមឈ្មោះថា «គណៈកម្មាធិការតំណាងការងារ» (Labour Representation Committee) ដោយមានលោក ខៀរ ហាឌី (Keir Hardie) ជាឥស្សរជនគន្លឹះ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៤ លោក រ៉ាមសេ ម៉ាកដូណាល់ (Ramsay MacDonald) បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីឡេបឺរទីមួយ ហើយបានដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលជនជាតិភាគតិចដំបូង និងក្រោយមកនៅឆ្នាំ ១៩២៩–១៩៣១។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ខ្លេមេន អាតលី (Clement Attlee) ពីឆ្នាំ ១៩៤៥–១៩៥១ គណបក្សបានបង្កើតរដ្ឋសុខុមាលភាព និងសេវាសុខភាពជាតិ (NHS) ដែលជាការផ្លាស់ប្ដូរធំធេងក្នុងសង្គមអង់គ្លេស។ នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៦០ និង ១៩៧០ លោក ហារ៉ូល វីលសុន (Harold Wilson) និងលោក ជេមស៍ ខាឡាហាន់ (James Callaghan) បានដឹកនាំប្រទេស ដោយប្រឈមនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។ ក្រោយមក ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ម៉ៃឃើល ហ្វូត (Michael Foot) និងលោក នេល គីណុក (Neil Kinnock) ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ គណបក្សស្ថិតក្នុងភាពប្រឆាំង។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ ក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រ «New Labour» លោក តូនី ប្ល៊ែរ (Tony Blair) បានឈ្នះការបោះឆ្នោតយ៉ាងភ្លូកទឹកភ្លូកដី និងដឹកនាំរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ។ លោក ហ្គរដុន ប្រោន (Gordon Brown) បានស្នងតំណែងពីឆ្នាំ ២០០៧ ដល់ ២០១០។ បន្ទាប់ពីចាញ់ឆ្នោត គណបក្សបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំជាច្រើន រួមមានលោក អេដ មីលីបែន (Ed Miliband) និងលោក ជេរេមី ខូប៊ីន (Jeremy Corbyn)។ នៅឆ្នាំ ២០២០ លោក ឃៀរ ស្តារមឺរ (Keir Starmer) បានឡើងដឹកនាំ ហើយបានដឹកនាំបក្សឱ្យឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ ២០២៤ ដែលនាំមកនូវរដ្ឋាភិបាលឡេបឺរដំបូងក្នុងរយៈពេល ១៤ ឆ្នាំ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គណបក្សការងារមានគោលជំហរសេដ្ឋកិច្ចប្រែប្រួលតាមសម័យកាល។ ក្នុងសម័យក្រោយសង្គ្រាម ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក អាតលី គណបក្សបានអនុវត្តគោលនយោបាយធ្វើជាតូបនីយកម្មឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗ និងពង្រីកសេវាសាធារណៈ។ នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្ល៊ែរ គោលនយោបាយ «មាគ៌ាទីបី» (Third Way) បានធ្វើឱ្យគណបក្សទទួលយកសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ស្របពេលរក្សាការវិនិយោគសាធារណៈលើសុខាភិបាល និងអប់រំ។ ខាងផ្នែកវប្បធម៌ គណបក្សការងារបានដើរតួនាទីស្នូលក្នុងការកសាងរដ្ឋសុខុមាលភាព និងសេវាសុខភាពជាតិ (NHS) ដែលជាស្ថាប័នមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើអត្តសញ្ញាណជាតិអង់គ្លេស។ និមិត្តសញ្ញារបស់គណបក្ស គឺផ្កាកុលាបក្រហម ត្រូវបានប្រើតាំងពីទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដូចជា Labour Party Conference មិនត្រឹមតែជាវេទិកាធ្វើគោលនយោបាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាពិធីបុណ្យវប្បធម៌នយោបាយដ៏សំខាន់មួយផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ គណបក្សការងារកំពុងកាន់អំណាចក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Keir Starmer។ ការត្រឡប់មកវិញរបស់គណបក្សនេះបន្ទាប់ពី ១៤ ឆ្នាំក្នុងភាពប្រឆាំង បាននាំមកនូវការរំពឹងទុកខ្ពស់លើការកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច សេវាសាធារណៈ និងគោលនយោបាយការបរទេស។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋាភិបាលនៅចក្រភពអង់គ្លេសអាចមានឥទ្ធិពលលើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនានា។ ដូច្នេះ ការតាមដានដំណើរនយោបាយរបស់គណបក្សការងារគឺជារឿងសំខាន់សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីនិន្នាការសកល។