ប្រធានបទ

ឡាក់សាដ្វីប

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រមណីយដ្ឋាននៅឆ្នេរកោះកាដម៉ាត់ ក្នុងទឹកដីឡាក់សាដ្វីប។ ប្រភព: Wikipedia

ទឹកដីសហភាពឡាក់សាដ្វីប (Lakshadweep) គឺជាប្រជុំកោះមួយដែលមានកោះសរុបចំនួន ៣៦ ស្ថិតនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ចន្លោះសមុទ្រអារ៉ាប់និងសមុទ្រឡាក់កាឌីវ។ តាមវិគីភីឌា កោះទាំងនេះស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ២២០ ទៅ ៤៤០ គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរម៉ាឡាបា របស់រដ្ឋកេរ៉ាឡា ប្រទេសឥណ្ឌា។ ឡាក់សាដ្វីបត្រូវបានបែងចែកជា ៣ ក្រុមកោះធំៗ គឺកោះអាមីណិឌីវីនៅខាងជើង កោះឡាក់កាឌីវ និងកោះមីនីកូយនៅខាងត្បូង ដែលអ្នកភាសាវិទ្យាសម្គាល់ឃើញថាមានវប្បធម៌ជិតស្និទ្ធនឹងម៉ាល់ឌីវ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រូបភាពផ្កាយរណបប្រជុំកោះឡាក់សាដ្វីបថតពីស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ។ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា កោះស្ទើរទាំងអស់ជាកោះផ្កាថ្ម (coral atolls) និងមានប្រព័ន្ធថ្មប៉ប្រះទឹកដ៏សម្បូរបែប។ ផ្ទៃដីសរុបមានទំហំត្រឹមតែ ៣២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ប៉ុន្តែទីតាំងនេះក៏ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកធនធានសមុទ្រ និងទេសចរណ៍។ ក្នុងចំណោមកោះទាំង ៣៦ មានតែ ១០ ប៉ុណ្ណោះដែលមានមនុស្សរស់នៅ ដោយកោះកាវ៉ារ៉ាទី (Kavaratti) គឺជារដ្ឋធានីរដ្ឋបាល។ ប្រជាជនសរុបមានប្រហែល ៦៤.០០០ នាក់ (តាមជំរឿនឆ្នាំ ២០១១) ហើយភាគច្រើនកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម។ ភាសានិយាយទូទៅរួមមានម៉ាឡាយ៉ាឡាម (Malayalam) និងនៅកោះមីនីកូយគេនិយាយភាសាម៉ាល់ (Mahl) ដែលជាបំរែបំរួលនៃភាសាឌីវេហ៊ី (Divehi) នៅម៉ាល់ឌីវ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផែនទីដែនសមុទ្របង្ហាញពីកោះឡាក់សាដ្វីប បោះពុម្ពឆ្នាំ១៨៧៧។ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទឹកដីនេះ តាមវិគីភីឌា មានភស្តុតាងនៃការតាំងទីលំនៅដំបូងក្រោមឥទ្ធិពលពុទ្ធសាសនា និងសាសនាជេន មុនសម័យអាណានិគម។ ការផ្លាស់ប្តូរទៅសាសនាអ៊ីស្លាមវិញ បានកើតឡើងនៅប្រហែលសតវត្សទី ៧ និង ៨ ដោយសារឥទ្ធិពលពាណិជ្ជករអារ៉ាប់ដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ ក្រោយមក ឡាក់សាដ្វីបបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកព័រទុយហ្គាល់នៅសតវត្សទី ១៦ បន្ទាប់មកគឺហូឡង់ និងចុងក្រោយចក្រភពអង់គ្លេស។ ក្រោយឥណ្ឌាទទួលបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ កោះទាំងនេះត្រូវបានរួមបញ្ចូលជាទឹកដីសហភាពនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ តាមរយៈច្បាប់រៀបចំឡើងវិញរបស់ឥណ្ឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

អ្នកនេសាទនៅឆ្នេរកោះកាវ៉ារ៉ាទី ដែលការនេសាទជាមុខរបរចម្បង។ ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ឡាក់សាដ្វីបពឹងផ្អែកជាសំខាន់លើវិស័យនេសាទ ការដាំដូង និងទេសចរណ៍។ តាមវិគីភីឌា ត្រីធូណាគឺជាផលិតផលនាំចេញដ៏សំខាន់ ខណៈសរសៃដូង (coir) ក៏ជាប្រភពចំណូលដ៏ធំផងដែរ។ ដូងត្រូវបានដាំយ៉ាងទូលំទូលាយនៅលើកោះស្ទើរគ្រប់កន្លែង។ ខាងវប្បធម៌ ប្រជាជនប្រារព្ធពិធីបុណ្យប្រពៃណី និងមានរបាំប្រពៃណីដូចជា ឡាវ៉ា (Lava) និងអូផាណា (Oppana) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌ឥណ្ឌាខាងត្បូង លាយឡំនឹងប្រពៃណីម៉ាល់ឌីវ។ ម្ហូបអាហារប្រចាំតំបន់ផ្អែកលើអង្ករ ត្រី និងដូង ដោយមានរសជាតិហឹរល្មម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កោះបាង់ហ្គារ៉ាម ជាកោះមួយក្នុងចំណោមកោះដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍។ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ឡាក់សាដ្វីបទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាថ្មីពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ដោយសារការជំរុញវិស័យទេសចរណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា និងទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួននៅច្រកសមុទ្រដ៏សំខាន់។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ពីសារព័ត៌មាននានា ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីៗ ដូចជាព្រលានយន្តហោះ និងរមណីយដ្ឋានប្រណីត កំពុងត្រូវបានអនុវត្ត ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកពីទូទាំងពិភពលោក។ ប៉ុន្តែការអភិវឌ្ឍនេះ ក៏បានបង្កើនក្តីបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីផុយស្រួយរបស់កោះ ជាពិសេសថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្ម និងជីវចម្រុះសមុទ្រ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ឡាក់សាដ្វីបគឺជាករណីសិក្សាដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ អំពីរបៀបដែលតំបន់កោះតូចៗដោះស្រាយតុល្យភាពរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិរក្សធម្មជាតិ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។