KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៩ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៩ កក្កដា ២០២៦

ការស្តារដីធ្លី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការស្តារដីសើមនៅអូស្ត្រាលី ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការស្តារដីធ្លី ដែលជាផ្នែកមួយនៃការកែលម្អបរិស្ថាន គឺជាដំណើរការនៃការធ្វើឱ្យដីនៅក្នុងតំបន់ណាមួយវិលត្រឡប់ទៅរកស្ថានភាពដើមរបស់វាវិញ បន្ទាប់ពីមានការខូចខាតដោយសារសកម្មភាពមនុស្ស។ សកម្មភាពដែលនាំឱ្យដីធ្លីខូចខាតនេះរួមមាន ការរ៉ែ (ដូចជាការជីកដីយករ៉ែមាស ឬដែក ដែលបន្សល់ទុកនូវកាកសំណល់និងសារធាតុពុល) កសិកម្ម (ដូចជាការដាំដំណាំចម្ការធំៗ ដែលនាំឱ្យដីបាត់បង់ជីវជាតិ) និងការកាប់ឈើ (ដែលបណ្តាលឱ្យមានការហូរច្រោះដី និងបាត់បង់ជម្រកសត្វព្រៃ)។

Wikipedia បានរាយការណ៍ថា វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ដែលរដ្ឋាភិបាលនិងអាជីវកម្មត្រូវមានវិធានការសកម្មក្នុងការរៀបចំស្តង់ដារស្តារដី និងធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើការវិនិច្ឆ័យតម្លៃសម្រាប់និរន្តរភាពខ្ពស់នាពេលអនាគត។ ការស្តារដីធ្លីមិនត្រឹមតែជួយកែលម្អដីឱ្យអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងរួមចំណែកដល់ការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឡើងវិញ ការកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការការពារជីវៈចម្រុះផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទីជម្រកសត្វសេកដែលត្រូវបានស្តារឡើងវិញនៅលើខ្សែរថភ្លើងដែលគេបោះបង់ចោលនៅអូស្ត្រាលី ប្រភព: Wikipedia

ការស្តារដីធ្លីត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងតំបន់ភូមិសាស្ត្រជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីឧស្សាហកម្មធនធានធម្មជាតិ។ ជាឧទាហរណ៍ នៅអូស្ត្រាលី គេឃើញមានគម្រោងស្តារដីសើមដែលបានកសាងថ្មីនៅលើទីតាំងដែលធ្លាប់ប្រើសម្រាប់កសិកម្ម ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពរបស់ Wikipedia ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ការបង្កើតឡើងវិញនូវជម្រកសត្វព្រៃនៅលើខ្សែរថភ្លើងដែលគេបោះបង់ចោលនៅ Boorowa ក៏ជាឧទាហរណ៍មួយនៃការស្តារដីឲ្យក្លាយជាជម្រកសត្វសេកដ៏ពិសេសមួយដែរ។

នៅកម្ពុជា តំបន់ដែលត្រូវបានគេធ្វើរ៉ែមាសនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី និងរតនគិរី ក៏ដូចជាតំបន់ព្រៃឈើដែលត្រូវបានកាប់បំផ្លាញដោយខុសច្បាប់ សុទ្ធតែត្រូវការការស្តារឡើងវិញជាចាំបាច់។ ប្រជាជនដែលរងផលប៉ះពាល់ចម្បងគឺកសិករ សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច (ដូចជា ជនជាតិព្នង និងចារ៉ាយ) និងអ្នកនេសាទ ដែលពឹងផ្អែកលើដីនិងទឹកដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។ ការស្តារដីធ្លីជោគជ័យអាចជួយឱ្យប្រជាជនទាំងនេះទទួលបានធនធានឡើងវិញ និងកែលម្អគុណភាពជីវិត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ក្នុងអតីតកាល គេកម្រនឹងធ្វើការស្តារដីធ្លីបន្ទាប់ពីបញ្ចប់សកម្មភាពឧស្សាហកម្មណាស់។ ដីដែលខូចខាតត្រូវបានបោះបង់ចោល ហើយផលប៉ះពាល់បរិស្ថានត្រូវបានគេមើលរំលង។ ខណៈពេលដែលមនសិការបរិស្ថានកើនឡើងជាលំដាប់នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ប្រទេសជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមដាក់ចេញនូវច្បាប់និងស្តង់ដារដែលតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនធ្វើការស្តារដីឡើងវិញក្រោយពេលបញ្ចប់គម្រោង។ ជាពិសេស វិស័យរ៉ែ និងកសិកម្មត្រូវបានគេគ្រប់គ្រងកាន់តែតឹងរ៉ឹងដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតដីធ្លី។

ស្របពេលសព្វថ្ងៃ តាម Wikipedia គោលការណ៍នៃការស្តារដីបានផ្លាស់ប្តូរពីការគ្រាន់តែ "សម្អាត" ទៅជាការគិតគូរពីតម្លៃនិរន្តរភាពសម្រាប់អនាគត។ នេះមានន័យថា គម្រោងស្តារដីមិនត្រូវផ្តោតតែលើការធ្វើឱ្យដីអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញបានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវពិចារណាអំពីតុល្យភាពអេកូឡូស៊ីរយៈពេលវែងផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការស្តារដីធ្លីមានអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចច្រើនជាងការចំណាយលើវាទៅទៀត។ ការខូចខាតដីនាំឱ្យបាត់បង់ផលិតភាពកសិកម្ម ថ្លៃព្យាបាលជំងឺដោយសារការបំពុលទឹក និងការបាត់បង់សេវាកម្មអេកូឡូស៊ីដូចជាការចម្រោះទឹក និងការលម្អងផ្កា។ តាមរយៈការស្តារដី គេអាចទទួលបានដីសម្រាប់ដាំដំណាំឡើងវិញ បង្កើនចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ធម្មជាតិ និងបង្កើតការងារថ្មីៗ។ Wikipedia រាយការណ៍ថា ក្រុមហ៊ុនរ៉ែជាច្រើនឥឡូវនេះត្រូវបញ្ចូលថ្លៃដើមនៃការស្តារដីទៅក្នុងការគ្រោងទុកបិទគម្រោងរបស់ពួកគេ។

ខាងវប្បធម៌ ដីធ្លីមានតម្លៃជាប់ទាក់ទងនឹងអត្តសញ្ញាណ និងប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ជាច្រើន។ សម្រាប់ជនជាតិដើមភាគតិចនៅកម្ពុជា ព្រៃឈើ និងភ្នំមួយចំនួនគឺជាទីកន្លែងពិសិដ្ឋដែលត្រូវតែថែរក្សា។ ការស្តារតំបន់ទាំងនេះឡើងវិញមិនត្រឹមតែជួយដល់បរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏រក្សាបាននូវមរតកវប្បធម៌សម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការបាត់បង់ជីវៈចម្រុះ ការស្តារដីធ្លីដើរតួនាទីសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយសម្រាប់ការសម្របខ្លួន និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់។ ការស្តារព្រៃឈើ និងដីសើមអាចជួយស្រូបយកកាបូនឌីអុកស៊ីតពីបរិយាកាស ដែលរួមចំណែកដល់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងឆ្លងកាត់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាមួយនឹងការពង្រីកវិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងរ៉ែ ការលើកកម្ពស់ស្តង់ដារស្តារដីគឺជារឿងចាំបាច់។ តាមរយៈការរៀនសូត្រពីគម្រោងស្តារឡើងវិញដែលទទួលបានជោគជ័យនៅបរទេស (ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីអូស្ត្រាលី) កម្ពុជាអាចធានាថាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានដែលមិនអាចត្រឡប់វិញបាន។ នេះនឹងជួយឱ្យប្រជាជនអាចរស់នៅដោយសុវត្ថិភាព និងធានាបាននូវធនធានធម្មជាតិសម្រាប់អនាគត។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ក្រសួងកសិកម្ម និង អាជ្ញាធរមីន ចុះ MoU ប្រែក្លាយ ដី មីន ជា ដី កសិកម្ម

ថ្ងៃអង្គារ ទី ២៨ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងកសិកម្ម និង អាជ្ញាធរមីន បាន ចុះ MoU ដើម្បី ជំរុញ អភិវឌ្ឍ វិស័យ កសិកម្ម លើ ដី បោសសម្អាត មីន រួច សំដៅ លើកកម្ពស់ ជីវភាព សហគមន៍ មូលដ្ឋាន។

2 sources · Phnom Penh Post, Fresh News