ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការវាស់វែងដីធ្លី (Land surveying) គឺជាបច្ចេកទេស វិជ្ជាជីវៈ សិល្បៈ និងវិទ្យាសាស្ត្រដែលកំណត់ទីតាំងនៃចំណុចលើផ្ទៃផែនដីដោយផ្អែកលើចម្ងាយ និងមុំរវាងពួកវា។ ចំណុចទាំងនេះជាធម្មតាស្ថិតនៅលើផែនទី ហើយត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្កើតផែនទី និងកំណត់ព្រំប្រទល់សម្រាប់កម្មសិទ្ធិ ទីតាំងសំណង់ ឬគោលបំណងផ្សេងៗដែលតម្រូវដោយរដ្ឋាភិបាល ឬច្បាប់ស៊ីវិល ដូចជាការលក់អចលនទ្រព្យជាដើម។ ការវាស់វែងនេះជាផ្នែកគ្រឹះនៃវិស្វកម្មសំណង់ស៊ីវិល ការរៀបចំផែនការទីក្រុង និងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ។ វាក៏ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ប្រព័ន្ធសុរិយោដី (cadastre) ដែលកត់ត្រាបញ្ជីកម្មសិទ្ធិដីធ្លី គាំទ្រដល់សន្តិសុខសិទ្ធិកាន់កាប់ និងប្រតិបត្តិការអចលនទ្រព្យ។ ឧបករណ៍សំខាន់ៗរួមមាន ទ្រូដូលីត (theodolite) កម្រិត (level) និងបច្ចុប្បន្នឧបករណ៍ស្ថានីយសរុប (total station) និងប្រព័ន្ធ GPS ដែលបង្កើនភាពជាក់លាក់និងប្រសិទ្ធភាពការងារ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

Wikipedia បានគូសបញ្ជាក់ថា ការវាស់វែងដីធ្លីផ្ដល់ទិន្នន័យមូលដ្ឋានសម្រាប់ការសិក្សាភូមិសាស្ត្រ និងការតាំងទីលំនៅរបស់ប្រជាជន។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីផែនទីនៃការស្ទង់មតិត្រីកោណមាត្រដ៏ធំនៅឥណ្ឌាឆ្នាំ១៨៧០ ដែលជាគម្រោងវាស់វែងភូមិសាស្ត្រដ៏ធំមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ កំណត់កូអរដោនេនៃតំបន់ធំៗដើម្បីបង្កើតផែនទីប្រទេស។ តាមរយៈការកត់ត្រាទីតាំងពិតនៃលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រដូចជាភ្នំ ទន្លេ និងឆ្នេរ អ្នកវាស់វែងជួយដល់ការរៀបចំផែនការប្រើប្រាស់ដី និងការតាមដានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ព្រំប្រទល់ដែលបានកំណត់មានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ទៅលើជីវិតមនុស្ស ព្រោះវាកំណត់ដែនដីកម្មសិទ្ធិ ទីតាំងភូមិ និងសូម្បីតែព្រំដែនជាតិ។ បើគ្មានការវាស់វែងត្រឹមត្រូវទេ ទំនាស់ដីធ្លីនិងភាពមិនច្បាស់លាស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងដីនឹងកើតឡើង ដែលអាចរារាំងការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ប្រវត្តិនៃការវាស់វែងដីធ្លីមានឫសគល់តាំងពីរាប់ពាន់ឆ្នាំមុន។ នៅអេហ្ស៊ីបបុរាណ ជនជាតិអេហ្ស៊ីបបានប្រើបច្ចេកទេសវាស់វែងដើម្បីកំណត់ព្រំប្រទល់ដីឡើងវិញបន្ទាប់ពីទឹកជំនន់ទន្លេនីលប្រចាំឆ្នាំ ដោយប្រើខ្សែមុំសាមញ្ញ។ ចក្រភពរ៉ូមបានអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធវាស់វែងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងអាណានិគម ដោយប្រើឧបករណ៍ដូចជា groma ដើម្បីតម្រង់ផ្លូវនិងកំណត់ទីតាំងជំរំ។ នៅសតវត្សទី១៨ ការបោះពុម្ភ Cyclopaedia ឆ្នាំ១៧២៨ ដូចរូបខាងលើ បានចងក្រងចំណេះដឹងអំពីឧបករណ៍វាស់វែងផ្សេងៗ។ ក្នុងសតវត្សទី១៩ ការស្ទង់មតិត្រីកោណមាត្រដ៏ធំនៅឥណ្ឌាបានវាស់ចម្ងាយរាប់ពាន់ម៉ាយល៍ដោយប្រើទ្រូដូលីត ហើយបានបង្កើតផែនទីមូលដ្ឋាននៃអនុទ្វីប។ អ្នកវាស់វែងផង់ឌីត Nain Singh Rawat បានរុករកតំបន់ហិមាល័យសម្រាប់ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយទទួលបានមេដាយមាសពី Royal Geographical Society ក្នុងឆ្នាំ១៨៧៦។ ជាមួយនឹងបដិវត្តឧស្សាហកម្ម ការសាងសង់ផ្លូវដែកបានតម្រូវឲ្យមានក្រុមអ្នកវាស់វែងធំៗ ហើយនៅសតវត្សទី២០ ការបង្កើតឧបករណ៍ស្ថានីយសរុប និងជាបន្តបន្ទាប់ប្រព័ន្ធ GPS បានធ្វើបដិវត្តវិស័យនេះឆ្ពោះទៅរកយុគសម័យឌីជីថល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

Wikipedia បានបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរវាងការវាស់វែងដីធ្លីនឹងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញក្រុមអ្នកវាស់វែងផ្លូវដែកនៅអារីហ្សូណាក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨៦០ ដែលជាឧទាហរណ៍នៃការប្រើប្រាស់វិស័យនេះដើម្បីជំរុញការពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ការវាស់វែងគាំទ្រដល់ការកសាងផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន និងអគារខ្ពស់ៗ ដែលជាចំណែកស្នូលនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ តាមផ្នែកវប្បធម៌ អ្នកវាស់វែងបានចូលរួមថែរក្សាបេតិកភណ្ឌ ដោយកត់ត្រាទីតាំងប្រាសាទបុរាណ និងទីតាំងសំខាន់ៗផ្សេងទៀត។ ការធ្វើផែនទីដែលជាផលិតផលនៃការវាស់វែង គឺជាសិល្បៈមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីចំណេះដឹងមនុស្សជាតិអំពីលោក។ រូបថតនិស្សិតវាស់វែងនៅសកលវិទ្យាល័យហែលស៊ីនគីប្រចាំសតវត្សទី១៩ និងក្រុមអ្នកវាស់វែងស្រីសុទ្ធនៅឆ្នាំ១៩១៨ គឺជាសក្ខីភាពនៃការវិវត្តវប្បធម៌និងសង្គមតាមរយៈវិជ្ជាជីវៈនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia បច្ចេកវិទ្យាវាស់វែងដីធ្លីបានឈានចូលយុគសម័យឌីជីថលដោយពេញលេញ។ ឧបករណ៍ GPS អនុញ្ញាតឲ្យកំណត់ទីតាំងដោយភាពត្រឹមត្រូវកម្រិតសង់ទីម៉ែត្រ ដោយប្រើសញ្ញាពីផ្កាយរណប ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពឧបករណ៍នៅស្ពាន Weir Dyke។ យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (drones) បំពាក់ដោយកាមេរ៉ាថតពីលើអាកាស អាចធ្វើការវាស់វែងតំបន់ធំៗបានក្នុងពេលខ្លី។ ឧបករណ៍ស្ថានីយសរុបមនុស្សយន្ត (robotic total station) អាចតាមដានគោលដៅដោយស្វ័យប្រវត្តិ បង្កើនផលិតភាពការងារយ៉ាងខ្លាំង។ បច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះកំពុងត្រូវបានអនុវត្តក្នុងការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឆ្លាតវៃ ការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងការត្រួតពិនិត្យការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ការវាស់វែងដីធ្លីមានសារៈសំខាន់សម្រាប់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព រួមមានការចុះបញ្ជីដីធ្លីតម្លាភាព ការការពារព្រៃឈើ និងការរៀបចំផែនការប្រើប្រាស់ដីដែលអាចជៀសផុតពីជម្លោះ។