ប្រធានបទ Topic
គ្រាប់មីនដី
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស គ្រាប់មីនដី គឺជាអាវុធផ្ទុះមួយប្រភេទ ដែលជាធម្មតាត្រូវបានកប់លាក់នៅក្រោមដី ឬក្លែងបំពាក់នៅលើផ្ទៃដី ហើយត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបំផ្លាញ ឬធ្វើឱ្យគោលដៅរបស់សត្រូវអសមត្ថភាព នៅពេលដែលពួកគេធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ឬខិតចូលជិតវា។ គ្រាប់មីនដីមានពីរប្រភេទសំខាន់៖ គ្រាប់មីនប្រឆាំងរថក្រោះ ដែលរចនាឡើងដើម្បីធ្វើឱ្យរថក្រោះ ឬយានយន្តផ្សេងទៀតអសមត្ថភាព និងគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលរចនាឡើងដើម្បីធ្វើឱ្យមនុស្សរងរបួស ឬស្លាប់។
ចំណុចដែលធ្វើឱ្យគ្រាប់មីនដីក្លាយជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ គឺការលាក់ខ្លួន និងការស្ថិតនៅក្នុងដីអស់រយៈពេលយូរឆ្នាំ សូម្បីបន្ទាប់ពីជម្លោះបានបញ្ចប់។ តាមវិគីភីឌា ស្លាកព្រមានវាលមីននៅលើខ្ពង់រាបហ្គោឡាន នៅតែមានសុពលភាពជាង ៤០ ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីកងទ័ពស៊ីរីបានបង្កើតវាលមីននោះ ដែលបង្ហាញថាគ្រោះថ្នាក់អាចបន្តមានយូរជាច្រើនទសវត្សរ៍។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា គ្រាប់មីនដីត្រូវបានគេឃើញនៅតាមតំបន់ជម្លោះ និងអតីតសមរភូមិជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ អត្ថបទបានបង្ហាញរូបភាពគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សនៅកម្ពុជា ដែលជាការរំលឹកថាគ្រោះថ្នាក់នេះនៅតែពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងជីវិតអ្នកស្រុក។ អ្នករងគ្រោះមិនមែនមានតែទាហានទេ ព្រោះគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីធ្វើឱ្យមនុស្សរងរបួស ឬស្លាប់ ហើយកសិករ និងកុមារអាចប្រឈមគ្រោះថ្នាក់នៅពេលធ្វើដំណើរកាត់តំបន់មានមីន។
វិគីភីឌាបានលើកឧទាហរណ៍ពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។ នៅកោះហ្វកឡែន កងទ័ពអាហ្សង់ទីនបានដាក់វាលមីននៅតំបន់ Port William ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨២ ហើយការបោសសម្អាតត្រូវបានរារាំងដោយលក្ខណៈដីភក់។ ករណីនេះបង្ហាញថាវាលមីនអាចស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីអស់រយៈពេលយូរ ហើយធ្វើឱ្យដីធ្លីមួយផ្នែកមិនអាចប្រើប្រាស់បានតាមធម្មតា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
គំនិតនៃការដាក់អាវុធលាក់ក្រោមដីដើម្បីរារាំងចលនារបស់សត្រូវ មានឫសគល់តាំងពីបុរាណកាល។ តាមវិគីភីឌា អត្ថបទរួមបញ្ចូលរូបភាពឧបករណ៍បុរាណម្យ៉ាងហៅថា caltrop របស់រ៉ូម ដែលជាឧបករណ៍ដែកមុតស្រួចសម្រាប់បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជើងទាហាន និងរារាំងចលនាកងទ័ព។
ការប្រើប្រាស់មីនដីបែបផ្ទុះក៏ត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងឯកសារចិនផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា គំនូរពីឯកសារ Huolongjing ក្នុងសតវត្សទី ១៤ បង្ហាញមីនដីមួយដែលមានគ្រាប់ផ្ទុះចំនួន ៨ ខណៈដែលឯកសារ Wubei Zhi នៅឆ្នាំ ១៦២១ បង្ហាញមីនដីប្រភេទដែលកេះដោយខ្លួនឯងនៅពេលមានអ្នកឈ្លានពាន។
នៅសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ គ្រាប់មីនត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ តាមវិគីភីឌា គ្រាប់ Schü-mine 42 ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាគ្រាប់មីនដែលប្រើច្រើនបំផុតក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ហើយគ្រាប់ S-mine ត្រូវបានបង្ហាញជាគំនូរកាត់ផ្នែក។ ក្រោយមក ការរចនាបានបន្តវិវត្ត ដូចជាគ្រាប់ Claymore របស់សហរដ្ឋអាមេរិក គ្រាប់មីនប្រឆាំងរថក្រោះ L9 Bar Mine និងគ្រាប់ FFV 028 ដែលផលិតនៅស៊ុយអែត និងប្រើដោយកងទ័ពអាល្លឺម៉ង់។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃគ្រាប់មីនដីមានលក្ខណៈយូរអង្វែង ព្រោះដីដែលមានវាលមីនមិនអាចប្រើប្រាស់ដោយសុវត្ថិភាពសម្រាប់កសិកម្ម ការធ្វើដំណើរ ឬការអភិវឌ្ឍន៍ រហូតដល់មានការបោសសម្អាត។ តាមវិគីភីឌា ការបោសសម្អាតមីនត្រូវបានអនុវត្តដោយក្រុមជំនាញ ដូចជាវិស្វករនៃកងទ័ពអង់គ្លេស ដែលហាត់ជំនាញបោសសម្អាតមីន ដែលបង្ហាញថាការងារនេះទាមទារជំនាញខ្ពស់ និងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ផ្ទាល់ខ្លួន។
នៅផ្នែកវប្បធម៌ និងការអប់រំ តាមវិគីភីឌា ផ្ទាំងព័ត៌មាននៅតាមសាលាក្នុងតំបន់ការ៉ាបាក់ត្រូវបានដាក់ដើម្បីបង្រៀនកុមារអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃគ្រាប់មីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ ខណៈដែលស្លាកព្រមានវាលមីនជាទិដ្ឋភាពដែលអ្នកស្រុកឃើញជាប្រចាំនៅតំបន់រងផលប៉ះពាល់។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា បញ្ហាគ្រាប់មីនដីនៅតែពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងកម្ពុជា ដែលរូបភាពគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសនេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងអត្ថបទ។ អត្ថបទក៏បង្ហាញពីការងារបោសសម្អាតដែលនៅតែបន្តនៅតាមតំបន់ធ្លាប់មានជម្លោះ ដូចជាការដកគន្លឹះបំផ្ទុះចេញពីគ្រាប់មីនផលិតនៅរុស្ស៊ី ដើម្បីសម្អាតវាលមីនក្បែរទីក្រុងហ្វាលូចាក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។
តាមវិគីភីឌា ការបោសសម្អាតកាន់តែស្មុគស្មាញ ព្រោះគ្រាប់មីនប្រឆាំងរថក្រោះមួយចំនួនមានរណ្តៅគន្លឹះបំផ្ទុះបន្ថែមនៅចំហៀង សម្រាប់ភ្ជាប់ឧបករណ៍ដែលធ្វើឱ្យគ្រាប់មីនផ្ទុះឡើងនៅពេលមានការព្យាយាមផ្លាស់ទី ឬគាស់វា ហើយអត្ថបទក៏រួមបញ្ចូលឧទាហរណ៍ឧបករណ៍ប្រភេទនេះផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងតំបន់ដែលធ្លាប់រងជម្លោះ ការយល់ដឹងអំពីលក្ខណៈនៃគ្រាប់មីនដី និងការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះតំបន់គ្រោះថ្នាក់ នៅតែមានសារៈសំខាន់ចំពោះសុវត្ថិភាពប្រចាំថ្ងៃ។