ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ការសើចគឺជាប្រតិកម្មរាងកាយដែលជាទូទៅផ្តល់នូវអារម្មណ៍រីករាយ។ ប្រតិកម្មនេះរួមមានការកន្ត្រាក់ជាចង្វាក់នៃសាច់ដុំដ្យាក្រាម និងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃប្រព័ន្ធដង្ហើម ដែលធ្វើឱ្យមានសំឡេងជាលក្ខណៈ “ហា” ឮចេញមក។ ប្រភពដដែលបានពន្យល់ថា ការសើចកើតឡើងជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការភ្ញោចពីខាងក្រៅ ឬខាងក្នុងយើង។ ការភ្ញោចទាំងនេះអាចជារឿងរាងកាយ ដូចជាការត្រកួញ ឬជារឿងផ្លូវចិត្ត ដូចជារឿងកំប្លែង រូបភាព វីដេអូ ឬគំនិតដែលកើតឡើងភ្លាមៗ។

Wikipedia ក៏បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ដែរថា ការសើចត្រូវបានចាត់ទុកជាការបង្ហាញដោយសំឡេងនៃអារម្មណ៍វិជ្ជមានជាច្រើន។ ក្នុងចំណោមអារម្មណ៍ទាំងនោះ មានដូចជាសេចក្តីអំណរ ការកំប្លែង សុភមង្គល ឬការធូរស្បើយពីភាពតានតឹង។ ទោះជាយ៉ាងណា ការសើចមិនមែនតែងតែបង្ហាញពីអារម្មណ៍វិជ្ជមាននោះទេ។ ក្នុងករណីខ្លះ វាអាចកើតឡើងដោយសារអារម្មណ៍ផ្ទុយគ្នា ដូចជាការខ្មាសអៀន ការភ្ញាក់ផ្អើល ឬការច្របូកច្របល់។ ការសើចបែបនេះត្រូវបានគេហៅថាការសើចបែបអួលដើមក ឬការសើចដោយសុជីវធម៌ ដែលជាយន្តការការពារខ្លួនផ្នែកសង្គមមួយ។

គួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា ការសើចមិនមានតែលើមនុស្សប៉ុណ្ណោះទេ។ តាម Wikipedia សត្វព្រីមាតមួយចំនួន ដូចជាស្វាសាម៉ង់ហ្សេ ក៏បង្កើតសំឡេងស្រដៀងនឹងការសើចដែរ នៅពេលមានទំនាក់ទំនងរាងកាយដូចជាការលេងប្រកាប់គ្នា ការដេញចាប់ ឬការត្រកួញ។ នេះបង្ហាញថាការសើចអាចជាផ្នែកមួយនៃការវិវត្តន៍របស់សត្វព្រីមាត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការសើចគឺជាបាតុភូតសកល ដែលអាចកើតមាននៅគ្រប់ទីកន្លែងទូទាំងពិភពលោក។ មិនថានៅតាមទីក្រុងធំៗ ឬនៅតាមជនបទដាច់ស្រយាល មនុស្សគ្រប់វ័យ គ្រប់ភេទ និងគ្រប់វប្បធម៌ តែងតែមានបទពិសោធន៍នៃការសើច។ យ៉ាងណាក្ដី តាម Wikipedia មានកត្តាសំខាន់ៗជាច្រើនដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសើចរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ កត្តាទាំងនោះរួមមានអាយុ ភេទ កម្រិតអប់រំ ភាសា និងវប្បធម៌។

ជាក់ស្តែង កុមារអាចនឹងសើចញឹកញាប់ក្នុងស្ថានភាពខ្លះ ខណៈពេលដែលមនុស្សចាស់អាចសើចតិចជាង ដោយសារភាពខុសគ្នានៃបទពិសោធន៍ និងកត្តាផ្សេងៗ។ ភេទក៏ជាសូចនាករមួយដែរ៖ បុរសនិងស្ត្រីអាចបង្ហាញការសើចក្នុងបរិបទខុសគ្នា ដូចដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ Wikipedia។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ភាសា និងវប្បធម៌ក៏កំណត់នូវអ្វីដែលគេចាត់ទុកថាកំប្លែងដែរ។ រឿងកំប្លែងដែលគួរឱ្យសើចក្នុងវប្បធម៌មួយ អាចមិនមានន័យនៅក្នុងវប្បធម៌មួយទៀតឡើយ ព្រោះតែការលេងសំដី ឬបរិបទសង្គមផ្សេងគ្នា។

រូបភាពដែលបានបង្ហាញក្នុងអត្ថបទនេះ ជាឧទាហរណ៍នៃការសើចដែលកើតឡើងនៅប្រទេសឡាវ ដែលជាប្រទេសជិតខាងនឹងកម្ពុជា។ រូបថតកុមារកំពុងសើចក្នុងពន្លឺព្រាលៗ និងរូបថតក្មេងស្រីឱបឆ្កែរបស់នាង បង្ហាញថាការសើចមិនប្រកាន់ព្រំដែន ហើយជាភាសាសកលនៃសេចក្តីសុខ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាប្រទេសដទៃទៀត ការសើចមានតួនាទីសង្គមដ៏សំខាន់ ដូចជាការបង្កើតបរិយាកាសស្និទ្ធស្នាល និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការសើចមិនមែនទើបតែត្រូវបានគេចាប់អារម្មណ៍នៅក្នុងសម័យទំនើបនោះទេ។ តាំងពីបុរាណកាលមក មនុស្សបានព្យាយាមស្វែងយល់ និងពណ៌នាអំពីបាតុភូតនេះតាមរយៈសិល្បៈ និងអក្សរសាស្ត្រ។ ភស្តុភារណ៍ដ៏ចំណាស់មួយគឺរូបគំនូររបស់វិចិត្រករ Hans von Aachen ដែលបានគូរនៅប្រហែលឆ្នាំ១៥៧៤។ គំនូរនេះបង្ហាញពីបុរសពីរនាក់កំពុងសើចយ៉ាងសប្បាយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញថា ការសើចជាប្រធានបទដែលសិល្បករអឺរ៉ុបសម័យនោះយកចិត្តទុកដាក់។

នៅក្នុងសម័យកាលក្រោយមក ការសើចនៅតែបន្តជាប្រធានបទនៃការសិក្សា និងការកំសាន្ត។ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី២០ គេឃើញមានកាតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានបោះពុម្ពរូបភាពនៃដំណាក់កាលផ្សេងៗនៃការសើច។ កាតទាំងនេះបង្ហាញពីដំណើរនៃទឹកមុខ ចាប់ពីការញញឹមតិចៗ រហូតដល់ការសើចខ្លាំងៗ ដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការចាប់អារម្មណ៍របស់សង្គមទៅលើភាសាកាយវិការ និងអារម្មណ៍។ ក្រោយមក ការវិវត្តនៃវិទ្យាសាស្ត្រ ជាពិសេសផ្នែកចិត្តវិទ្យា និងសរសៃប្រសាទ បានជួយឱ្យមនុស្សយល់កាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីយន្តការនៃការសើច និងឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើខួរក្បាល និងរាងកាយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការសើចមានឥទ្ធិពលមិនត្រឹមតែលើបុគ្គលម្នាក់ៗប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងលើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ទៀតផង។ ឧស្សាហកម្មកម្សាន្តដែលផ្អែកលើការកំប្លែង ដូចជាភាពយន្ត កម្មវិធីទូរទស្សន៍ និងការសម្ដែងកំប្លែងផ្ទាល់ គឺជាផ្នែកមួយដ៏ធំនៃទីផ្សារកម្សាន្តសកល។ រូបថតរបស់តារាកំប្លែង Harold Lloyd ពីដើមសតវត្សរ៍ទី២០ បង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ការសើចជាឧបករណ៍កម្សាន្តដែលទទួលបានការពេញនិយម។ សព្វថ្ងៃនេះ វីដេអូកំប្លែងនៅលើបណ្ដាញសង្គមក៏ជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ឌីជីថលដ៏រីកចម្រើន។

នៅផ្នែកវប្បធម៌ ការសើចត្រូវបានគេចាត់ទុកជាឱសថដ៏មានអានុភាពសម្រាប់ចិត្តនិងកាយ។ ការអនុវត្ត Laughter Yoga ដែលផ្សំឡើងដោយលំហាត់ដកដង្ហើម និងការសើចដោយចេតនា បានក្លាយជាចលនាសុខភាពដ៏ពេញនិយមមួយនៅទូទាំងពិភពលោក។ អ្នកចូលរួមរៀនពីរបៀបសើចដោយគ្មានហេតុផល ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកសុខភាព ដូចជាកាត់បន្ថយស្ត្រេស និងបង្កើនអារម្មណ៍សប្បាយ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ការព្យាបាលបែបនេះក៏កំពុងតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លះៗដែរ ជាពិសេសក្នុងចំណោមអ្នកដែលចង់ស្វែងរកវិធីសាស្ត្រធម្មជាតិដើម្បីបង្កើនសុខុមាលភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ ការសើចនៅតែជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយ។ បច្ចេកទេសព្យាបាលដោយការសើច ដូចជា Laughter Yoga ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាព បានទទួលការពេញនិយមនៅទូទាំងពិភពលោក ក្នុងនោះក៏មានប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ អ្នកចូលរួមរៀនបច្ចេកទេសសើចដោយចេតនា ដើម្បីលើកកម្ពស់សុខុមាលភាព។

ជាមួយគ្នានេះ បណ្ដាញសង្គមបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចែកចាយរឿងកំប្លែង និងវីដេអូគួរឱ្យសើច ដែលភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងមនុស្សរាប់លាននាក់។ ក្នុងគ្រាដែលមានវិបត្តិសុខភាពសកល មនុស្សជាច្រើនងាកមករកការសើចជាយន្តការទប់ទល់នឹងភាពតានតឹង។ ការយល់ដឹងអំពីការសើច និងឥទ្ធិពលរបស់វាកំពុងតែរីកចម្រើន ហើយការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រនៅតែបន្តស្វែងយល់ពីអាថ៌កំបាំងនៃបាតុភូតនេះ។