ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមការរាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺ (CDC) នៃសហរដ្ឋអាមេរិក នៅឆ្នាំ ២០១៨ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រឈមមុខនឹងការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺស៊ីក្លូស្ព័រ (Cyclosporiasis) ជាច្រើនដំណាក់កាល។ ជំងឺនេះបណ្តាលមកពីពពួកប៉ារ៉ាស៊ីត Cyclospora cayetanensis ដែលឆ្លងតាមរយៈការទទួលទានអាហារ ឬទឹកដែលមានមេរោគ។ ការផ្ទុះឡើងធំៗពីរបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងជាងគេគឺ ករណីដែលភ្ជាប់ជាមួយសាឡាត់ពីភោជនីយដ្ឋាន McDonald's និងករណីទាក់ទងនឹងថាសបន្លែរបស់ក្រុមហ៊ុន Del Monte។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកដូចជា CNN និង The New York Times បានរាយការណ៍ថា មានអ្នកជំងឺរាប់រយនាក់នៅទូទាំងរដ្ឋជាច្រើន។ យោងតាមរដ្ឋបាលចំណីអាហារនិងឱសថសហរដ្ឋអាមេរិក (FDA) ការស៊ើបអង្កេតបានបង្ហាញថា ផលិតផលដែលមានមេរោគអាចត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងកសិដ្ឋាននៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ ការផ្ទុះឡើងនេះបានធ្វើឲ្យមានការប្រកាសដកផលិតផលជាបន្ទាន់ និងការព្រមានសុវត្ថិភាពចំណីអាហារយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេគឺតំបន់ភាគខាងលិចកណ្តាលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ករណី Del Monte បានប្រមូលផ្តុំនៅរដ្ឋ Iowa, Minnesota, Wisconsin និង Michigan ដោយមានអ្នកជំងឺជាង ២០០ នាក់។ ចំណែកឯការផ្ទុះឡើងពី McDonald's វិញ បានរាលដាលដល់រដ្ឋចំនួន ៧ រួមមាន Illinois, Indiana និង Ohio ដោយមានករណីផ្ទៀងផ្ទាត់ ៦១ ករណី។ អ្នកជំងឺភាគច្រើនជាមនុស្សពេញវ័យ ដែលមានអាការៈប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ដូចជា រាករូស បាត់បង់ចំណង់អាហារ និងអស់កម្លាំង។ ទិន្នន័យពី CDC បានបញ្ជាក់ថា ស្ត្រី និងបុរសប្រឈមស្មើគ្នា ហើយមិនមានក្រុមអាយុណាមួយដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ជាងគេនោះទេ លើកលែងតែអ្នកមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ។ ការស៊ើបអង្កេតរបស់ FDA បានចង្អុលបង្ហាញថា ប្រភពដើមភូមិសាស្ត្រនៃការចម្លងមេរោគជាបន្លែផ្លែឈើដែលនាំចូលពីតំបន់កសិដ្ឋាននៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដែលកសិករតែងប្រើប្រាស់ទឹកមិនបានចម្រោះត្រឹមត្រូវក្នុងប្រព័ន្ធស្រោចស្រព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមវិគីភីឌា ប៉ារ៉ាស៊ីត Cyclospora cayetanensis ត្រូវបានរកឃើញដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ ហើយជំងឺនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមូលហេតុនៃការផ្ទុះឡើងតាមរយៈអាហារតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ មក។ ការផ្ទុះឡើងដ៏ធំដំបូងគេដែលបានកត់ត្រានៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ដោយសារតែការនាំចូលផ្លែរ៉ាបប៊ឺរីពីប្រទេសក្វាតេម៉ាឡា ដែលបានធ្វើឲ្យមនុស្សជាង ១,៤០០ នាក់ឈឺ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ការផ្ទុះឡើងជាបន្តបន្ទាប់ជារឿយៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងផលិតផលស្រស់ៗពីតំបន់អាមេរិកឡាទីន ដូចជា សាឡាត់វេចខ្ចប់ ជីរស្លឹក (cilantro) និងស្ពៃក្រឹស (broccoli) ជាដើម។ នៅឆ្នាំ ២០១៣ ការផ្ទុះឡើងមួយទាក់ទងនឹងសាឡាត់វេចខ្ចប់ពីម៉ិកស៊ិកបានបណ្តាលឲ្យមានអ្នកជំងឺ ៦៣១ នាក់ រីឯឆ្នាំ ២០១៤ គឺបណ្តាលមកពីជីរ។

CDC បានកត់សម្គាល់ថា ចំនួនករណីនៅអាមេរិកមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០០ មក ជាពិសេសនៅរដូវក្តៅដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុក្តៅនិងសើមអំណោយផលដល់ការលូតលាស់របស់ប៉ារ៉ាស៊ីត។ ឆ្នាំ ២០១៨ គឺជាឆ្នាំដែលមានករណីខ្ពស់បំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការតាមដានជំងឺនេះ។ ការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាលរួមមានការពង្រឹងការវិភាគតាមដានប្រភព និងការសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលម៉ិកស៊ិក ដើម្បីកែលម្អបទដ្ឋានអនាម័យក្នុងការដាំដុះ និងវេចខ្ចប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃការផ្ទុះឡើងឆ្នាំ ២០១៨ គឺយ៉ាងធំធេង។ ក្រុមហ៊ុន Del Monte ត្រូវបានបង្ខំឱ្យដកថាសបន្លែរាប់ពាន់ចេញពីទីផ្សារ ដែលបណ្តាលឱ្យខាតបង់ថវិការាប់លានដុល្លារ និងប៉ះពាល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះម៉ាក។ McDonald's ត្រូវបញ្ឈប់ការលក់សាឡាត់បណ្តោះអាសន្ននៅក្នុងហាងជាង ៣,០០០ កន្លែងក្នុង ១៤ រដ្ឋ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាល ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល និងទំនុកចិត្តពីអតិថិជន។ សារព័ត៌មាន The Wall Street Journal បានរាយការណ៍ថា ឧស្សាហកម្មផលិតផលស្រស់សរុបត្រូវទទួលរងសម្ពាធ ហើយបានចំណាយធនធានយ៉ាងច្រើនលើយុទ្ធនាការស្តារកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងការបង្កើនសុវត្ថិភាព។ FDA ក៏បានចេញប្រកាសពង្រឹងការឃ្លាំមើលការនាំចូលផលិតផលពីតំបន់ហានិភ័យ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យដំណើរការនាំចូលមានការយឺតយ៉ាវនិងចំណាយខ្ពស់។

តាមផ្នែកវប្បធម៌ ការផ្ទុះឡើងនេះបានជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការប្រើប្រាស់។ ប្រជាជនអាមេរិកជាច្រើនបានក្លាយជាមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាមួយអាហារស្រស់ និងសាឡាត់វេចខ្ចប់រួច ដោយងាកទៅរកការទិញផលិតផលពីកសិដ្ឋានក្នុងស្រុក ឬម៉ាកសរីរាង្គដែលអះអាងថាមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ បច្ចេកវិទ្យាតាមដានខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដូចជាកូដ QR នៅលើវេចខ្ចប់ ក៏ចាប់ផ្តើមទទួលបានការគាំទ្រកាន់តែខ្លាំង ដើម្បីបង្កើនតម្លាភាពនិងទំនុកចិត្ត។ មេរៀនពីព្រឹត្តិការណ៍នេះបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌សុវត្ថិភាពចំណីអាហារទំនើបរបស់អាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រហូតមកដល់ឆ្នាំ ២០២៦ ការផ្ទុះឡើងឆ្នាំ ២០១៨ នៅតែជាគំរូដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារសកល ដោយបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់អន្តរជាតិ។ ករណីដកផលិតផលដោយសារការចម្លងមេរោគនៅតែបន្តលេចឡើងជាញឹកញាប់នៅអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ជាពិសេសផលិតផលសាឡាត់ និងស្លឹកបៃតង ដែលកាលពីឆ្នាំ ២០២៣ ក៏មានករណីស្រដៀងគ្នាដែរ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងសហគមន៍បរទេស ព្រឹត្តិការណ៍នេះរំឭកយើងថា បញ្ហាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារមិនមានព្រំដែននោះទេ។ កម្ពុជាក៏ជាប្រទេសនាំចូល និងនាំចេញផលិតផលកសិកម្មដ៏សំខាន់ ហើយការមានប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យរឹងមាំ ព្រមទាំងការអប់រំសាធារណៈអំពីអនាម័យចំណីអាហារ គឺជាកត្តាចាំបាច់ដើម្បីការពារសុខភាពសាធារណៈ។ មេរៀនពីសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាមូលដ្ឋានដ៏មានប្រយោជន៍សម្រាប់ការកសាងគោលនយោបាយសន្តិសុខចំណីអាហារឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។