គណបក្ស La France Insoumise
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia គណបក្ស La France Insoumise (ដែលអាចប្រែជាភាសាខ្មែរថា «បារាំងដែលមិនចុះចូល») គឺជាគណបក្សនយោបាយដែលមាននិន្នាការឆ្វេងនិយមរហូតដល់ឆ្វេងនិយមជ្រុលនៅក្នុងប្រទេសបារាំង។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៦ ដោយលោក ហ្សង់-លុក មេឡង់សុង ដែលពេលនោះជាសមាជិកសភាអឺរ៉ុប (MEP) និងជាអតីតសហប្រធានគណបក្សឆ្វេងនិយម (Left Party)។ គណបក្សនេះមានគោលបំណងចម្បងគឺការអនុវត្តកម្មវិធីនយោបាយ «L'Avenir en commun» (អនាគតរួមគ្នា) ដែលផ្អែកលើទស្សនវិជ្ជាអេកូ-សង្គមនិយម និងប្រជាធិបតេយ្យសង្គមនិយម។ Wikipedia បានរៀបរាប់ថា គណបក្សនេះតំណាងឱ្យកម្លាំងឆ្វេងនិយមដ៏សំខាន់មួយនៅបារាំង ដោយផ្តោតលើកំណែទម្រង់សង្គមនិងបរិស្ថានយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
គណបក្ស La France Insoumise មានវត្តមាននយោបាយនៅទូទាំងប្រទេសបារាំង រួមទាំងដែនដីនៅក្រៅប្រទេស (Outre-mer) ផងដែរ។ មូលដ្ឋានគាំទ្ររបស់ខ្លួនភាគច្រើនស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ និងតំបន់ដែលមានប្រជាជនវ័យក្មេងនិងសកម្មជនសង្គម។ លោក ហ្សង់-លុក មេឡង់សុង ជាអ្នកដឹកនាំស្ថាបនិក និងជាឥស្សរជនកណ្តាលរបស់គណបក្ស។ យោងតាម Wikipedia លោកកើតនៅឆ្នាំ១៩៥១ នៅទីក្រុងតាន់យ៉េ (Tangier) ប្រទេសម៉ារ៉ុក ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាពលរដ្ឋបារាំង។ លោកធ្លាប់ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋមន្ត្រី និងជាតំណាងរាស្ត្រអឺរ៉ុប មុនពេលដឹកនាំ La France Insoumise។ សមាជិកគណបក្សរួមមានបញ្ញាវន្ត សហជីវកម្មករ និងយុវជនដែលចង់បានការផ្លាស់ប្តូរសង្គមយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
យោងតាម Wikipedia លោក ហ្សង់-លុក មេឡង់សុង បានបង្កើត La France Insoumise ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៦ ដោយមានគោលដៅចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០១៧។ ការបង្កើតនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីការបែកបាក់ជាមួយគណបក្សឆ្វេងនិយម (PG) និងបក្សកុម្មុយនីស្តបារាំង (PCF) ដោយសារភាពខុសគ្នាខាងយុទ្ធសាស្ត្រ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៧ លោក មេឡង់សុង ទទួលបានសម្លេងគាំទ្រប្រមាណ ១៩.៦% ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាបេក្ខជនដែលទទួលបានសម្លេងច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៤ ប៉ុន្តែមិនអាចឡើងទៅជុំទី២។ ទោះជាយ៉ាងណា ការបោះឆ្នោតនេះបានបង្ហាញពីការកើនឡើងនៃកម្លាំងឆ្វេងនិយមនៅបារាំង។ នៅឆ្នាំដដែល ក្នុងការបោះឆ្នោតសភា គណបក្សទទួលបាន ១៧ អាសនៈ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភាអឺរ៉ុបឆ្នាំ២០១៩ គណបក្សទទួលបានសម្លេង ៦.៣% និងទទួលបាន ៦ អាសនៈ ដោយបញ្ជាក់ពីឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅលើឆាកអឺរ៉ុប។ សារព័ត៌មានអន្តរជាតិ — និង Wikipedia — បានរាយការណ៍ថា នៅឆ្នាំ២០២២ លោក មេឡង់សុង បានឈរឈ្មោះជាថ្មី ដោយទទួលបានសម្លេង ២១.៩៥% នៅជុំទី១ ហើយបានក្លាយជាបេក្ខជនទី៣ ដែលខ្វះតែប៉ុន្មានសម្លេងប៉ុណ្ណោះពីការចូលជុំទី២។ បន្ទាប់ពីនោះ គណបក្សបានដឹកនាំសម្ព័ន្ធភាពឆ្វេងនិយម NUPES សម្រាប់ការបោះឆ្នោតសភា ដោយអាចទាក់ទាញសម្លេងយ៉ាងច្រើន និងបង្កើនចំនួនអាសនៈរបស់ខ្លួនយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេង។ នៅឆ្នាំ២០២៤ ក្រោយការបោះឆ្នោតសភាមុនកាលកំណត់ សម្ព័ន្ធភាព Nouveau Front Populaire (NFP) ដែលរួមមាន La France Insoumise ជាស្នូល បានទទួលអាសនៈច្រើនជាងគេ ប៉ុន្តែមិនអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលភាគច្រើនបានឡើយ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
កម្មវិធី «L'Avenir en commun» របស់ La France Insoumise ផ្តោតលើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចបែបអេកូ-សង្គមនិយម។ យោងតាម Wikipedia កម្មវិធីនេះរួមបញ្ចូលទាំងការបង្កើនប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ការកាត់បន្ថយម៉ោងធ្វើការមកត្រឹម ៣២ម៉ោង/សប្តាហ៍ ការបង្កើនការយកពន្ធលើអ្នកមាន និងការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើថាមពលកកើតឡើងវិញនិងសេវាសាធារណៈ។ ក្រៅពីនេះ គណបក្សបានស្នើឡើងនូវការបង្កើតសាធារណរដ្ឋទី៦ (Sixth Republic) ដើម្បីជំនួសរដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន ដោយផ្តល់អំណាចកាន់តែច្រើនដល់សភា និងកាត់បន្ថយអំណាចប្រធានាធិបតី។ លើវិស័យសហភាពអឺរ៉ុប គណបក្សមានជំហររិះគន់ចំពោះស្ថាប័នអឺរ៉ុបបច្ចុប្បន្ន ដោយស្នើឱ្យមានការកែទម្រង់សន្ធិសញ្ញាដើម្បីពង្រឹងប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែមិនមែនចង់ចាកចេញពីសហភាពឡើយ។ ផ្នែកវប្បធម៌ គណបក្សនេះគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំលើគោលការណ៍ «laïcité» (លទ្ធិបដិបត្តិសាសនារដ្ឋ) ដែលជាគោលការណ៍គ្រឹះនៅបារាំង ហើយក៏លើកកម្ពស់សិទ្ធិជនអន្តោប្រវេសន៍ សមភាពយេនឌ័រ និងការប្រឆាំងនឹងការរើសអើងគ្រប់ទម្រង់។ Wikipedia បានគូសបញ្ជាក់ថា គោលជំហរទាំងនេះបានទាក់ទាញអ្នកបោះឆ្នោតវ័យក្មេង ប៉ុន្តែក៏បង្កឱ្យមានការរិះគន់ពីក្រុមអភិរក្សនិយម។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
La France Insoumise នៅតែជាកម្លាំងនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលនៅក្នុងឆាកនយោបាយបារាំងបច្ចុប្បន្ន។ យោងតាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia និងបណ្តាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ គណបក្សនេះដើរតួនាទីស្នូលក្នុងសម្ព័ន្ធភាពឆ្វេងនិយម Nouveau Front Populaire ដែលបានឡើងជាកម្លាំងធំមួយក្រោយការបោះឆ្នោតសភាឆ្នាំ២០២៤។ គណបក្សក៏ប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមយ៉ាងសកម្ម ដើម្បីទាក់ទាញយុវជន និងផ្សព្វផ្សាយគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាគំរូមួយសម្រាប់ចលនាឆ្វេងនិយមនៅប្រទេសផ្សេងៗ។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse នៅកម្ពុជា ការកើនឡើងនៃចលនាឆ្វេងនិយមនៅអឺរ៉ុបអាចមានផលប៉ះពាល់ដោយប្រយោលដល់ទំនាក់ទំនងរវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងអាស៊ាន ជាពិសេសលើប្រធានបទទាក់ទងនឹងពាណិជ្ជកម្ម ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងសិទ្ធិមនុស្ស។ ទស្សនវិជ្ជារបស់ La France Insoumise ដែលសង្កត់ធ្ងន់លើយុត្តិធម៌សង្គមនិងការការពារបរិស្ថាន ក៏អាចជំរុញឱ្យមានការពិភាក្សាទូលំទូលាយអំពីគំរូអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងតំបន់។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
មេឡង់សុងនឹងឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងឆ្នាំ២០២៧
មេដឹកនាំបក្សឆ្វេងនិយមបារាំង Jean-Luc Mélenchon បានប្រកាសឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងឆ្នាំ២០២៧ ដែលជាការប្រកួតលើកទីបួនរបស់លោកសម្រាប់តំណែងនេះ។