ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អក្សរសិល្ប៍ គឺជាការប្រមូលផ្តុំនៃស្នាដៃសរសេរទាំងឡាយ។ តាមអត្ថបទ Wikipedia ពាក្យនេះក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងអត្ថន័យចង្អៀតជាងនេះផងដែរ ដើម្បីសំដៅលើស្នាដៃសរសេរដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាសិល្បៈ ជាពិសេសប្រលោមលោក ល្ខោន និងកំណាព្យ។ អក្សរសិល្ប៍រួមមានទាំងស្នាដៃដែលបោះពុម្ពជាសៀវភៅ និងស្នាដៃក្នុងទម្រង់ឌីជីថល។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសតវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ និយមន័យនៃអក្សរសិល្ប៍ត្រូវបានពង្រីកឱ្យរួមបញ្ចូលអក្សរសិល្ប៍បែបផ្ទាល់មាត់ ដែលភាគច្រើនត្រូវបានកត់ត្រាទុកជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ។ តាម Wikipedia អក្សរសិល្ប៍គឺជាមធ្យោបាយមួយសម្រាប់កត់ត្រា អភិរក្ស និងផ្ទេរចំណេះដឹង ព្រមទាំងការកម្សាន្ត។ វាក៏អាចមានតួនាទីផ្នែកសង្គម ចិត្តសាស្ត្រ វិញ្ញាណ ឬនយោបាយផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អក្សរសិល្ប៍មានវត្តមាននៅគ្រប់សង្គមមនុស្ស គ្រប់ភាសា និងគ្រប់តំបន់នៃពិភពលោក។ តាម Wikipedia អក្សរសិល្ប៍បែបផ្ទាល់មាត់ ដែលភាគច្រើនត្រូវបានកត់ត្រាជាអក្សរនៅពេលក្រោយ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃនិយមន័យនៃអក្សរសិល្ប៍នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ឧទាហរណ៍មួយគឺវីរភាព Manas របស់ប្រជាជនកៀហ្ស៊ីស ដែលត្រូវបានសូត្រដោយអ្នកសូត្រប្រពៃណីហៅថា manaschi នៅជំរុំតង់ក្នុងតំបន់ការ៉ាកុល ប្រទេសកៀហ្ស៊ីស្ថាន។

តាម Wikipedia ការអនុវត្តបែបផ្ទាល់មាត់នេះស្ថិតក្នុងវិសាលភាពនៃអក្សរសិល្ប៍ ដែលមិនកំណត់ត្រឹមសៀវភៅ និងស្នាដៃសរសេរប៉ុណ្ណោះទេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃអក្សរសិល្ប៍ជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងប្រវត្តិនៃការសរសេរ។ តាម Wikipedia ផ្ទាំងថ្មកំបោរ Kish ពីអរិយធម៌ស៊ូមែរ ដែលមានអក្សររូបភាព អាចជាការសរសេរដែលគេស្គាល់ថាចំណាស់បំផុត ដោយមានអាយុកាលប្រហែល ៣៥០០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ ហើយបច្ចុប្បន្នត្រូវបានរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរ Ashmolean។

អរិយធម៌បុរាណផ្សេងទៀតក៏បានបង្កើតប្រព័ន្ធអក្សរសម្រាប់កត់ត្រារឿងរ៉ាវ និងចំណេះដឹងរបស់ខ្លួនដែរ។ ឧទាហរណ៍ អក្សរចារឹករូបភាពរបស់អេហ្ស៊ីបបុរាណនៅប្រាសាទ Luxor ក្នុងសម័យអាណាចក្រថ្មី មានស៊ុមព្រះនាមរបស់ផារ៉ាអុង Ramesses II។

ក្រោយមក ការបោះពុម្ពបានជួយឱ្យស្នាដៃសរសេររីករាលដាលកាន់តែទូលំទូលាយ។ តាម Wikipedia គម្ពីរសូត្រពេជ្រ (Diamond Sutra) ពីសម័យរាជវង្សថាងនៃប្រទេសចិន ដែលមានកាលបរិច្ឆេទគ្រិស្តសករាជ ៨៦៨ ត្រូវបានចាត់ទុកជាសៀវភៅបោះពុម្ពដែលមានកាលបរិច្ឆេទចំណាស់បំផុតក្នុងពិភពលោក ហើយបច្ចុប្បន្នរក្សាទុកនៅ British Library។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia អក្សរសិល្ប៍អាចមានតួនាទីផ្នែកសង្គម ចិត្តសាស្ត្រ វិញ្ញាណ និងនយោបាយ ខណៈដែលវាក៏ជាទម្រង់សិល្បៈមួយផងដែរ។ នៅក្នុងវប្បធម៌នីមួយៗ មានស្នាដៃដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាស្នាដៃកំពូល។ ឧទាហរណ៍ តួអង្គ Dante, Homer និង Virgil ដែលបង្ហាញក្នុងគំនូរ Parnassus របស់ Raphael កាលពីឆ្នាំ ១៥១១ គឺជាឥស្សរជនសំខាន់ក្នុងអក្សរសិល្ប៍កំពូលរបស់លោកខាងលិច។

នៅផ្នែកបោះពុម្ព និងការចែកចាយ តាម Wikipedia រឿង The Adventures of Pinocchio ឆ្នាំ ១៨៨៣ គឺជាស្នាដៃសំខាន់មួយនៃអក្សរសិល្ប៍កុមារ និងជាសៀវភៅមួយក្នុងចំណោមសៀវភៅដែលលក់ដាច់បំផុតដែលធ្លាប់បានបោះពុម្ពផ្សាយ។ កំណាព្យក៏អាចផ្សំបញ្ចូលរូបភាពមើលឃើញបានដែរ ដូចជា calligram របស់ Guillaume Apollinaire ដែលរៀបចំពាក្យឱ្យទៅជារូបភាព។ អក្សរសិល្ប៍ក៏ភ្ជាប់ជាមួយសិល្បៈផ្សេងទៀត ដូចជាអូប៉េរ៉ា ដែលប្រើអត្ថបទ libretto ដូចជាគម្រប libretto ឆ្នាំ ១៩២១ សម្រាប់អូប៉េរ៉ា Andrea Chénier របស់ Giordano។

ទន្ទឹមគ្នានេះ អក្សរសិល្ប៍ក៏អាចប្រឈមនឹងការត្រួតពិនិត្យផងដែរ។ តាម Wikipedia ស្នាដៃរបស់កវីសូវៀត Anna Akhmatova ត្រូវបានថ្កោលទោស និងហាមឃាត់ដោយអាជ្ញាធរសម័យស្តាលីន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន អក្សរសិល្ប៍នៅតែបន្តវិវត្ត។ តាម Wikipedia អក្សរសិល្ប៍រួមមានទាំងស្នាដៃបោះពុម្ព និងស្នាដៃឌីជីថល ដែលជួយឱ្យវាទៅដល់អ្នកអានកាន់តែច្រើន ខណៈដែលអក្សរសិល្ប៍បែបផ្ទាល់មាត់ក៏នៅតែត្រូវបានកត់ត្រា និងអភិរក្សបន្តទៀត។

ការចងចាំអំពីអក្សរសិល្ប៍ក៏មានវត្តមានក្នុងទីសាធារណៈ ដូចជារូបសំណាក់នៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង ដែលឆ្លាក់ជាគំនរសៀវភៅ ហើយមានចារឹកឈ្មោះអ្នកនិពន្ធអាល្លឺម៉ង់ដ៏ល្បីល្បាញ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងសម័យឌីជីថលនេះ អក្សរសិល្ប៍ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការអភិរក្សចំណេះដឹង និងការផ្ទេរបទពិសោធន៍រវាងជំនាន់។ ដូចដែល Wikipedia រៀបរាប់ អក្សរសិល្ប៍ជាមធ្យោបាយកត់ត្រា អភិរក្ស និងផ្ទេរចំណេះដឹង និងការកម្សាន្ត ព្រមទាំងអាចមានតួនាទីផ្នែកសង្គម ចិត្តសាស្ត្រ វិញ្ញាណ និងនយោបាយ។