ប្រធានបទ

សារមន្ទីរលូវ្រ៍

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រូបភាពមុខខាងក្រៅនៃសារមន្ទីរលូវ្រ៍ ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរលូវ្រ៍ (Louvre Museum) គឺជាសារមន្ទីរសិល្បៈជាតិរបស់ប្រទេសបារាំង ដែលស្ថិតនៅកណ្តាលក្រុងប៉ារីស។ តាមឯកសារ Wikipedia សារមន្ទីរនេះធ្លាប់ជាវិមានរាជវាំងរបស់ព្រះមហាក្សត្របារាំង មុននឹងត្រូវបានប្រែក្លាយជាសារមន្ទីរសាធារណៈ។ សារមន្ទីរនេះត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយតាមរយៈការប្រមូលផ្ដុំនូវស្នាដៃសិល្បៈដ៏មានតម្លៃជាច្រើន ជាពិសេសគំនូរ ម៉ូណាលីសា (Mona Lisa) ដោយលោក ឡេអូណាដូ ដាវីនជី (Leonardo da Vinci)។ យោងតាម Wikipedia នៅឆ្នាំ ២០២៥ សារមន្ទីរនេះបានទទួលអ្នកទស្សនាប្រមាណ ៩ លាននាក់ ហើយត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាសារមន្ទីរដែលមានអ្នកទស្សនាច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទិដ្ឋភាពពីលើអាកាសនៃវិមានលូវ្រ៍ និងសួនឧទ្យានធូអ៊ីឡឺរី ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរលូវ្រ៍ស្ថិតនៅលើដងទន្លេសេន (Seine) ក្នុងតំបន់កណ្ដាលនៃទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។ តាម Wikipedia អគារវិមាននេះមានទីតាំងភ្ជាប់ទៅនឹងសួនឧទ្យានធូអ៊ីឡឺរី (Tuileries Gardens) ដែលជាផ្នែកមួយនៃអ័ក្សស្ថាបត្យកម្មប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប៉ារីស។ បើនិយាយពី "ប្រជាជន" របស់សារមន្ទីរវិញ យើងអាចសំដៅទៅលើអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់ដែលមកពីជុំវិញពិភពលោក។ យោងតាមតួលេខពី Wikipedia កាលពីឆ្នាំ ២០១២ អ្នកទស្សនាប្រមាណ ២៧% ជាជនជាតិបារាំង រីឯ ៧៣% ជាអ្នកទស្សនាបរទេស។ នៅឆ្នាំ ២០២៥ ចំនួនអ្នកទស្សនាសរុបឡើងដល់ ៩ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យសារមន្ទីរនេះក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់មិនអាចខ្វះបានសម្រាប់វិស័យសេដ្ឋកិច្ចបារាំង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គ្រឹះមជ្ឈិមសម័យនៃសារមន្ទីរលូវ្រ៍ ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់សារមន្ទីរលូវ្រ៍ចាប់ផ្ដើមនៅសម័យមជ្ឈិមសម័យ ជាបន្ទាយយោធាការពារក្រុងប៉ារីស។ តាម Wikipedia ផ្នែកក្រោមដីនៃបន្ទាយមជ្ឈិមសម័យនេះនៅតែអាចមើលឃើញរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ក្រោយមក វាត្រូវបានពង្រីកនិងតុបតែងជាវិមានរាជវាំងសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្របារាំង។ ព្រះរាជាជាច្រើនអង្គបានប្រមូលស្នាដៃសិល្បៈដ៏មានតម្លៃ ដែលបានក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសារមន្ទីរបច្ចុប្បន្ន។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទល្វីសទី១៨ (Louis XVIII) រូបសំណាក Venus de Milo ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងការប្រមូលរបស់សារមន្ទីរ។

សារមន្ទីរបានឆ្លងកាត់ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើន។ ក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ ១៨៧១ អ្នកការពារសារមន្ទីរបានទទួលផ្លាកសញ្ញារំលឹកគុណូបការៈ ក្នុងអំឡុងចលនាឃុំប៉ារីស (Paris Commune)។ កំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ នាថ្ងៃទី ៧ តុលា ១៩៤០ មេទ័ពអាល្លឺម៉ង់ Gerd von Rundstedt បានមកទស្សនាសារមន្ទីរ ដោយមានការនាំផ្លូវពីអ្នកថែរក្សាសារមន្ទីរ Alfred Merlin ។ នៅដើមទសវត្សឆ្នាំ ១៩៣០ ជណ្តើរ Escalier Daru ដ៏មហិមាដែលមានរូបសំណាក Winged Victory of Samothrace នៅពីលើ ត្រូវបានរៀបចំជារូបរាងបច្ចុប្បន្ន។ ក្រោយសង្គ្រាម គម្រោងជួសជុលនិងពង្រីកធំៗបានធ្វើឡើង រួមទាំងការសាងសង់សិក្ខាសាលាស្តារស្នាដៃ និងការកែលម្អផ្នែកខាងក្នុងជាបន្តបន្ទាប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្ទាំងគំនូរម៉ូណាលីសា ដោយ ឡេអូណាដូ ដាវីនជី ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរលូវ្រ៍មិនត្រឹមតែជាកន្លែងទេសចរណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាឃ្លាំងវប្បធម៌ពិភពលោកដ៏មហិមាផងដែរ។ តាម Wikipedia សារមន្ទីរប្រមូលផ្តុំស្នាដៃសិល្បៈពីសម័យបុរាណរហូតដល់សតវត្សទី ១៩ ដោយគ្របដណ្តប់អរិយធម៌ជាច្រើន៖ បុរាណវត្ថុអេហ្ស៊ីប ក្រិក រ៉ូម និងបូព៌ាជិត សិល្បៈឥស្លាម រូបចម្លាក់បារាំង និងគំនូរអឺរ៉ុប។ ស្នាដៃដ៏ល្បីរួមមាន ម៉ូណាលីសា, Venus de Milo, Winged Victory of Samothrace, និងរូបចម្លាក់ Psyche Revived by Cupid's Kiss ដោយ Antonio Canova ដែលត្រូវបានតែងតាំងនៅឆ្នាំ ១៧៨៧ និងបរិច្ចាគដល់សារមន្ទីរនៅឆ្នាំ ១៨២៤។ សាល Cour Marly បង្ហាញរូបចម្លាក់បារាំងជាច្រើន។ ផ្នែកខាងក្នុងរួមមានថែវសម្រាប់បុរាណវត្ថុអេហ្ស៊ីប និងសិល្បៈឥស្លាម ដែលសុទ្ធសឹងជាសក្ខីភាពនៃភាពសម្បូរបែប។

ពីផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សារមន្ទីរលូវ្រ៍ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍បារាំង។ ដោយមានអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់ វាផ្តល់ចំណូលដោយប្រយោលដល់សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងអាជីវកម្មនានាក្នុងក្រុងប៉ារីស។ ការគ្រប់គ្រងសារមន្ទីររៀបចំការតាំងពិពណ៌បណ្តោះអាសន្ន កម្មវិធីអប់រំ និងគម្រោងស្រាវជ្រាវបុរាណវត្ថុ ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងបញ្ជីជីករុករកដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់សារមន្ទីរ (Rotonde d'Apollon)។ ទាំងនេះជួយទាក់ទាញសាធារណជនទូទាំងពិភពលោក និងរក្សាកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាសារមន្ទីរឈានមុខគេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សិក្ខាសាលាស្តារស្នាដៃនៅសារមន្ទីរលូវ្រ៍ ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ សារមន្ទីរលូវ្រ៍នៅតែជានិមិត្តរូបនៃបេតិកភណ្ឌសិល្បៈសកល និងជាគោលដៅទេសចរណ៍កំពូល។ តាម Wikipedia នៅឆ្នាំ ២០២៥ សារមន្ទីរបានទទួលអ្នកទស្សនា ៩ លាននាក់ ដែលបញ្ជាក់ពីភាពពេញនិយមមិនដែលសាបសូន្យ។ សិក្ខាសាលាស្តារស្នាដៃទំនើប ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់សារមន្ទីរក្នុងការអភិរក្សវត្ថុបុរាណសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

សារមន្ទីរលូវ្រ៍ក៏បន្តជាប្រភពនៃការសិក្សា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse គំរូរបស់សារមន្ទីរមួយនេះអាចផ្តល់មេរៀនអំពីរបៀបដែលបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អាចជំរុញសេដ្ឋកិច្ច និងពង្រឹងអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងជាការបំផុសគំនិតសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យសារមន្ទីរនៅកម្ពុជាផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

រឿងលួចគ្រឿងអលង្ការ ១០០ លានដុល្លារពី Louvre នឹងក្លាយជាខ្សែភាពយន្ត
វប្បធម៌

រឿងលួចគ្រឿងអលង្ការ ១០០ លានដុល្លារពី Louvre នឹងក្លាយជាខ្សែភាពយន្ត

កាលពីឆ្នាំ ២០២៥ ការលួចគ្រឿងអលង្ការតម្លៃប្រមាណ ១០០ លានដុល្លារអាមេរិកពីសារមន្ទីរ Louvre ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ដែលជាករណីលួចស្នាដៃសិល្បៈដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីៗ នឹងត្រូវយកមកផលិតជាភាពយន្តដោយអ្នកដឹកនាំរឿងបារាំង លោក Romain Gavras ដោយផ្អែកលើសៀវភៅស៊ើបអង្កេតមួយ។

២៧ ឧសភា ២០២៦