KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១២ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១២ កក្កដា ២០២៦

សភាតំណាងរាស្ត្រនៃជប៉ុន (សភាជាន់ទាប)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ឡូហ្គោសភាតំណាងជប៉ុន ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សភាតំណាង (House of Representatives) គឺជាសភាជាន់ទាបនៃរដ្ឋសភាជប៉ុន (National Diet) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមាត្រា ៤១ និង ៤២ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញជប៉ុន។ សភានេះមានសមាជិក ៤៦៥ រូប និងអាណត្តិ ៤ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែជាញឹកញាប់ត្រូវបានរំលាយមុនកំណត់។ ក្នុងចំណោមសមាជិកទាំងនេះ ១៧៦ នាក់ត្រូវបានជ្រើសរើសតាមប្រព័ន្ធតំណាងសមាមាត្រពីមណ្ឌលធំៗចំនួន ១១ និង ២៨៩ នាក់ទៀតពីមណ្ឌលតំណាងតែមួយ។ សភាតំណាងមានអំណាចខ្ពស់ជាងសភាប្រឹក្សា (House of Councillors) ក្នុងការអនុម័តច្បាប់ ជាពិសេសច្បាប់ថវិកា ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីភាគច្រើនរបស់ជប៉ុនគឺសុទ្ធតែជាសមាជិកនៃសភាតំណាង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សាលសភាតំណាងជប៉ុន ប្រភព: Wikipedia

សភាតំណាងមានទីតាំងស្ថិតនៅអគាររដ្ឋសភាជាតិដ៏ល្បីល្បាញក្នុងទីក្រុងតូក្យូ រដ្ឋធានីនៃប្រទេសជប៉ុន។ សាលសភានេះគឺជាកន្លែងដែលតំណាងរាស្ត្រ ៤៦៥ រូបប្រមូលផ្តុំ ដើម្បីធ្វើការជជែកដេញដោល និងអនុម័តគោលនយោបាយជាតិ។ ប្រជាជនជប៉ុនប្រមាណ ១២៦ លាននាក់ត្រូវបានតំណាងដោយសមាជិកទាំងនេះ ដែលបម្រើការជាស្ពានរវាងរដ្ឋាភិបាល និងពលរដ្ឋ។ អ្នកបោះឆ្នោតដែលមានអាយុ ១៨ ឆ្នាំឡើងអាចចូលរួមការបោះឆ្នោតសភាតំណាង។ ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតចំរុះនេះអនុញ្ញាតឲ្យមានតុល្យភាពរវាងសំឡេងក្នុងស្រុក និងការបែងចែកអាសនៈតាមសមាមាត្រជាតិ ដែលធ្វើឲ្យសភាមានសមាសភាពតំណាងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃសង្គម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

អ៊ីតូ ហ៊ីរ៉ូប៊ូមី ស្ថាបនិករដ្ឋធម្មនុញ្ញម៉ីជី ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សភាតំណាងត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញម៉ីជីឆ្នាំ ១៨៨៩ ដោយមាន អ៊ីតូ ហ៊ីរ៉ូប៊ូមី (Itō Hirobumi) ជាស្ថាបនិកដ៏សំខាន់។ នៅសម័យដើម ក្រុមអធិរាជនិយម (oligarchs) ដូចជា ឃូរ៉ុដា គីយ៉ូតាកា (Kuroda Kiyotaka) បានព្យាយាមអនុវត្តគោលការណ៍ "ឆូហ្សេនស៊ូហ្គី" (chōzen shugi) ឬ "គោលការណ៍ដឹកនាំហួសនយោបាយ" ដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រទេសដោយមិនពឹងផ្អែកលើសំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភា។ តែផែនការនេះភាគច្រើនបរាជ័យ ហើយនៅទសវត្សរ៍ ១៨៩០ អ៊ីតូ ហ៊ីរ៉ូប៊ូមី បានដឹងថាការស្វែងរកសម្ព័ន្ធមិត្តពីគណបក្សនយោបាយក្នុងសភាគឺចាំបាច់។

នៅសម័យអធិរាជ សភាតំណាងបានក្លាយជាសមរភូមិនយោបាយរវាងពួកអភិជន និងក្រុមនយោបាយថ្មី។ កាលពីឆ្នាំ ១៩១៨ ហារ៉ា តាកាស៊ី (Hara Takashi) ទោះជាកើតក្នុងគ្រួសារអភិជនម៉ូរីអូកាក៏ដោយ បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងគេដែលត្រូវបានជ្រើសរើសពីថ្នាក់រាស្ត្រសាមញ្ញតាមរយៈសភាតំណាង ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីឆ្នាំ ១៩៤៧ បានលុបសភាអភិជនចោល ហើយបានធ្វើឲ្យសភាតំណាងក្លាយជាស្ថាប័នកាន់អំណាចខ្ពស់បំផុត ដែលអាចយកឈ្នះសភាប្រឹក្សាដោយសំឡេងពីរភាគបី។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យ៉ូស៊ីដា ស៊ីហ្គេរូ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសម័យក្រោយសង្គ្រាម ប្រភព: Wikipedia

តួនាទីរបស់សភាតំណាងក្នុងសេដ្ឋកិច្ចគឺធំធេង ព្រោះរាល់ច្បាប់ថវិកាជាតិ និងការគ្រោងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈត្រូវតែឆ្លងកាត់ការអនុម័តពីសភានេះ។ ដូចដែលបានរាយការណ៍ដោយវិគីភីឌា ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ លោក យ៉ូស៊ីដា ស៊ីហ្គេរូ (Shigeru Yoshida) ដែលជាសមាជិកសភាតំណាង (ហើយធ្លាប់ជាសមាជិកសភាអភិជន) បានដឹកនាំការស្តារសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ចប់ការកាន់កាប់ដោយអាមេរិក ដែលនាំទៅដល់សម័យ "អព្ភូតហេតុសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន"។ ការអនុម័តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគសាធារណៈក៏ស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់សភាតំណាងដែរ។

ក្នុងវិស័យវប្បធម៌ សភាតំណាងគឺជានិមិត្តរូបនៃប្រជាធិបតេយ្យសម័យទំនើបរបស់ជប៉ុន។ សាលសភាដែលមានស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្បី និងកិច្ចប្រជុំដែលត្រូវបានផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ ជាផ្នែកមួយនៃជីវិតសាធារណៈរបស់ជប៉ុន។ គោលការណ៍នីតិបញ្ញត្តិ និងការគោរពសំឡេងភាគច្រើនបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃវប្បធម៌នយោបាយដែលផ្សារភ្ជាប់ប្រពៃណីជាមួយបច្ចេកវិទ្យា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ស៊ីនហ្សូ អាបេ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបំរើការយូរជាងគេ ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន សភាតំណាងបន្តដើរតួនាទីស្នូលក្នុងការកំណត់ទិសដៅអនាគតរបស់ជប៉ុន។ តាមវិគីភីឌា នាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ (Shinzo Abe) ដែលជាសមាជិកសភាតំណាង បានកាន់តំណែងពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ ២០០៧ និងពីឆ្នាំ ២០១២ ដល់ ២០២០ ដែលជារយៈពេលយូរជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ គណបក្សសេរីប្រជាធិបតេយ្យ (LDP) បានគ្រប់គ្រងសំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភា ហើយបានអនុវត្តគោលនយោបាយ "អាបេហូមីកស៍" (Abenomics) ដែលជាកញ្ចប់វិធានការសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយ ដើម្បីដោះស្រាយអតិផរណាទាប និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយឺត។

លើសពីនេះ សភាតំណាងក៏ជាសង្វៀនសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សាស្តីពីការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ជាពិសេសមាត្រា ៩ ដែលហាមប្រាមការប្រើកម្លាំងយោធា ហើយតម្រូវឲ្យទទួលបានសំឡេងពីរភាគបីក្នុងសភាទាំងពីរ និងការអនុម័តតាមប្រជាមតិ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា ការស្វែងយល់អំពីសភាតំណាងជប៉ុនមិនត្រឹមតែជួយយល់ពីនយោបាយក្នុងតំបន់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ និងឥទ្ធិពលនៃគោលនយោបាយជប៉ុនមកលើកម្ពុជាផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

សភាជាន់ទាបជប៉ុនអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ធានាការបន្តរាជ្យបល្ល័ង្ក

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលមានគោលដៅពង្រឹងការបន្តរាជ្យ ត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ប៉ុន្តែមិនបានរួមបញ្ចូលការអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីធ្វើជាអធិរាជ ទោះបីគំនិតនេះមានការគាំទ្រខ្លាំងពីសាធារណជនក៏ដោយ។

3 sources · Taipei Times, The Straits Times, The Japan Times