ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

លក់ណូ (Lucknow) គឺជាទីក្រុងធំមួយ និងជារដ្ឋធានីនៃរដ្ឋ Uttar Pradesh នៃប្រទេសឥណ្ឌា។ វាជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី ២ នៅក្នុងរដ្ឋនេះ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ជំរឿនឆ្នាំ ២០១១ បានកត់ត្រាចំនួនប្រជាជនរបស់ទីក្រុងនេះចំនួន ២,៨ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ១១ និងជាតំបន់ទីប្រជុំជនធំជាងគេទី ១២ នៅឥណ្ឌា។ លក់ណូក៏ត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាជា "ទីក្រុងនៃពួក Nawab" (City of Nawabs) ដោយសារតែប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបរបស់វា។

លក់ណូ មានសារៈសំខាន់ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការអប់រំ ពាណិជ្ជកម្ម អវកាស ហិរញ្ញវត្ថុ ឱសថ បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ការរចនា វប្បធម៌ ទេសចរណ៍ តន្ត្រី និងកំណាព្យ។ វិគីភីឌាក៏បានបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងនេះ រួមជាមួយក្រុង Agra និង Varanasi គឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃ "ខ្សែក្រវាត់បេតិកភណ្ឌ Uttar Pradesh" (Uttar Pradesh Heritage Arc)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លក់ណូ ស្ថិតនៅលើច្រាំងទន្លេ Gomti នៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា។ ទីក្រុងនេះស្ថិតក្នុងតំបន់ទំនាបដ៏ធំនៃ Gangetic Plain ដែលមានដីមានជីជាតិ។ យោងតាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះបម្រើជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃខណ្ឌ និងតំបន់ដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា។

ចំនួនប្រជាជនរបស់លក់ណូ យោងតាមជំរឿនឆ្នាំ ២០១១ មាន ២,៨ លាននាក់។ ប្រជាជនភាគច្រើននិយាយភាសា ហិណ្ឌូ និង អ៊ូរឌូ (Urdu) ជាភាសាចម្បង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ទីក្រុងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃវប្បធម៌ចម្រុះរវាង ហិណ្ឌូ និង ម៉ូស្លីម។ ទីក្រុងនេះក៏មានសហគមន៍តូចៗដែលនិយាយភាសាផ្សេងៗទៀតផងដែរ ដោយសារការធ្វើចំណាកស្រុកពីតំបន់ផ្សេងៗនៃឥណ្ឌា។ លក់ណូ មានភូមិសាស្ត្រសម្បូរទៅដោយដំណាំកសិកម្ម រួមទាំងចម្ការស្វាយ Dasheri ដ៏ល្បី ដែលត្រូវបាននាំចេញទៅក្រៅប្រទេសជាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

លក់ណូ មានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែប និងយូរលង់។ វាបានរីកចម្រើនឡើងក្រោមរាជវង្ស Mughal ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាអាសនៈរបស់ពួក Nawab នៃ Awadh នៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ និង ១៩។ ពួក Nawab បានឧបត្ថម្ភសិល្បៈ តន្ត្រី និងម្ហូបអាហារ ដែលនាំឱ្យកើតមានវប្បធម៌ "Ganga-Jamuni tehzeeb" ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលជាការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងប្រពៃណី ហិណ្ឌូ និង ម៉ូស្លីម។ ក្នុងសម័យនេះ ស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់ ដូចជា Bara Imambara ដែលជាអគារសាសនាដ៏ធំសម្បើម និង Rumi Darwaza ជាច្រកទ្វារដ៏អស្ចារ្យ។ Chota Imambara ដែលជាវិហារ Shia Muslim និងជាផ្នូរសម្រាប់ Muhammad Ali Shah ក៏ជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្អមួយដែរ។

ក្នុងអំឡុងពេលការបះបោរឥណ្ឌាឆ្នាំ ១៨៥៧ (Indian Rebellion of 1857) លក់ណូ បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់មួយនៃការប្រយុទ្ធ។ ការឡោមព័ទ្ធនៅ Residency (Siege of Lucknow) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ហើយរូបថតនៃសំណល់អគារដែលរងការខូចខាតដោយការបាញ់ផ្លោងបានបញ្ជាក់ពីភាពសាហាវនៃសង្គ្រាមនោះ។ ក្រោយការបះបោរ ទីក្រុងនេះបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់របស់ចក្រភពអង់គ្លេស (British Raj) រហូតដល់ឥណ្ឌាទទួលបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៤៧។

សព្វថ្ងៃ ស្លាកស្នាមប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ ដូចជា Bara Imambara, Chota Imambara, Rumi Darwaza និង Ghanta Ghar (ដែលជានាឡិកាប៉មខ្ពស់ជាងគេនៅឥណ្ឌា) គឺជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍សំខាន់ៗ។ ផែនទីឆ្នាំ ១៩១៤ បង្ហាញពីការបែងចែកតំបន់ចាស់ និងតំបន់ស៊ីវិលនៃទីក្រុង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលអាណានិគមនិយម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់លក់ណូ បានផ្លាស់ប្តូរពីសេដ្ឋកិច្ចផ្អែកលើកសិកម្ម និងសិប្បកម្ម ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ទីក្រុងនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់សម្រាប់វិស័យអប់រំ ពាណិជ្ជកម្ម អវកាស ហិរញ្ញវត្ថុ ឱសថ និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។ វត្តមានរបស់ក្រុមហ៊ុន TCS (Tata Consultancy Services) ដែលមានបរិវេណធំមួយនៅទីនេះ គឺជាសក្ខីភាពនៃការរីកចម្រើននៃវិស័យ IT នៅក្នុងទីក្រុង។

វប្បធម៌លក់ណូ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញសម្រាប់ម្ហូបអាហារ តន្ត្រី និងរបាំ Kathak ដែលមានដើមកំណើតនៅភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌា រួមទាំងលក់ណូ។ សិល្បៈប៉ាក់ Chikan គឺជាសិប្បកម្មប្រពៃណីដ៏ល្បីរបស់ទីក្រុង ហើយត្រូវបានផលិត និងនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន។ ម្ហូបដែលល្បីៗរួមមាន សាច់គោក្របី Kabab របស់ Tunday ដែលមានឈ្មោះថា Gelawati Kababs, បាយ Biryani, នំបុ័ង Sheermal, Kulcha, និង Naan ជាដើម។ ម្ហូបរដូវរងាដូចជា Malai Makkhan និងអាហារពេលព្រឹកបែបប្រពៃណី Kachori Sabzi ក៏ជាអាហារដែលគេនិយមចូលចិត្តផងដែរ។

ទីក្រុងនេះក៏ជាទីតាំងរបស់សួនសត្វ Lucknow Zoo ដែលមានសត្វខ្លា Bengal និងមានទីផ្សារធំៗដូចជា Hazratganj Market ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន លក់ណូ កំពុងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ គម្រោងរថភ្លើងក្រោមដី (Lucknow Metro) ដែលបានបើកដំណើរការកាលពីឆ្នាំ ២០១៧ គឺជាសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់មួយក្នុងការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ។ មានគម្រោងផ្លូវរង្វង់មូលខាងក្រៅ (Outer Ring Road) ដែលមានការផ្លាស់ប្តូរទិសដៅបែប Cloverleaf Interchange ដ៏ទំនើប និងការអភិវឌ្ឍតំបន់ Gomti Nagar ជាមជ្ឈមណ្ឌលលំនៅដ្ឋាន និងពាណិជ្ជកម្មទំនើប ដែលមានអគារខ្ពស់ៗជាច្រើន។

ក្នុងឋានៈជារដ្ឋធានីរបស់រដ្ឋ Uttar Pradesh លក់ណូគឺជាទីតាំងរបស់ Vidhan Bhavan ដែលជាអគារសភានីតិបញ្ញត្តិនៃរដ្ឋ និងសាលាក្តីជាន់ខ្ពស់ (High Court)។ នេះធ្វើឱ្យទីក្រុងមានសារៈសំខាន់ខាងនយោបាយ និងច្បាប់យ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។

ក្នុងវិស័យកីឡា កីឡដ្ឋាន Ekana Cricket Stadium ដែលទើបសាងសង់ថ្មី បានធ្វើឱ្យលក់ណូក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលកីឡាគ្រីកឃើតដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រទេស។ សាកលវិទ្យាល័យ និងស្ថាប័នអប់រំជាច្រើន ដូចជា IIM Lucknow, Lucknow University, និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា IIIT Lucknow កំពុងទាក់ទាញនិស្សិតមកពីគ្រប់ទិសទី ដែលធ្វើឱ្យទីក្រុងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំដ៏រឹងមាំមួយ។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរយើង លក់ណូ អាចជាទិសដៅទេសចរណ៍ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដោយសារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែបរបស់វា។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃការតភ្ជាប់អន្តរជាតិ និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ទីក្រុងនេះកំពុងក្លាយជាចំណុចសំខាន់មួយនៅលើផែនទីទេសចរណ៍ពិភពលោក។