KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No.

ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រូបភាពពាក់ព័ន្ធនឹងសេដ្ឋកិច្ច ប្រភព: Wikipedia

ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច គឺជាផ្នែកមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ដែលសិក្សាអំពីដំណើរការ រចនាសម្ព័ន្ធ ឥរិយាបថ និងការសម្រេចចិត្តរបស់សេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស វិស័យនេះគ្របដណ្តប់លើសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់តំបន់ ថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់សកល។

ខុសពីមីក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដែលផ្តោតសំខាន់ទៅលើបុគ្គល គ្រួសារ ឬក្រុមហ៊ុននីមួយៗ ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចសម្លឹងមើលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងមូល។ យោងតាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ អ្នកសិក្សាម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច សិក្សាអំពីផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) និងអត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ ដើម្បីយល់ដឹងអំពីសេដ្ឋកិច្ចជាតិជារួម។

លើសពីនេះ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស អ្នកសិក្សាម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចសិក្សាអំពីរង្វាស់សរុបនៃសេដ្ឋកិច្ច ដូចជា ទិន្នផល ឬផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ចំណូលជាតិ អត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ អតិផរណា ការប្រើប្រាស់ ការសន្សំ ការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម។ ការសិក្សានេះផ្តោតជាចម្បងលើសំណួរដែលជួយឲ្យយល់អំពីអថេរសរុបទាំងនេះ ក្នុងទំនាក់ទំនងនឹងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង។

វិសាលភាព និងគោលគំនិតសំខាន់ៗ

គំនូសតាងបង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងអត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ អ្នកសិក្សាម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចបានបង្កើតម៉ូដេល សម្រាប់ពន្យល់អំពីចំណូលជាតិ ទិន្នផល ការប្រើប្រាស់ អត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ អតិផរណា ការសន្សំ ការវិនិយោគ ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ។

គោលបំណងសំខាន់នៃការសិក្សាមានពីរ។ ទីមួយ គឺការយល់ដឹងអំពីមូលហេតុ និងផលវិបាកនៃការប្រែប្រួលចំណូលជាតិក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ទីពីរ គឺការយល់ដឹងអំពីកត្តាដែលកំណត់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិក្នុងរយៈពេលវែង។

រីឯមីក្រូសេដ្ឋកិច្ចវិញ ផ្តោតសំខាន់ទៅលើសកម្មភាពរបស់បុគ្គល ដូចជាសហគ្រាស និងអ្នកប្រើប្រាស់ ព្រមទាំងការសិក្សាអំពីទង្វើរបស់ពួកគេ ទាក់ទងនឹងការកំណត់តម្លៃ និងបរិមាណផលិតផលនៅក្នុងទីផ្សារ។ ដូច្នេះ វិស័យទាំងពីរមានកម្រិតវិភាគខុសគ្នា គឺមួយសម្លឹងមើលសេដ្ឋកិច្ចជារួម ឯមួយទៀតសម្លឹងមើលបុគ្គល គ្រួសារ និងសហគ្រាសនីមួយៗ។

ឧទាហរណ៍មួយនៃការវិភាគរយៈពេលខ្លី គឺទំនាក់ទំនងរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងអត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ ដែលត្រូវបានពន្យល់តាមច្បាប់អូគុន (Okun's law) ដោយប្រើទិន្នន័យរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស គំនូសតាងនេះបង្ហាញថា កំណើន GDP ខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលខ្លី នាំឲ្យអត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើធ្លាក់ចុះ ហើយវាបង្ហាញពីភាពគ្មានការងារធ្វើតាមវដ្តសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោក ចន មេណាដ ខេន ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកផ្តួចផ្តើមម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស លោក ចន មេណាដ ខេន (John Maynard Keynes) ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកផ្តួចផ្តើមម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច។ លោកបានបោះពុម្ពស្នាដៃរបស់លោក ដែលមានចំណងជើងថា The General Theory of Employment, Interest, and Money ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦។

សព្វថ្ងៃ ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ហើយស្នាដៃរបស់លោកខេន នៅតែត្រូវបានលើកឡើងជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃវិស័យនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សព្វថ្ងៃនេះ គោលគំនិតម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការយល់ដឹងព័ត៌មានសេដ្ឋកិច្ច។ សូចនាករដូចជា GDP អតិផរណា អត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ និងពាណិជ្ជកម្ម គឺជាប្រធានបទដែលអ្នកអានជួបប្រទះជាញឹកញាប់នៅក្នុងការរាយការណ៍អំពីសេដ្ឋកិច្ច។ ការយល់ដឹងអំពីអត្ថន័យ និងទំនាក់ទំនងរវាងសូចនាករទាំងនេះ ជួយឲ្យការតាមដានព័ត៌មានកាន់តែមានបរិបទ។

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស វិសាលភាពនៃម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចគ្របដណ្តប់ពីសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់តំបន់ រហូតដល់ថ្នាក់សកល។ ដូច្នេះ គោលគំនិតនេះពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកអាននៅកម្ពុជា និងជនជាតិខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ដែលតាមដានព័ត៌មានអំពីសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

ម្យ៉ាងទៀត ការសិក្សាម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចបែងចែកសំណួរសំខាន់ជាពីរ គឺការប្រែប្រួលចំណូលជាតិក្នុងរយៈពេលខ្លី និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិក្នុងរយៈពេលវែង។ ការបែងចែកនេះជួយឲ្យអ្នកអានយល់ថា ការប្រែប្រួលរយៈពេលខ្លី និងនិន្នាការកំណើនរយៈពេលវែង គឺជាសំណួរពីរផ្សេងគ្នា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

រង្វាន់ណូបែលសេដ្ឋកិច្ច ២០២៦ ប្រគល់ជូនអ្នកសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក ហល និង វូដហ្វដ

រាជបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រស៊ុយអែត បានប្រកាសនៅទីក្រុងស្តុកហូម កាលពីថ្ងៃទី១២ តុលា ២០២៦ ថា លោក រ៉ូបឺត អ៊ី ហល និង ម៉ៃឃើល វូដហ្វដ ជាអ្នកសេដ្ឋកិច្ចជនជាតិអាមេរិកទាំងពីរនាក់ដែលទទួលបានរង្វាន់ណូបែលផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ សម្រាប់ការងារស្រាវជ្រាវស្តីពីមូលដ្ឋានមីក្រូសេដ្ឋកិច្ចនៃការធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចមានស្ថិរភាព។

15 sources · Deutsche Welle, France 24, South China Morning Post