ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

លោក ម៉ាមូដ អាបាស (Mahmoud Abbas) ដែលត្រូវបានស្គាល់ជាទូទៅតាមឈ្មោះហៅថា អាប៊ូ ម៉ាហ្សេន (Abu Mazen) គឺជាអ្នកនយោបាយប៉ាឡេស្ទីន និងជាប្រធានាធិបតីទី២ នៃរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន ព្រមទាំងអាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥ មក។ តាម Wikipedia, លោកក៏ជាប្រធានទី៤ នៃអង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីន (PLO) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ និងជាសមាជិកគណបក្សហ្វាតាហ៍ ដោយត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានគណបក្សនៅឆ្នាំ២០០៩។

អស់រយៈពេលជាងពីរទសវត្សរ៍ លោក អាបាស គឺជាឥស្សរជនកណ្តាលនៃការដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីន ដោយបានដឹកនាំកិច្ចចរចាជាមួយអ៊ីស្រាអែល និងជាមួយប្រទេសមហាអំណាច។ តាម Wikipedia, លោកបានជួបមេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើនរូប ចាប់ពីប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដល់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាមុខមាត់ដែលគេស្គាល់ច្បាស់បំផុតមួយរបស់ប៉ាឡេស្ទីន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លោក ម៉ាមូដ រីដា អាបាស កើតនៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣៥ នៅទីក្រុងសាហ្វេដ (Safed) ក្នុងតំបន់កាលីលេ (Galilee) នៃដែនដីប៉ាឡេស្ទីន ក្នុងសម័យអាណត្តិអង់គ្លេស។ តាម Wikipedia, គ្រួសាររបស់លោកបានភៀសខ្លួនទៅប្រទេសស៊ីរី ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៤៨ ហើយលោកបានរស់នៅ និងសិក្សានៅទីក្រុងដាម៉ាស។ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកច្បាប់ពីសាកលវិទ្យាល័យដាម៉ាស និងទទួលបានសញ្ញាបត្របណ្ឌិតផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រពីសាកលវិទ្យាល័យមួយនៅទីក្រុងម៉ូស្គូ។

លោកជាពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន និងបានចូលរួមក្នុងចលនាជាតិនិយមប៉ាឡេស្ទីនតាំងពីវ័យក្មេង។ ឈ្មោះ អាប៊ូ ម៉ាហ្សេន គឺជាឈ្មោះហៅតាមបែបអារ៉ាប់ (kunya) ដែលគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ បច្ចុប្បន្ន លោកកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីនៃរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន និងអាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីន ព្រមទាំងជាប្រធានគណបក្សហ្វាតាហ៍ និងជាប្រធានអង្គការ PLO។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនយោបាយរបស់លោក អាបាស ចាប់ផ្តើមក្នុងទសវត្សរ៍១៩៥០ នៅពេលលោកក្លាយជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃចលនាហ្វាតាហ៍។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកគាំទ្រការចរចា និងដំណោះស្រាយនយោបាយ ជាជាងការប្រើកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។

នៅទសវត្សរ៍១៩៩០ លោកបានក្លាយជាតួអង្គសំខាន់នៃដំណើរការសន្តិភាព ដោយបានចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចាសម្ងាត់នៅទីក្រុងអូស្លូ ហើយបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងអូស្លូនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅឆ្នាំ១៩៩៣ ជំនួសអង្គការ PLO។ ក្រោយមក លោកបានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃអាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីន ពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ២០០៦។

ចំណុចរបត់ធំកើតឡើងក្រោយការស្លាប់របស់លោក យ៉ាស៊ីរ អារ៉ាហ្វាត នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៤ ដោយលោក អាបាស បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានអង្គការ PLO ហើយបន្ទាប់មកបានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៥។ បន្ទាប់ពីហាម៉ាសទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតសភាឆ្នាំ២០០៦ និងជម្លោះហ្វាតាហ៍-ហាម៉ាសក្នុងឆ្នាំ២០០៧ ហាម៉ាសបានកាន់កាប់តំបន់ហ្គាហ្សា ខណៈអំណាចរបស់លោកត្រូវបានកំណត់ត្រឹមតំបន់វេសប៊ែង។

តួនាទី និងការដឹកនាំ

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី លោក អាបាស បានបន្តគោលជំហរគាំទ្រដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរ គឺរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល និងរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន ដែលរស់នៅក្បែរគ្នាដោយសន្តិភាព។ តាម Wikipedia, លោកបានជួបប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា លោក ចច ដបុលយូ ប៊ូស, លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា, លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក ចូ បៃដិន ដើម្បីជំរុញដំណើរការសន្តិភាព។

លោកក៏បាននាំប៉ាឡេស្ទីនឆ្ពោះទៅរកការទទួលស្គាល់កាន់តែច្រើនលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលនៅឆ្នាំ២០១២ មហាសន្និបាតបានផ្តល់ឋានៈជារដ្ឋសង្កេតការណ៍មិនមែនសមាជិកដល់ប៉ាឡេស្ទីន។ នៅឆ្នាំ២០១៣ អាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីនត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជាផ្លូវការទៅជារដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន។ លោកបានព្យាយាមផ្សះផ្សាជាមួយហាម៉ាសជាច្រើនលើក ប៉ុន្តែការបែកបាក់រវាងតំបន់វេសប៊ែង និងហ្គាហ្សានៅតែបន្ត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងជនខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ជីវិតនយោបាយរបស់លោក អាបាស គឺជាចំណុចចូលដ៏សំខាន់ដើម្បីយល់អំពីជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន ដែលនៅតែជាប្រធានបទក្តៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមនៅហ្គាហ្សាផ្ទុះឡើងនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ មក តួនាទីរបស់លោកក្នុងកិច្ចចរចា និងការទទួលស្គាល់រដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន ត្រូវបានលើកមកពិភាក្សានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលកម្ពុជាជាសមាជិក។

នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ លោកបានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស លោក គៀរ ស្តារមឺរ នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ក្នុងឱកាសមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយនៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ លោកបានជួបប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្លាឌីមៀ ពូទីន នៅ Novo-Ogaryovo ជាយទីក្រុងម៉ូស្គូ។ ការជួបទាំងនេះបង្ហាញថាលោកនៅតែបន្តទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយមហាអំណាចទាំងអស់។

សំណួរដែលអ្នកសង្កេតការណ៍ចាប់អារម្មណ៍ជាងគេបំផុត គឺអនាគតនៃការដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីន និងអ្នកដែលនឹងស្នងតំណែងលោក ខណៈដែលលោកកើតក្នុងឆ្នាំ១៩៣៥ និងនៅតែកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី ដោយមិនមានការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីថ្មីធ្វើឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥មក។ រូបថតផ្លូវការថ្មីបំផុតរបស់លោកក្នុង Wikipedia គឺពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។