បេសកកម្មមនុស្សជាតិទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

បេសកកម្មបញ្ជូនមនុស្សទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ គឺជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែករុករកអវកាសដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។ តាម Wikipedia សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាប្រទេសតែមួយគត់ដែលបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបញ្ជូនមនុស្សទៅឋានព្រះច័ន្ទ ដោយសម្រេចបានតាមរយៈកម្មវិធី Apollo ដែលឈានដល់ការចុះចតជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៩។ តាម NASA បេសកកម្ម Apollo ១១ ដឹកនាំដោយអវកាសយានិក Neil Armstrong និង Buzz Aldrin បានកត់ត្រាឈ្មោះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយ Armstrong បានក្លាយជាមនុស្សដំបូងដែលបានដើរលើផ្ទៃព្រះច័ន្ទ។ កម្មវិធីនេះកើតឡើងក្នុងបរិបទសង្គ្រាមត្រជាក់ ហើយបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពបច្ចេកវិទ្យានិងវិទ្យាសាស្ត្រដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ឋានព្រះច័ន្ទគឺជាផ្កាយរណបធម្មជាតិរបស់ផែនដី មានផ្ទៃរដុបដោយរណ្ដៅភ្នំភ្លើង និងតំបន់រាបស្មើដែលគេហៅថា “ម៉ារៀ” (maria) ឬសមុទ្រឋានព្រះច័ន្ទ។ យោងតាម Wikipedia តំបន់សមុទ្រសន្តិភាព (Mare Tranquillitatis) ជាទីតាំងចុះចតរបស់ Apollo ១១។ ចំណែកផ្នែកប្រជាជនវិញ ពុំមានប្រជាជនរស់នៅឡើយ តែមានក្រុមអវកាសយានិកសរុបចំនួន ១២ នាក់សុទ្ធសឹងជាជនជាតិអាមេរិក ដែលបានបោះជំហានលើផ្ទៃព្រះច័ន្ទនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៦៩ និង ១៩៧២។ តាម NASA ក្នុងចំណោមនោះមាន Neil Armstrong ជាមនុស្សទីមួយ និង Eugene Cernan ជាមនុស្សចុងក្រោយដែលបានដើរលើឋានព្រះច័ន្ទក្នុងបេសកកម្ម Apollo ១៧។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាម Wikipedia ការប្រណាំងអវកាសរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអតីតសហភាពសូវៀត (រុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន) បានចាប់ផ្ដើមនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០។ ភាគីសូវៀតបានបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Sputnik ១ នៅឆ្នាំ១៩៥៧ និងបញ្ជូនអវកាសយានិក Yuri Gagarin ទៅកាន់គន្លងផែនដីនៅឆ្នាំ១៩៦១ ដែលជាមនុស្សដំបូងក្នុងអវកាស។ ដើម្បីឆ្លើយតប ប្រធានាធិបតីអាមេរិក John F. Kennedy បានប្រកាសគោលដៅបញ្ជូនមនុស្សទៅឋានព្រះច័ន្ទមុនដំណាច់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០។ ជាលទ្ធផល កម្មវិធី Apollo បានចាប់កំណើត។

តាម NASA បេសកកម្ម Apollo ៨ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៨ បានហោះហើរជុំវិញព្រះច័ន្ទ ហើយ Apollo ១១ បានចុះចតដោយជោគជ័យនៅឆ្នាំ១៩៦៩។ ក្រោយមកមានបេសកកម្មចំនួន ៥ ផ្សេងទៀតដែលបាននាំមនុស្សទៅឋានព្រះច័ន្ទគឺ Apollo ១២, ១៤, ១៥, ១៦ និង ១៧ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧២។ បេសកកម្ម Apollo ១៣ បានជួបឧបទ្ទវហេតុបច្ចេកទេស ប៉ុន្តែអវកាសយានិកទាំងអស់បានរស់រានមានជីវិតវិលត្រឡប់មកផែនដីវិញ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧២ គ្មានមនុស្សណាម្នាក់បានដើរលើព្រះច័ន្ទទៀតទេ ដោយសារកត្តាចំណាយខ្ពស់ និងការផ្លាស់ប្ដូរអាទិភាពថវិកា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យោងតាម Wikipedia កម្មវិធី Apollo បានចំណាយថវិកាសរុបប្រមាណ ២៥,៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងសម័យនោះ ដែលស្មើនឹងជាង ២០០ ពាន់លានដុល្លារក្នុងតម្លៃបច្ចុប្បន្ន។ ការចំណាយដ៏ធំធេងនេះបានជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើន រួមទាំងកុំព្យូទ័រ សម្ភារៈកម្សាន្តទម្ងន់ស្រាល និងប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងទំនើប។ តាម BBC ការរុករកឋានព្រះច័ន្ទបានបន្សល់ទុកឥទ្ធិពលវប្បធម៌យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ៖ ពាក្យស្លោក “នេះជាជំហានតូចមួយសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ តែជាការលោតផ្លោះដ៏ធំសម្រាប់មនុស្សជាតិ” របស់ Neil Armstrong បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃសមិទ្ធិផលមនុស្សជាតិ។ ភាពយន្ត ឯកសារ និងស្នាដៃសិល្បៈជាច្រើនបានបំផុសគំនិតពីយុគសម័យ Apollo ដូចជារឿង “Apollo ១៣” និង “First Man” ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សព្វថ្ងៃនេះ ការបញ្ជូនមនុស្សទៅឋានព្រះច័ន្ទកំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាថ្មី។ តាម BBC NASA កំពុងអនុវត្តកម្មវិធី Artemis ដែលគ្រោងបញ្ជូនស្ត្រីដំបូង និងបុរសម្នាក់ទៀតទៅឋានព្រះច័ន្ទក្នុងរង្វង់ឆ្នាំ២០២៥-២០២៦ ដោយបេសកកម្ម Artemis ២ នឹងហោះជុំវិញព្រះច័ន្ទមុនការចុះចត Artemis ៣។ តាម Xinhua នៃរដ្ឋាភិបាលចិន ទីភ្នាក់ងារអវកាសចិនក៏កំពុងជំរុញគម្រោងបញ្ជូនមនុស្សទៅឋានព្រះច័ន្ទនៅមុនឆ្នាំ២០៣០ ដោយផ្អែកលើជោគជ័យរបស់យានមនុស្សយន្ត Chang’e។ ប្រទេសឥណ្ឌា និងរុស្ស៊ីក៏បានប្រកាសគម្រោងស្រដៀងគ្នាដែរ។ ក្រុមហ៊ុនឯកជនដូចជា SpaceX កំពុងអភិវឌ្ឍយាន Starship ដែលអាចដឹកមនុស្សទៅព្រះច័ន្ទនិងភពអង្គារ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រឿងនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រសកល ហើយអាចជំរុញយុវជនកម្ពុជាឱ្យចាប់អារម្មណ៍លើការសិក្សាផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាអវកាស និងមុខវិជ្ជា STEM នានា។