ម៉ារីឡែន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ម៉ារីឡែន គឺជារដ្ឋមួយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Mid-Atlantic និង Southeastern នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋ Virginia នៅភាគខាងត្បូង, West Virginia នៅភាគខាងលិច, Pennsylvania នៅភាគខាងជើង, Delaware និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនៅភាគខាងកើត, និងក្រុង Washington, D.C. ដែលជារដ្ឋធានីសហព័ន្ធ នៅភាគនិរតី ។ រដ្ឋនេះមានផ្ទៃដីសរុបចំនួន ១២,៤០៧ ម៉ែលការ៉េ (៣២,១៣០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ) ធ្វើឱ្យវាក្លាយជារដ្ឋតូចបំផុតទី ៩ តាមផ្ទៃដីគោក ហើយមានប្រជាជនចំនួន ៦.១ លាននាក់ ដែលស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី ១៩ ជារដ្ឋមានប្រជាជនច្រើនបំផុត និងជារដ្ឋមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតទី ៥ ។

តាមការរាយការណ៍ដដែល រដ្ឋធានីរបស់ម៉ារីឡែនគឺ Annapolis ហើយទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតគឺ Baltimore ។ ម៉ារីឡែនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាតំបន់ដែលមានឈូងសមុទ្រ Chesapeake ដ៏ធំ និងជាកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ជាច្រើន ព្រមទាំងជាទីតាំងរបស់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ និងបេស្បលដ៏ល្បីផងដែរ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ម៉ារីឡែនមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រចម្រុះ ដោយចែកចេញជាតំបន់សំខាន់ៗជាច្រើន ។ តំបន់ខាងលិច (Western Maryland) មានព្រៃឈើក្រាស់ និងជាផ្នែកមួយនៃជួរភ្នំ Appalachian ដែលរួមមាន Deep Creek Lake ក្នុងស្រុក Garrett ផងដែរ ។ តំបន់កណ្តាលជាតំបន់ Piedmont ដែលមានដីរំកិល ហើយតំបន់ខាងកើតជាវាលទំនាបឆ្នេរ Coastal Plain ជាប់នឹងឈូងសមុទ្រ Chesapeake Bay ដែលជាតំបន់ទឹកប្រៃធំជាងគេនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ។

ទន្លេសំខាន់ៗរួមមាន Potomac (ដែលបង្កើតជាព្រំដែនជាមួយ Virginia និង West Virginia), Patapsco (ដែលហូរកាត់ Baltimore និងបង្កើតជាកំពង់ផែ Inner Harbor), និង Patuxent ។ តាមផែនទីប្រភេទអាកាសធាតុ Köppen ម៉ារីឡែនមានអាកាសធាតុត្រូពិចសើមនៅតំបន់ឆ្នេរ និងអាកាសធាតុទ្វីបសើមនៅតំបន់ភ្នំ ដោយមានរដូវរងាត្រជាក់ និងព្រិលធ្លាក់ដូចបានឃើញនៅ Baltimore ។

សម្រាប់ប្រជាជនវិញ តាមវីគីភីឌា ម៉ារីឡែនមានចំនួនប្រជាជនប្រមាណ ៦.១ លាននាក់ ដែលប្រមូលផ្តុំយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ស្ថិតិរួម Washington-Baltimore ។ ផែនទីដង់ស៊ីតេប្រជាជនឆ្នាំ ២០២០ បានបង្ហាញថាប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ក្រុង ជាពិសេសនៅជុំវិញ Baltimore និងជាយខាងក្រៅ Washington, D.C. ។ តាមជំរឿនឆ្នាំ ២០២០ ជនជាតិដើមច្រើនជាងគេបំផុតតាមស្រុករួមមានជនជាតិអាមេរិកកាំងស្បែកស ជនជាតិអាហ្រ្វិក-អាមេរិកាំង និងជនជាតិដើមកំណើតអាស៊ី ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋនេះមានសមាសភាពជនជាតិចម្រុះ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ម៉ារីឡែនត្រូវបានបង្កើតឡើងជាអាណានិគមអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៦៣២ ដោយដាក់ឈ្មោះតាមព្រះនាង Henrietta Maria នៃបារាំង ដែលជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះបាទ Charles I នៃអង់គ្លេស ។ ផែនទីឆ្នាំ ១៧៣២ បានបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍន៍នៃអាណានិគមនេះ ដែលក្រោយមកបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក ។

ក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៨១២ ការប្រយុទ្ធនៅ Baltimore បានកើតឡើង ដែលរួមមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើ Fort McHenry ។ ហេតុការណ៍នេះបានជំរុញឱ្យ Francis Scott Key និពន្ធទំនុកច្រៀង "The Star-Spangled Banner" ដែលក្រោយមកក្លាយជាភ្លេងជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ។ នៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល (ឆ្នាំ ១៨៦១-១៨៦៥) ម៉ារីឡែនជារដ្ឋព្រំដែនដែលមានការបែកបាក់គ្នាផ្នែកនយោបាយ ហើយសមរភូមិ Antietam ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦២ គឺជាការប្រយុទ្ធដ៏បង្ហូរឈាមបំផុតមួយ ដោយមានអ្នកស្លាប់និងរបួសជិត ២៣,០០០ នាក់ ។

នៅឆ្នាំ ១៩០៤ អគ្គិភ័យដ៏ធំនៅ Baltimore បានបំផ្លាញតំបន់ធំមួយនៃទីក្រុង ដូចដែលបានឃើញក្នុងរូបភាពបាក់បែក ។ បន្ទាប់មក ម៉ារីឡែនបានបន្តអភិវឌ្ឍន៍ជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្ម និងដឹកជញ្ជូន ។ ក្នុងចំណោមឥស្សរជននយោបាយលេចធ្លោ លោក Spiro Agnew (កើតនៅ Baltimore) បានក្លាយជាអនុប្រធានាធិបតីទី ៣៩ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Richard Nixon ដែលជាអ្នកដឹកនាំនយោបាយកំពូលពីម៉ារីឡែនចាប់តាំងពីការបង្កើតប្រទេសមក ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ម៉ារីឡែនមានភាពចម្រុះ ដោយរួមមានវិស័យកសិកម្ម (ដូចឃើញនៅស្រុក Carroll) ការនេសាទនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ Chesapeake និងកំពង់ផែ Baltimore ដែលជាកំពង់ផែអន្តរជាតិដ៏ធំមួយ ។ ការទាក់ទាញទេសចរណ៍រួមមានឆ្នេរ Ocean City ដែលជារមណីយដ្ឋានតាមមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងស្ពាន Chesapeake Bay Bridge ដែលតភ្ជាប់តំបន់ខាងកើត និងខាងលិចនៃរដ្ឋ ។ ផែនទីប្រាក់ចំណូលមធ្យមតាមស្រុក (ផ្អែកលើទិន្នន័យឆ្នាំ ២០១៤) បង្ហាញថាម៉ារីឡែនមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅក្នុងតំបន់ជាយក្រុង ជាពិសេសនៅជិត Washington, D.C. ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ម៉ារីឡែនជាទីតាំងនៃសាកលវិទ្យាល័យធំៗ ដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ Maryland (College Park) ដែលជាសាកលវិទ្យាល័យកំពូលរបស់រដ្ឋ និងសាកលវិទ្យាល័យ Maryland សាខា Baltimore County (UMBC) ។ ទីក្រុង Baltimore មាន Basilica កាតូលិកដំបូងគេនៅសហរដ្ឋអាមេរិក គឺ Baltimore Basilica ។ កីឡាក៏ជាផ្នែកសំខាន់នៃជីវភាព ដោយមានក្រុម Baltimore Orioles (បេស្បល) លេងនៅកីឡដ្ឋាន Camden Yards និងក្រុម Baltimore Ravens (បាល់ទាត់អាមេរិក) លេងនៅ M&T Bank Stadium ។ ផ្ការដ្ឋគឺផ្កា Black-eyed Susan ដែលដុះពាសពេញរដ្ឋ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ដោយសារទីតាំងនៅជិត Washington, D.C. ម៉ារីឡែនមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ ។ ប្រជាជនជាច្រើនដែលរស់នៅក្នុងរដ្ឋនេះធ្វើដំណើរទៅធ្វើការនៅទីក្រុងរដ្ឋធានី ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់នៃប្រទេស ។ អគាររដ្ឋសភានៅ Annapolis ដែលត្រូវបានសាងសង់តាំងពីឆ្នាំ ១៧៧២ បន្តបម្រើជាកន្លែងប្រជុំនៃសភារដ្ឋ និងការិយាល័យអភិបាលរដ្ឋ ។

លើសពីនេះ ការយកចិត្តទុកដាក់លើបរិស្ថានកំពុងកើនឡើង ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការអភិរក្សឈូងសមុទ្រ Chesapeake Bay ដែលជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដ៏ធំ និងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ជីវចម្រុះ និងឧស្សាហកម្មនេសាទ ។ តំបន់ដីសើម និងកោះនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរ (ដូចជាកោះ Assateague ដែលមានសេះព្រៃ) ក៏កំពុងប្រឈមមុខនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ម៉ារីឡែនក៏ជារដ្ឋមួយដែលមានភាពចម្រុះខាងវប្បធម៌ និងមានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយការវិវត្តនាពេលបច្ចុប្បន្ននៅទីនេះតែងមានឥទ្ធិពលដល់គោលនយោបាយជាតិអាមេរិក ដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិផងដែរ ។