KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៣ តុលា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៣ តុលា ២០២៦

ឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ក្រុមគ្រូពេទ្យហ្វឹកហាត់ក្នុងសមយុទ្ធសង្គ្រោះជនរងគ្រោះច្រើន ប្រភព: Wikipedia

ឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើន (mass casualty incident) គឺជាហេតុការណ៍ដែលធនធាននៃសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់ ដូចជាបុគ្គលិក និងឧបករណ៍ មិនអាចគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីដោះស្រាយចំនួន និងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៃជនរងគ្រោះបាន។ តាមវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ឧទាហរណ៍មួយដែលងាយយល់គឺករណីគ្រោះថ្នាក់រថយន្តដែលមានក្រុមសង្គ្រោះតែពីរនាក់ ប៉ុន្តែមានជនរងគ្រោះធ្ងន់បីនាក់ ក៏អាចចាត់ទុកជាឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើនដែរ។ ចំណុចសំខាន់ដែលខុសពីឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើនធម្មតា (multiple casualty incident) គឺការខ្វះខាតធនធាន ដោយក្នុងករណីក្រោយ ធនធាននៅមានគ្រប់គ្រាន់។

សាធារណជនទូទៅច្រើនស្គាល់ហេតុការណ៍ដូចជាការបាក់អគារ គ្រោះថ្នាក់រថភ្លើង និងយន្តហោះ ការរញ្ជួយដី និងគ្រោះអាសន្នខ្នាតធំផ្សេងទៀតថាជាឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើន ដូចដែលវីគីភីឌាបានលើកឡើង។ ព្រឹត្តិការណ៍ល្បីៗដូចជាការបំផ្ទុះនៅអូក្លាហូម៉ាឆ្នាំ ១៩៩៥ ការវាយប្រហារ ១១ កញ្ញា ២០០១ និងការបំផ្ទុះម៉ារ៉ាតុងបូស្តុនឆ្នាំ ២០១៣ សុទ្ធតែជាឧទាហរណ៍នៃឧប្បត្តិហេតុនេះ។ មូលហេតុទូទៅរួមមានអំពើភេរវកម្ម គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍សាធារណៈ អគ្គីភ័យ និងគ្រោះធម្មជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រថយន្តពេទ្យសម្រាប់ដឹកជនរងគ្រោះច្រើន ប្រភព: Wikipedia

ឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើនអាចកើតឡើងគ្រប់ទីកន្លែង ប៉ុន្តែជាញឹកញាប់កើតនៅតំបន់ដែលមានប្រជាជនច្រើន ដូចជាទីក្រុងធំៗ ស្ថានីយដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ និងតំបន់ឧស្សាហកម្មជាដើម។ តាមវីគីភីឌា ការឆ្លើយតបនឹងហេតុការណ៍បែបនេះពឹងផ្អែកទៅលើបុគ្គលិកសង្គ្រោះបន្ទាន់ជាច្រើន រួមទាំងគ្រូពេទ្យ អ្នកពន្លត់អគ្គីភ័យ និងប៉ូលិស ដែលត្រូវសម្របសម្រួលគ្នាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

កត្តាសំខាន់ដែលធ្វើឱ្យឧប្បត្តិហេតុមួយក្លាយជា “mass casualty” គឺនៅពេលដែលចំនួនជនរងគ្រោះលើសពីសមត្ថភាពឆ្លើយតបរបស់ប្រព័ន្ធសង្គ្រោះក្នុងតំបន់។ ឧទាហរណ៍ នៅតំបន់ជនបទដែលមានរថយន្តពេទ្យតែមួយគ្រឿង ឧប្បត្តិហេតុតូចក៏អាចជាឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើនដែរ។ ដូច្នេះ ការរៀបចំដឹកជញ្ជូន និងការត្រួតពិនិត្យអ្នកជំងឺតាមកម្រិតអទិភាព (triage) គឺជាគន្លឹះក្នុងការគ្រប់គ្រង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការហ្វឹកហាត់ជួយសង្គ្រោះក្នុងឧបទ្ទវហេតុច្រើននាក់ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើនបានវិវត្តយ៉ាងសំខាន់តាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍ធំៗលើឆាកអន្តរជាតិ។ យោងតាមវីគីភីឌា ការបំផ្ទុះនៅអូក្លាហូម៉ាឆ្នាំ ១៩៩៥ បានបង្ហាញពីតម្រូវការប្រព័ន្ធសង្គ្រោះបន្ទាន់ដែលមានការរៀបចំល្អ ខណៈការវាយប្រហារ ១១ កញ្ញា ២០០១ នៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈសាកលអំពីការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់គ្រោះមហន្តរាយខ្នាតធំ។

ព្រឹត្តិការណ៍បំផ្ទុះនៅម៉ារ៉ាតុងបូស្តុនឆ្នាំ ២០១៣ បានពង្រឹងបន្ថែមនូវការបណ្តុះបណ្តាល និងការរៀបចំសម្រាប់ឧប្បត្តិហេតុភេរវកម្មនៅក្នុងទីប្រជុំជន។ តាមរយៈឧទាហរណ៍ទាំងនេះ គំនិតនៃ “mass casualty incident” ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីហ្វឹកហាត់ស្តង់ដារនៃសេវាសង្គ្រោះ ដោយផ្តោតលើការវាយតម្លៃស្ថានការណ៍រហ័ស និងការបែងចែកធនធានឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

សព្វថ្ងៃនេះ ក្រុមអន្តរាគមន៍បន្ទាន់ជាច្រើនត្រូវបានបំពាក់ដោយឧបករណ៍ឯកទេស ដូចជារថយន្តសង្គ្រោះបន្ថែម និងឧបករណ៍ការពារគ្រោះថ្នាក់គីមី ដែលជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

រថយន្តភ្លើងសម្រាប់បំភ្លឺកន្លែងហេតុការណ៍ពេលយប់ ប្រភព: Wikipedia

ក្រៅពីផលប៉ះពាល់ផ្ទាល់មកលើសុខភាពមនុស្ស ឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើនបង្កឲ្យមានបន្ទុកសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង។ តាមការពិពណ៌នាក្នុងវីគីភីឌា ការឆ្លើយតបតម្រូវឲ្យមានវិនិយោគលើការហ្វឹកហាត់ ឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ រថយន្តសង្គ្រោះបន្ថែម និងការស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញ។ ឧទាហរណ៍ ការប្រើប្រាស់រថយន្តក្រុងពេទ្យ ឬឧបករណ៍ការពារសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ សុទ្ធតែចំណាយថវិកាច្រើន។

ផ្នែកវប្បធម៌ ឧប្បត្តិហេតុធំៗច្រើនតែបន្សល់ទុកនូវការចងចាំ និងពិធីរំលឹកដល់ជនរងគ្រោះ ហើយបានជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយសុវត្ថិភាពសាធារណៈ។ ជាពិសេស ព្រឹត្តិការណ៍ ១១ កញ្ញា បាននាំឲ្យមានការពង្រឹងវិធានការសន្តិសុខនៅព្រលានយន្តហោះទូទាំងពិភពលោក ដែលគឺជាផលប៉ះពាល់វប្បធម៌យូរអង្វែង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កម្លាំងប៉ូលិសនៅទីតាំងឧប្បត្តិហេតុ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើននៅតែជាប្រធានបទដែលអ្នកអាន KhmerPulse គួរយកចិត្តទុកដាក់ ជាពិសេសក្នុងយុគសម័យនគរូបនីយកម្មឆាប់រហ័ស និងការកើនឡើងនៃគ្រោះធម្មជាតិដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ តាមវីគីភីឌា មូលហេតុចម្បងដដែលៗដូចជាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ អគ្គីភ័យ និងអំពើភេរវកម្ម បន្តគំរាមកំហែងសហគមន៍នានាទូទាំងពិភពលោក។

ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីឧប្បត្តិហេតុជនរងគ្រោះច្រើន និងការត្រៀមខ្លួនគឺជាគន្លឹះសម្រាប់សហគមន៍គ្រប់ទីកន្លែង រួមទាំងប្រជាជនខ្មែរដែលរស់នៅក្នុងប្រទេស និងនៅបរទេសផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 3 briefs

ការវាយឆ្មក់ប្លន់គោនៅរដ្ឋវ៉ារ៉ាប់បណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៤៩ នាក់ស្លាប់

Al Jazeera និង The Straits Times បានរាយការណ៍ថា យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ៤៩ នាក់បានស្លាប់ និង ៣៣ នាក់ទៀតរងរបួស នៅពេលក្រុមប្រដាប់អាវុធវាយឆ្មក់ជំរំគោក្របីមួយកន្លែងក្នុងរដ្ឋវ៉ារ៉ាប់ ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូង នៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

3 sources · Al Jazeera, The Straits Times, Wikipedia Current Events (en)

អគ្គិភ័យឆាបឆេះក្លឹបកម្សាន្តនៅបាងកក បណ្តាលឱ្យស្លាប់យ៉ាងហោច ២៧ នាក់

អគ្គិភ័យបានឆាបឆេះក្លឹបកម្សាន្ត Rong Beer Na Lat Phrao ក្នុងខណ្ឌចាតុចាក់ ក្រុងបាងកក កាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ បណ្តាលឱ្យមនុស្សយ៉ាងហោច ២៧ នាក់ស្លាប់ និង ៦៣ នាក់រងរបួស ដោយ ២២ នាក់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ។

31 sources · BBC News, BBC News, Al Jazeera

រថយន្តក្រុងធ្លាក់ចូលជ្រោះនៅប៉ាគីស្ថាន ស្លាប់ ៤០ នាក់ របួស ៨ នាក់

រថយន្តក្រុងផ្ទុកអ្នកដំណើរលើសចំណុះធ្វើដំណើរពីក្វេត្តាទៅប៉េសាវ៉ារបានធ្លាក់ចូលជ្រោះជម្រៅ ៧០ ហ្វីត ក្នុងតំបន់ភ្នំដាណាសារ បណ្ដាលឲ្យមនុស្ស ៤០ នាក់បាត់បង់ជីវិត និង ៨ នាក់រងរបួស។

4 sources · New York Times, BBC News, Sky News