ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការឈប់សម្រាកមាតុភាព គឺជារយៈពេលដែលនិយោជិតស្ត្រីត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យឈប់ពីការងារ ដើម្បីសម្រាលកូន និងថែទាំទារកក្នុងដំណាក់កាលដំបូង។ វាជាប្រភេទនៃការឈប់សម្រាកដែលមានការការពារតាមច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសភាគច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ យោងតាមគេហទំព័រវិគីភីឌា (Wikipedia) ការឈប់សម្រាកមាតុភាពគឺជាធាតុផ្សំមួយនៃ "ការឈប់សម្រាកគ្រួសារ" (parental leave) ដែលអាចរួមបញ្ចូលការឈប់សម្រាកសម្រាប់ឪពុក (បិតុភាព) និងការឈប់សម្រាកសម្រាប់ការសុំកូនចិញ្ចឹមផងដែរ។ នៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចជាច្រើន ពាក្យ "ការឈប់សម្រាកគ្រួសារ" ក៏អាចសំដៅទៅលើការឈប់សម្រាកដើម្បីថែទាំសមាជិកគ្រួសារដែលមានជំងឺទៀតផង។

គោលបំណងសំខាន់នៃការឈប់សម្រាកមាតុភាពគឺដើម្បីការពារសុខភាពមាតា និងទារក ផ្តល់ពេលវេលាឱ្យម្តាយសម្រាប់ការស្តាររាងកាយក្រោយសម្រាល និងពង្រឹងសុខុមាលភាពកុមារតាមរយៈការបំបៅដោះកូន និងការថែទាំជាបន្ត។ ជាទូទៅ លក្ខខណ្ឌនៃការឈប់សម្រាក ដូចជារយៈពេល និងថាតើនិយោជិតទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលពេញ មួយផ្នែក ឬគ្មានប្រាក់ឈ្នួល ត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់ជាតិនីមួយៗ។ បន្ថែមពីនេះ និយោជកអាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍លើសពីតម្រូវការច្បាប់ជាផ្នែកនៃគោលនយោបាយធនធានមនុស្សរបស់ខ្លួន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

យោងតាមវិគីភីឌា ការឈប់សម្រាកគ្រួសារជាបុព្វសិទ្ធិដែលមាននៅស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេស ប៉ុន្តែការអនុវត្ត និងវិសាលភាពប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង។ នៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន ការឈប់សម្រាកមាតុភាពអាចមានរយៈពេលចាប់ពី ១២ សប្តាហ៍ទៅជាង ១ ឆ្នាំ ដោយទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលពេញ ឬមួយផ្នែក។ ចំណែកឯប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍វិញ ច្រើនតែផ្តល់រយៈពេលខ្លីជាង ហើយជារឿយៗគ្មានប្រាក់ឈ្នួល ឬមានការឧបត្ថម្ភតិចតួច។

ក្រុមអ្នកទទួលផលដ៏សំខាន់គឺនិយោជិតស្ត្រីដែលកំពុងមានគភ៌ ឬទើបសម្រាលកូន។ ទោះជាយ៉ាងណា ការឈប់សម្រាកនេះក៏ជះឥទ្ធិពលដល់ក្រុមគ្រួសារ សហគមន៍ និងសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូលផងដែរ។ ការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញថា នៅពេលដែលម្តាយអាចឈប់សម្រាកបានយូរគ្រប់គ្រាន់ និងមានប្រាក់ឈ្នួល នោះសុខភាពទារកប្រសើរឡើង ហើយអត្រាមរណភាពទារកថយចុះ។ លើសពីនេះ ការឈប់សម្រាកគ្រួសារដោយឪពុកក៏កំពុងទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត ដើម្បីលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ និងចំណងគ្រួសារ។ តាមវិគីភីឌា ពាក្យ "parental leave" អាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ដាច់ដោយឡែកពី "maternity leave" ដើម្បីពណ៌នាពីការឈប់សម្រាកដែលឪពុកម្តាយទាំងពីរអាចប្រើប្រាស់បាន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការឈប់សម្រាកមាតុភាពមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយការអភិវឌ្ឍនៃច្បាប់ការងារ និងចលនាសិទ្ធិស្ត្រី។ នៅសតវត្សរ៍ទី១៩ ក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ស្ត្រីបានចូលរួមក្នុងកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែគ្មានការការពារសម្រាប់ពួកគេអំឡុងពេលមានគភ៌ ហើយពួកគេតែងតែត្រូវបាត់បង់ការងារ ឬប្រាក់ឈ្នួល។ ការអំពាវនាវឱ្យមានការការពារមាតុភាពបានចាប់ផ្តើមនៅចុងសតវត្សរ៍នោះ ដោយប្រទេសមួយចំនួននៅអឺរ៉ុបបាននាំមុខគេក្នុងការដាក់ចេញច្បាប់ធានារ៉ាប់រងសង្គមដំបូងគេ ដែលរួមមានអត្ថប្រយោជន៍មាតុភាព។

យោងតាមវិគីភីឌា ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ (ឆ្នាំ ១៩៣៩-១៩៤៥) ស្ត្រីត្រូវបានកេណ្ឌឱ្យចូលធ្វើការក្នុងរោងចក្រ និងការិយាល័យដើម្បីជំនួសបុរសដែលបានទៅច្បាំង។ លទ្ធផលនេះបានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើតគោលនយោបាយគ្រួសារ រួមទាំងការផ្តល់មណ្ឌលថែទាំកុមារ និងការលើកទឹកចិត្តឱ្យស្ត្រីធ្វើការ។ ផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយ "ស្ត្រីធ្វើការ - សាលារៀនរបស់អ្នកអាចជួយបាន" ពីសហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាឧទាហរណ៍មួយដែលបង្ហាញពីយុទ្ធនាការនានានៅពេលនោះ។

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម ប្រទេសជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមអនុម័តច្បាប់ការពារមាតុភាពជាផ្លូវការ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ និង ១៩៨០ ចលនាស្ត្រីនិយមបានជំរុញឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់លើសមភាពនៅកន្លែងធ្វើការ និងតម្រូវការសម្រាប់ការឈប់សម្រាកដែលមានប្រាក់ឈ្នួល។ តាមវិគីភីឌា អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានកំណត់ស្តង់ដារអប្បបរមា ដូចជាត្រូវមានរយៈពេលយ៉ាងតិច ១៤ សប្តាហ៍ជាមួយប្រាក់ឈ្នួលគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីការពារសុខភាពមាតា និងទារក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ការផ្តល់ការឈប់សម្រាកមាតុភាពដោយមានប្រាក់ឈ្នួលត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការវិនិយោគយូរអង្វែងសម្រាប់សង្គម។ វាជួយរក្សាស្ត្រីឱ្យស្ថិតក្នុងទីផ្សារការងារ កាត់បន្ថយការបាត់បង់ធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញ និងបង្កើនផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង។ សម្រាប់និយោជក ការគាំទ្រនិយោជិតស្ត្រីតាមរយៈគោលនយោបាយមាតុភាពល្អអាចជួយបង្កើនភាពស្មោះត្រង់ និងកាត់បន្ថយការចំណាយលើការផ្លាស់ប្តូរបុគ្គលិក។

ខាងវប្បធម៌ ការយល់ឃើញអំពីការឈប់សម្រាកមាតុភាពបានផ្លាស់ប្តូរជាបណ្តើរៗ។ ពីមុន ការថែទាំកូនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្ត្រីតែម្នាក់ឯង ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ឪពុកត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យចូលរួមកាន់តែច្រើន។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពឪពុកជាមួយកូនស្រី ការឈប់សម្រាកបិតុភាពកំពុងទទួលបានប្រជាប្រិយភាពនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា ពាក្យ "ការឈប់សម្រាកគ្រួសារ" អាចពណ៌នាពីការឈប់សម្រាកដែលឪពុកម្តាយអាចយកទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីថែទាំកូនរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តនៃតួនាទីយេនឌ័រ និងការទទួលស្គាល់សារៈសំខាន់នៃឪពុកក្នុងការអភិវឌ្ឍកុមារ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ ការឈប់សម្រាកមាតុភាពនៅតែជាប្រធានបទនយោបាយ និងសង្គមដ៏សំខាន់នៅជុំវិញពិភពលោក។ ការតវ៉ាដូចជាបាតុកម្មនៅសភាអឺរ៉ុប (រូបភាព) បង្ហាញពីការទាមទារឱ្យមានគោលនយោបាយគ្រួសារកាន់តែប្រសើរ។ ការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បានបង្ហាញពីភាពផុយស្រួយនៃប្រព័ន្ធថែទាំកុមារ ហើយបានជំរុញឱ្យមានការពិភាក្សាឡើងវិញអំពីសារៈសំខាន់នៃការគាំទ្រឪពុកម្តាយដែលធ្វើការ។

នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន រួមទាំងកម្ពុជា ការពង្រឹងការការពារមាតុភាពត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអាទិភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងការកាត់បន្ថយវិសមភាពយេនឌ័រ។ ប្រធានបទនេះនៅតែបន្តមានភាពពាក់ព័ន្ធសម្រាប់ស្ត្រីរាប់លាននាក់នៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរ កសិកម្ម និងសេវាកម្ម។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការឈប់សម្រាកមាតុភាពគឺជាបញ្ហាដែលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់អនាគតការងារដ៏ស្មើភាពជាងមុន។