KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៣ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៣ មិថុនា ២០២៦

យាន MAVEN

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យាន MAVEN (គំរូ) ប្រភព: Wikipedia

យាន MAVEN គឺជាយានអវកាសរបស់ NASA ដែលបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ភពព្រះអង្គារ ដើម្បីសិក្សាពីការបាត់បង់ឧស្ម័នបរិយាកាសរបស់ភពនេះទៅក្នុងលំហ។ ឈ្មោះ MAVEN គឺជាអក្សរកាត់ពី "Mars Atmosphere and Volatile Evolution" ដែលមានន័យថា "ការវិវត្តនៃបរិយាកាស និងសារធាតុងាយហួតរបស់ភពព្រះអង្គារ"។ ពាក្យថា "maven" ក៏មានន័យថាអ្នកជំនាញ ឬអ្នកមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះផងដែរ។ យោងតាមវិគីភីឌា យាន MAVEN ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះនៅថ្ងៃទី ១៨ វិច្ឆិកា ២០១៣ និងបានចូលទៅក្នុងគន្លងភពព្រះអង្គារដោយជោគជ័យនៅថ្ងៃទី ២១ កញ្ញា ២០១៤។ បេសកកម្មនេះមានគោលបំណងស្វែងយល់ពីប្រវត្តិនៃអាកាសធាតុ និងទឹកនៅលើភពព្រះអង្គារ តាមរយៈការសិក្សាពីរបៀបដែលបរិយាកាសរបស់វាត្រូវបានបាត់បង់ទៅក្នុងលំហ។

យាន MAVEN បំពាក់ដោយឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រចំនួន ៩ រួមមាន៖ ឧបករណ៍វាស់អ៊ីយ៉ុងកម្ដៅ (STATIC) ឧបករណ៍ថតរូបកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ (IUVS) ឧបករណ៍វាស់ឧស្ម័នអព្យាក្រឹតនិងអ៊ីយ៉ុង (NGIMS) ឧបករណ៍វិភាគអេឡិចត្រុងខ្យល់ព្រះអាទិត្យ (SWEA) ឧបករណ៍ស្ទង់ឡងមួរ (LPW) ឧបករណ៍ត្រួតពិនិត្យកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេខ្លាំង (EUV) ឧបករណ៍វិភាគអ៊ីយ៉ុងខ្យល់ព្រះអាទិត្យ (SWIA) ឧបករណ៍រកភាគល្អិតថាមពលព្រះអាទិត្យ (SEP) និងឧបករណ៍វាស់ម៉ាញេទិក (MAG)។ យោងតាមវិគីភីឌា ទម្ងន់សរុបរបស់យានមានប្រហែល ២.៥៤៤ គីឡូក្រាម (ស្ងួត) និងផ្ទុកឧស្ម័ន hydrazine ប្រមាណ ១.៦៤០ គីឡូក្រាមសម្រាប់ប្រព័ន្ធជំរុញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

គន្លងរបស់ MAVEN ជុំវិញភពព្រះអង្គារ ប្រភព: Wikipedia

យាន MAVEN មិនមែនជាភព ឬទីតាំងភូមិសាស្ត្រនោះទេ ប៉ុន្តែវាបម្រើការសិក្សាទៅលើបរិយាកាសនៃភពព្រះអង្គារ។ ភពព្រះអង្គារគឺជាភពទី ៤ ពីព្រះអាទិត្យ ដែលមានបរិយាកាសស្តើងខ្លាំង និងមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុខុសគ្នាពីផែនដី។ ក្រុមការងារអភិវឌ្ឍ MAVEN មានបុគ្គលិកមកពី NASA Goddard Space Flight Center និងសាកលវិទ្យាល័យ Colorado Boulder ជាអ្នកដឹកនាំផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ។ ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin Space Systems បានសាងសង់យាននេះ។ ការបាញ់បង្ហោះធ្វើឡើងពី Cape Canaveral រដ្ឋផ្លរីដា សហរដ្ឋអាមេរិក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការបាញ់បង្ហោះយាន MAVEN នៅថ្ងៃទី ១៨ វិច្ឆិកា ២០១៣ ប្រភព: Wikipedia

ការស្នើសុំបេសកកម្ម MAVEN បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២០០៦ ក្នុងនាមជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធី Mars Scout របស់ NASA។ ក្រោយពីត្រូវបានអនុម័ត ក្រុមការងារបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងការរចនានិងសាងសង់យាន និងឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្ររបស់វា។ យោងតាមវិគីភីឌា យាន MAVEN ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះនៅថ្ងៃទី ១៨ វិច្ឆិកា ២០១៣ ដោយរ៉ុកកែត Atlas V ពីមជ្ឈមណ្ឌលអវកាស Kennedy ។

បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរក្នុងលំហអស់រយៈពេលប្រមាណ ១០ ខែ យាន MAVEN បានចូលទៅក្នុងគន្លងជុំវិញភពព្រះអង្គារនៅថ្ងៃទី ២១ កញ្ញា ២០១៤ ដោយការបាញ់ម៉ាស៊ីនធ្វើឱ្យយឺតដើម្បីឱ្យយានត្រូវបានកម្លាំងទំនាញភពព្រះអង្គារចាប់យក។ បេសកកម្មវិទ្យាសាស្ត្របានចាប់ផ្តើមនៅខែវិច្ឆិកា ២០១៤។ ក្រោយមក MAVEN បានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាល "aerobraking" នៅឆ្នាំ ២០១៩ ដើម្បីបន្ថយគន្លងរបស់វា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវាទទួលបានទិន្នន័យកាន់តែជិតស្និទ្ធ។ យោងតាមវិគីភីឌា យាននេះក៏បានបម្រើជាបណ្តាញទំនាក់ទំនងបញ្ជូនទិន្នន័យសម្រាប់យានរុករកលើផ្ទៃភពព្រះអង្គារ ដូចជា Opportunity និង Curiosity។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការធ្វើតេស្តយាន MAVEN មុនការបាញ់បង្ហោះ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា បេសកកម្ម MAVEN មានថវិកាសរុបប្រហែល ៦៧១ លានដុល្លារអាមេរិក ដែលរួមបញ្ចូលការសាងសង់ ការបាញ់បង្ហោះ និងការប្រតិបត្តិការវិទ្យាសាស្ត្រពេញមួយអាយុកាលរបស់យាន។ ការចំណាយនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការរុករកភពព្រះអង្គារ និងការយល់ដឹងអំពីបរិយាកាសរបស់ភពនេះ ដែលអាចផ្តល់មេរៀនអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅលើផែនដី។

បេសកកម្ម MAVEN ក៏បានជំរុញឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសាធារណជនលើវិទ្យាសាស្ត្រអវកាស និងការរុករកភពព្រះអង្គារ។ រូបភាព និងទិន្នន័យដែលប្រមូលបានត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងតាមអ៊ីនធឺណិត។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររាប់រយនាក់មកពីទូទាំងពិភពលោកបានប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ MAVEN ដើម្បីស្រាវជ្រាវ ដែលនាំឱ្យមានការបោះពុម្ពផ្សាយក្រដាសវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើន។ កិច្ចសហការរវាង NASA សាកលវិទ្យាល័យ និងក្រុមហ៊ុនឯកជនបានបង្ហាញពីវប្បធម៌នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិក្នុងវិស័យអវកាស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រូបភាពពី MAVEN បង្ហាញពីបរិយាកាសភពព្រះអង្គារ ប្រភព: Wikipedia

យាន MAVEN បន្តដំណើរការក្នុងគន្លងរបស់ភពព្រះអង្គារ និងផ្តល់ទិន្នន័យថ្មីៗអំពីការបាត់បង់បរិយាកាសដែលបណ្តាលមកពីខ្យល់ព្រះអាទិត្យ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការរកឃើញសំខាន់ៗរបស់ MAVEN បានបង្ហាញថា ភពព្រះអង្គារធ្លាប់មានបរិយាកាសក្រាស់ និងអាចមានទឹកនៅលើផ្ទៃ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានបាត់បង់ទៅក្នុងលំហបន្តិចម្តងៗដោយសារតែភពនេះមិនមានដែនម៉ាញេទិកសកលដូចផែនដី។

ទិន្នន័យពី MAVEN មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ផែនការបញ្ជូនមនុស្សទៅកាន់ភពព្រះអង្គារនៅថ្ងៃអនាគត ពីព្រោះការយល់ដឹងអំពីបរិយាកាសអាចជួយការពារអ្នកអវកាសពីវិទ្យុសកម្ម និងជួយក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធានក្នុងតំបន់។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse បេសកកម្ម MAVEN ជាឧទាហរណ៍នៃការរុករកអវកាសទំនើបដែលពង្រីកចំណេះដឹងរបស់មនុស្សជាតិអំពីភពជិតខាង ហើយការរកឃើញរបស់វាក៏ផ្តល់មេរៀនអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅលើផែនដីផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ណាសាបញ្ចប់បេសកកម្មយាន MAVEN ក្រោយបាត់ទំនាក់ទំនង ៦ ខែ

NASA បានប្រកាសបញ្ចប់បេសកកម្មយាន MAVEN ដែលបានសិក្សាបរិយាកាសភពអង្គារ បន្ទាប់ពីយាននេះបានបាត់ទំនាក់ទំនងអស់រយៈពេល ៦ ខែ ចាប់តាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។

2 sources · France 24, The Hill