ប្រភព: Wikipedia

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ចលនា Me Too គឺជាចលនាសង្គម និងយុទ្ធនាការបង្កើនការយល់ដឹង ប្រឆាំងនឹងការរំលោភផ្លូវភេទ ការបៀតបៀនផ្លូវភេទ និងវប្បធម៌រំលោភ។ តាមវិគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេស ចលនានេះផ្តោតលើការឲ្យអ្នករស់រានមានជីវិតពីការរំលោភបំពានផ្លូវភេទចែករំលែកបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដោយប្រើឃ្លា "Me Too" ដើម្បីបង្ហាញពីភាពទូលំទូលាយនៃបញ្ហានេះ។ គំនិតនេះត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ២០០៦ ដោយសកម្មជន តារ៉ាណា បឺក (Tarana Burke) នៅលើបណ្តាញ Myspace ក្នុងគោលបំណងផ្តល់សាមគ្គីភាព និងការគាំទ្រដល់ស្ត្រីដែលរងគ្រោះ។

ចលនានេះទទួលបានការផ្សព្វផ្សាយជាអន្តរជាតិនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ បន្ទាប់ពីតារាសម្តែង អាលីស្សា មីឡាណូ (Alyssa Milano) បានលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រើសញ្ញា #MeToo នៅលើ Twitter ដើម្បីបង្ហាញពីទំហំនៃបញ្ហានេះ។ យោងតាមវិគីភីឌា ហាសថាកនេះត្រូវបានប្រើរាប់លានដងក្នុងរយៈពេលខ្លី ហើយបានជំរុញឲ្យមានការសន្ទនាសកលអំពីការរំលោភ និងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ ជាពិសេសនៅកន្លែងធ្វើការ។

ប្រភព: Wikipedia

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ចលនា Me Too បានរីករាលដាលទៅកាន់ទូទាំងពិភពលោក ដោយឆ្លងកាត់ព្រំដែនភាសា និងវប្បធម៌។ តាមវិគីភីឌា មនុស្សរាប់លាននាក់មកពីប្រទេសជាង ៨៥ បានចូលរួមចែករំលែករឿងរ៉ាវដោយប្រើសញ្ញា #MeToo ដែលបង្ហាញពីលក្ខណៈសកលនៃការបៀតបៀនផ្លូវភេទ។ ប្រទេសដែលមានការឆ្លើយតបគួរឱ្យកត់សម្គាល់រួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ឥណ្ឌា ជប៉ុន បារាំង កូរ៉េខាងត្បូង និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបជាច្រើន។

តារាសំខាន់ៗក្នុងចលនានេះរួមមាន តារ៉ាណា បឺក ដែលជាអ្នកបង្កើតឃ្លានេះដំបូង និងជាសកម្មជនសហគមន៍ ព្រមទាំង អាលីស្សា មីឡាណូ ដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់សញ្ញា #MeToo នៅលើ Twitter ធ្វើឲ្យវាក្លាយជាបាតុភូតសង្គម។ ចលនានេះក៏បានបង្កើតសាមគ្គីភាពរវាងមនុស្សគ្រប់ភេទ អាយុ និងវិស័យការងារ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការរំលោភ និងបៀតបៀន។

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ឫសគល់របស់ចលនានេះ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០០៦ នៅពេលដែល តារ៉ាណា បឺក បានបង្កើតកម្មវិធីមួយឈ្មោះ "Just Be Inc." ដើម្បីគាំទ្រស្ត្រី និងកុមារីដែលរងការរំលោភ។ ឃ្លា "Me Too" ត្រូវបានប្រើនៅលើ Myspace ដើម្បីបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងអ្នករស់រាន។ ទោះជាយ៉ាងណា ចលនានេះមិនបានឈានដល់ការចាប់អារម្មណ៍ជាអន្តរជាតិទេ រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ នៅពេលដែលកាសែត The New York Times និង The New Yorker បានបោះពុម្ពផ្សាយការចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភប្រឆាំងនឹងផលិតករ ហារវី វ៉ាន់ស្ទីន (Harvey Weinstein) ។

បន្ទាប់ពីនោះ អាលីស្សា មីឡាណូ បានសរសេរសារមួយនៅលើ Twitter ថា "ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់ត្រូវគេរំលោភ សូមសរសេរ me too" ដែលបង្កឲ្យមានការឆ្លើយតបយ៉ាងច្រើន។ តាមវិគីភីឌា ហាសថាក #MeToo ត្រូវបានប្រើជាង ១២ លានដងលើ Facebook និង Twitter ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ២៤ ម៉ោង។ ករណីនេះបាននាំឲ្យមានបាតុភូត "ឥទ្ធិពលវ៉ាន់ស្ទីន" (Weinstein effect) ដែលបុរសមានឥទ្ធិពលជាច្រើនត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងទទួលផលវិបាក។ ក្នុងចំណោមនោះមាន ពិធីករទូរទស្សន៍ Bill O'Reilly អ្នកនយោបាយ Al Franken និងគ្រូពេទ្យកីឡា Larry Nassar ជាដើម។ លោក វ៉ាន់ស្ទីន ផ្ទាល់ត្រូវបានកាត់ទោសពីបទរំលោភនៅឆ្នាំ២០២០ និង២០២៣។

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ចលនា Me Too បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់លើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌នៅទូទាំងពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុន និងស្ថាប័នជាច្រើនបានធ្វើវិសោធនកម្មគោលនយោបាយប្រឆាំងការបៀតបៀន ដើម្បីបង្ការ និងឆ្លើយតបនឹងការរំលោភបំពាននៅកន្លែងធ្វើការ។ មនុស្សល្បីៗជាច្រើន រួមទាំងតារាសម្តែង អ្នកដឹកនាំព័ត៌មាន និងនាយកប្រតិបត្តិសាជីវកម្ម បានបាត់បង់តំណែង និងកិច្ចសន្យាអាជីវកម្ម ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ឧស្សាហកម្មទាំងមូល។

ផ្នែកវប្បធម៌ ចលនានេះបានផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថសង្គមចំពោះការបៀតបៀនផ្លូវភេទ ដោយជំរុញឲ្យមានការទទួលស្គាល់ថាវាជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ មិនមែនជារឿងដែលត្រូវបិទបាំងឡើយ។ គំនិត "ជឿអ្នករស់រាន" បានក្លាយជាបាវចនាទូទៅ ទោះបីមានការជជែកអំពីយុត្តិធម៌ចំពោះជនជាប់ចោទក៏ដោយ។ ចលនា Time's Up ដែលបង្កើតដោយស្ត្រីនៅក្នុងឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត បានរៃអង្គាសថវិកាដើម្បីផ្តល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ដល់ជនរងគ្រោះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តន៍នៃចលនាពីការបង្ហាញព័ត៌មានទៅការផ្លាស់ប្តូរជាក់ស្តែង។

ប្រភព: Wikipedia

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៦ ចលនា Me Too នៅតែជាកត្តាជំរុញការផ្លាស់ប្តូរសង្គម និងច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា ករណីថ្មីៗដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់រួមមាន ការចោទប្រកាន់ពហុជនប្រឆាំងនឹងតារារ៉េប ស៊ីន ‘ឌីឌី’ ខមបស៍ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការចាប់ជំរិត ការចាក់ថ្នាំ និងការបង្ខំផ្លូវភេទ។ ករណីនេះកំពុងដំណើរការនៅតុលាការ និងជាឧទាហរណ៍នៃការបន្តនៃបាតុភូតនេះនៅក្នុងឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការកាត់ទោសតារាចម្រៀង អារ ឃេលី (R. Kelly) នៅឆ្នាំ២០២១ និង២០២២ បានពង្រឹងសារនៃចលនាថា សូម្បីតែអ្នកមានកេរ្ត៍ឈ្មោះក៏មិនអាចរួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវបានដែរ។

នៅលើឆាកនយោបាយ ករណីរបស់តំណាងរាស្រ្តឆេក ដូមីនិក ហ្វឺរី (Dominik Feri) ដែលបានលាឈប់បន្ទាប់ពីការចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភ បានបង្ហាញពីការវិវត្តនៃបទដ្ឋាន។ ចលនានេះក៏បានពង្រីកទៅប៉ះពាល់ដល់វិស័យផ្សេងៗដូចជាកីឡា អប់រំ និងយោធា ដោយមានកំណែទម្រង់គោលនយោបាយ និងច្បាប់នៅតាមប្រទេសនានា។ ជាទូទៅ ការសន្ទនាដែលចលនានេះបានផ្តើមឡើងបានរួមចំណែកដល់ការយល់ដឹងសកលអំពីសមភាពយេនឌ័រ និងសុវត្ថិភាពនៅកន្លែងធ្វើការ។