ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ (MRC) ទន្លេមេគង្គមានប្រវែងប្រមាណ ៤.៩០០ គីឡូម៉ែត្រ និងជាទន្លេវែងជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទន្លេនេះមានប្រភពនៅខ្ពង់រាបទីបេ ក្នុងប្រទេសចិន ហើយហូរកាត់ ឬតាមព្រំដែននៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម មុនចូលសមុទ្រតាមតំបន់ដីសណ្ដ។

តាមប្រភពដដែល អាងទន្លេមេគង្គមានផ្ទៃដីប្រមាណ ៧៩៥.០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ទីតាំង និងលំហូរទឹកតាមរដូវកាលរបស់ទន្លេនេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីភូមិសាស្ត្រតំបន់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមដងទន្លេមេគង្គ មានប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់រស់នៅក្នុងអាងទន្លេនេះ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។ ទន្លេនេះត្រូវបានគេហៅតាមឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា នៅតាមប្រទេសនីមួយៗ ដូចជា ទន្លេឡានឆាង (Lancang) នៅប្រទេសចិន និងទន្លេម៉ែណាមគង្គ នៅប្រទេសថៃ និងឡាវ។ ដងទន្លេនេះមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ទឹក វិស័យជលផល និងកសិកម្ម។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ទន្លេមេគង្គបានភ្ជាប់ទៅនឹងបឹងទន្លេសាប ដែលជាបឹងធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងមានប្រព័ន្ធលំហូរទឹកបញ្ច្រាសទិសដៅដ៏អស្ចារ្យនារដូវវស្សា។ ដែនដីសណ្ដទន្លេមេគង្គនៅប្រទេសវៀតណាម គឺជាតំបន់ដាំស្រូវដ៏ធំមួយ ដែលផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារដល់ប្រជាពលរដ្ឋរាប់សិបលាននាក់។ សហគមន៍អ្នកនេសាទ និងភូមិបណ្ដែតទឹក គឺជាទេសភាពដែលគេឃើញជាទូទៅនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ទន្លេមេគង្គគឺជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់សម្រាប់អាណាចក្របុរាណនានានៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា នគរភ្នំ (Funan) ចេនឡា (Chenla) និងអាណាចក្រខ្មែរអង្គរ តាមវិគីភីឌា។ ទន្លេនេះបានជួយសម្រួលដល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងទំនាក់ទំនងរវាងតំបន់។ នៅសតវត្សរ៍ទី១៩ បេសកកម្មរុករករបស់បារាំងឆ្នាំ១៨៦៦-១៨៦៨ ដឹកនាំដោយលោកអឺនេស្ត ឌូដាត ដឺ ឡាក្រេ (Ernest Doudart de Lagrée) និងលោកហ្វ្រង់ស៊ីស ហ្កានៀ (Francis Garnier) បានព្យាយាមស្វែងរកផ្លូវពាណិជ្ជកម្មទៅកាន់ប្រទេសចិន ប៉ុន្តែបានរកឃើញថា ទន្លេមេគង្គមានឧបសគ្គធម្មជាតិជាច្រើន ដូចជាទឹកធ្លាក់ខ្ពស់ៗ ដែលរារាំងការធ្វើដំណើរ នេះបើតាមវិគីភីឌា។ នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ទន្លេមេគង្គបានដើរតួនាទីក្នុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន និងសង្គ្រាមវៀតណាម ដោយតំបន់មួយចំនួនត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនសម្រាប់ផ្លូវលំហូជីមិញ។ ក្រោយមក គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ (Mekong River Commission) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៥ ដោយប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ថៃ និងវៀតណាម ដើម្បីលើកកម្ពស់ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាលើធនធានទឹក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទន្លេមេគង្គមានសារៈសំខាន់ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសខាងវិស័យជលផល កសិកម្ម និងការដឹកជញ្ជូន។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ទន្លេនេះគឺជាប្រភពត្រីទឹកសាបដ៏ធំបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក ដែលផ្គត់ផ្គង់ប្រូតេអ៊ីនដល់ប្រជាជនរាប់លាននាក់។ តំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គនៅវៀតណាម ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា «ឃ្លាំងស្រូវ» របស់ប្រទេស ដោយផលិតស្រូវបានច្រើនជាងពាក់កណ្ដាលនៃទិន្នផលសរុប។ វប្បធម៌តាមដងទន្លេក៏មានលក្ខណៈពិសេសដែរ ដូចជាទីផ្សារបណ្ដែតទឹកនៅក្រុងកឹងធឺ (Cần Thơ) និងពិធីបុណ្យអុំទូកនៅកម្ពុជា ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងលំហូរទឹកបញ្ច្រាសនៃទន្លេសាប។ លើសពីនេះ តំបន់ទេសចរណ៍ដូចជាទីក្រុងហ្លួងប្រាបាង នៅប្រទេសឡាវ ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ក៏ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដោយសារទេសភាពទន្លេមេគង្គផងដែរ។

ការគ្រប់គ្រងលំហូរទឹក

ប្រភព: Wikipedia

គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ តាមដានកម្រិតទឹក និងលំហូរទឹកនៅតាមស្ថានីយសំខាន់ៗ រួមទាំងក្រចេះ និងភ្នំពេញ។ ការតាមដាននេះពាក់ព័ន្ធនឹងទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត និងការរក្សាលំហូរទឹកបញ្ច្រាសតាមធម្មជាតិនៃទន្លេសាបនៅរដូវវស្សា។

របាយការណ៍ MRC ស្តីពីលំហូរទឹកទាប និងគ្រោះរាំងស្ងួតឆ្នាំ២០១៩–២០២១ ពិនិត្យមូលហេតុដោយផ្អែកលើទិន្នន័យដែលគណៈកម្មការប្រមូលបាន។ ការអានព័ត៌មានអំពីកម្រិតទឹកគួរបែងចែករវាងទិន្នន័យនៅស្ថានីយជាក់លាក់ ស្ថានភាពអាងទន្លេទាំងមូល និងការពន្យល់អំពីមូលហេតុ។