KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២០ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២០ សីហា ២០២៦

មេឡាណូម៉ា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

មេឡាណូម៉ានៅលើស្បែក ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា មេឡាណូម៉ា គឺជាប្រភេទមហារីកមួយ ហើយភាគច្រើនគឺជាមហារីកស្បែក។ ជំងឺនេះកើតចេញពីកោសិកាដែលផលិតសារធាតុពណ៌មេឡានីន ដែលគេហៅថាកោសិកាមេឡាណូស៊ីត។ វិគីភីឌាបានសរសេរថា មេឡាណូម៉ាជាទូទៅកើតឡើងនៅលើស្បែក ប៉ុន្តែក្នុងករណីកម្រ វាអាចកើតនៅក្នុងមាត់ ពោះវៀន ឬភ្នែក។ ក្នុងករណីដែលកម្របំផុត មេឡាណូម៉ាអាចកើតនៅក្នុងសួត ដែលគេហៅថាមេឡាណូម៉ាសួតបឋម ហើយវាកើតឡើងត្រឹមតែ ០.០១ ភាគរយនៃដុំសាច់សួតបឋមទាំងអស់ប៉ុណ្ណោះ។

មេឡាណូម៉ាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាទម្រង់ដែលមានគ្រោះថ្នាក់នៃមហារីកស្បែក ព្រោះវាអាចរាលដាលទៅផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយ។ តាមរូបភាពរបស់វិទ្យាស្ថានមហារីកជាតិនៃសហរដ្ឋអាមេរិក (NCI) ដែលវិគីភីឌាបានផ្សព្វផ្សាយ កោសិកាមេឡាណូម៉ាដែលរាលដាលបង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធប្រូតេអ៊ីន actin ដែលជួយឱ្យកោសិកាអាចធ្វើចលនាបាន ហើយនេះជាមូលដ្ឋានសំខាន់នៃការរាលដាលនៃកោសិកាមហារីក។ រូបភាពមួយទៀតនៅក្នុងអត្ថបទក៏បង្ហាញពីមេឡាណូម៉ាដែលលូតលាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅលើទ្រូងរបស់អ្នកជំងឺម្នាក់ផងដែរ។

ទីតាំងកើតមាន និងអ្នកជំងឺ

អត្រារស់រានមានជីវិតរយៈពេល ៥ ឆ្នាំតាមដំណាក់កាលនៃការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៤ ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា មេឡាណូម៉ាកើតឡើងជាទូទៅនៅលើស្បែក រីឯការកើតនៅក្នុងមាត់ ពោះវៀន ភ្នែក ឬសួត គឺជាករណីកម្រ។ រូបភាពវេជ្ជសាស្ត្រជាច្រើនដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញរាប់ចាប់ពីដំបៅនៅលើជើង ខ្នង ស្មា ដៃ ថ្ងាស និងស្បែកក្បាលរបស់អ្នកជំងឺ រហូតដល់ករណីមេឡាណូម៉ានៅរន្ធគូថ។

តាមតារាងទិន្នន័យដែលវិគីភីឌាបានដកស្រង់ អត្រារស់រានមានជីវិតរយៈពេល ៥ ឆ្នាំរបស់អ្នកជំងឺមេឡាណូម៉ាស្បែកនៅសហរដ្ឋអាមេរិក គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៤ មានភាពខុសគ្នាខ្លាំងទៅតាមដំណាក់កាលនៃជំងឺនៅពេលធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដំបូង។ វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញក្រាហ្វប្រៀបធៀបដំបៅស្បែកដែលមានសារធាតុពណ៌ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងអត្រានៃការរកឃើញក្រោយការវះយកសំណាកទៅពិនិត្យ និងលទ្ធភាពក្លាយជាមហារីក ដោយក្នុងនោះ មេឡាណូម៉ាគឺជាការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមួយក្នុងចំណោមជម្រើសជាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ឧបករណ៍ពិនិត្យស្បែក dermatoscope ប្រភព: Wikipedia

ឯកសារយោងរបស់វិគីភីឌាសម្រាប់មេឡាណូម៉ា មិនបានផ្តល់កាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់អំពីការរកឃើញជំងឺនេះនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទេ ប៉ុន្តែបានបង្ហាញថាការយល់ដឹងអំពីជំងឺនេះពឹងផ្អែកលើការកំណត់អត្តសញ្ញាណដុំសាច់ដែលកើតចេញពីកោសិកាមេឡាណូស៊ីត។ ក្នុងការអនុវត្តគ្លីនិក គ្រូពេទ្យពិនិត្យដំបៅស្បែកតាមរយៈការសង្កេតដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រើឧបករណ៍ពិសេសមួយហៅថា dermatoscope ដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបភាពឧបករណ៍នេះ។

រូបភាពក្នុងអត្ថបទក៏រួមបញ្ចូលឯកសារនៃការពិនិត្យកោសិកាក្រោមមីក្រូទស្សន៍ ដូចជាកូនកណ្តុរដែលត្រូវបានជំនួសស្ទើរទាំងស្រុងដោយកោសិកាមេឡាណូម៉ាដែលរាលដាល និងការធ្វើតេស្តប្រឡាក់ប្រូតេអ៊ីន Melan-A និង SOX10 ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណកោសិកាមហារីកនៅក្នុងកូនកណ្តុរ។ ឯកសារទាំងនេះបង្ហាញថាការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមេឡាណូម៉ាពឹងផ្អែកទាំងលើការសង្កេតគ្លីនិក និងលើការពិនិត្យកោសិកាវិទ្យា។

រោគសញ្ញា និងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

ការប្រៀបធៀបមេឡាណូម៉ា និងប្រជ្រុយធម្មតា តាមវិធាន ABCD ប្រភព: Wikipedia

តាមរូបភាពរបស់វិទ្យាស្ថានមហារីកជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលវិគីភីឌាផ្សព្វផ្សាយ ការពិនិត្យមេឡាណូម៉ាតែងប្រើវិធាន ABCD ដែលជាអក្សរកាត់នៃ Asymmetry, Border, Color និង Diameter។ យោងតាមវិធាននេះ មេឡាណូម៉ាច្រើនតែមានរូបរាងមិនស៊ីមេទ្រី មានព្រំដែនមិនស្មើ មានគែមរដុប ឬបែកជ្រុង មានពណ៌ផ្សេងៗគ្នាដូចជាពណ៌ត្នោត ខ្មៅ ឬត្នោតខ្ចី ហើយមានទំហំដែលបានផ្លាស់ប្តូរ។ ចំណែកប្រជ្រុយធម្មតាវិញ មានរូបរាងស៊ីមេទ្រី ព្រំដែនស្មើ ពណ៌ឯកសណ្ឋាន និងមិនផ្លាស់ប្តូរទំហំ។

វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញប្រភេទរងរបស់មេឡាណូម៉ាតាមរយៈរូបភាពគ្លីនិក និងរូបភាពកោសិកា រួមមាន superficial spreading melanoma, nodular melanoma, lentigo maligna melanoma និង acral lentiginous melanoma។ គ្រូពេទ្យក៏ប្រើ dermatoscope ដើម្បីពង្រីករូបភាពដំបៅក្នុងការពិនិត្យ ដូចរូបភាពគ្លីនិកជាច្រើនដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញ។ រូបភាពខ្លះបង្ហាញដំបៅក្រោយការវះកាត់យកចេញ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងថាការវះកាត់ជាផ្នែកមួយនៃការព្យាបាលជំងឺនេះ។ លើសពីនេះ ការថតរូប PET/CT ដោយសារធាតុ F18-FDG ត្រូវបានប្រើដើម្បីស្វែងរកដំបៅជាច្រើនដែលទំនងជាការរាលដាលរបស់មហារីកទៅកាន់ផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ តាមរូបភាពដែលវិគីភីឌាបានផ្សព្វផ្សាយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការថត PET/CT បង្ហាញដំបៅជាច្រើនដែលទំនងជាការរាលដាលនៃមេឡាណូម៉ា ប្រភព: Wikipedia

ដោយសារតារាងដែលវិគីភីឌាបានដកស្រង់បង្ហាញថា អត្រារស់រានមានជីវិតរយៈពេល ៥ ឆ្នាំរបស់អ្នកជំងឺមេឡាណូម៉ាប្រែប្រួលខ្លាំងតាមដំណាក់កាលនៃការរកឃើញជំងឺ ការរាយការណ៍ផ្នែកសុខភាពតែងលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការពិនិត្យស្បែក និងការតាមដានការផ្លាស់ប្តូរប្រជ្រុយ ដោយប្រើវិធាន ABCD។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ទំព័រនេះជាឯកសារយោងដែលពន្យល់ពីអត្ថន័យនៃមេឡាណូម៉ា កន្លែងដែលវាអាចកើតឡើង និងវិធីដែលគ្រូពេទ្យធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។

KhmerPulse នឹងបន្តតាមដាន និងផ្សាយព័ត៌មានថ្មីៗពាក់ព័ន្ធនឹងមេឡាណូម៉ា នៅពេលមានការរាយការណ៍ថ្មីៗពីស្ថាប័នសុខភាព និងបណ្តាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានទាន់ហេតុការណ៍ដល់អ្នកអាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ក្រុមហ៊ុន Moderna និង Merck ប្រកាសលទ្ធផលជោគជ័យវ៉ាក់សាំងមហារីកស្បែកមេឡាណូម៉ា

ក្រុមហ៊ុនឱសថអាមេរិក Moderna និង Merck បានប្រកាសថា វ៉ាក់សាំង mRNA ផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺមហារីកស្បែកមេឡាណូម៉ា បង្ហាញលទ្ធផលវិជ្ជមានក្នុងការសាកល្បងដំណាក់កាលទី៣ ដោយអាចទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់ ឬរាលដាលនៃជំងឺនេះ។

7 sources · South China Morning Post, Ars Technica, NBC News