ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អនុស្សាវរីយ៍ (memoir) គឺជាការនិពន្ធបែបរឿងពិត ដែលផ្អែកលើការចងចាំផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកនិពន្ធ។ តាមវិគីភីឌា ការអះអាងនានាដែលមាននៅក្នុងស្នាដៃប្រភេទនេះ ត្រូវបានយល់ថាជាការពិត។ ដូច្នេះ អ្នកអានអាចរំពឹងថា អ្វីដែលអ្នកនិពន្ធរៀបរាប់ គឺជាបទពិសោធន៍ពិតរបស់គាត់ មិនមែនជាការប្រឌិតឡើយ។

ពីមុនមក អនុស្សាវរីយ៍ត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រភេទរងនៃជីវប្រវត្តិ ឬស្វ័យជីវប្រវត្តិ។ ប៉ុន្តែចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី២០ មក គេបានបែងចែកប្រភេទនេះដោយផ្អែកលើទម្រង់ ពោលគឺការផ្តោតចង្អៀតរបស់វា។ តាមវិគីភីឌា អនុស្សាវរីយ៍ច្រើនតែនិទានរឿងនៃអាជីព ព្រឹត្តិការណ៍ ឬរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ ដូចជាពេលវេលាសំខាន់ៗ និងចំណុចរបត់នៅក្នុងជីវិតរបស់អ្នកនិពន្ធ។

លក្ខណៈ និងវិសាលភាព

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ចំណុចបែងចែកសំខាន់រវាងជីវប្រវត្តិ ឬស្វ័យជីវប្រវត្តិ និងអនុស្សាវរីយ៍ គឺវិសាលភាពនៃការនិទានរឿង។ ជីវប្រវត្តិ និងស្វ័យជីវប្រវត្តិនិទានរឿងនៃជីវិតមួយទាំងមូល ចំណែកអនុស្សាវរីយ៍និទានរឿងតែនៃរយៈពេល ព្រឹត្តិការណ៍ ឬអាជីពជាក់លាក់ណាមួយប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ អនុស្សាវរីយ៍មានការផ្តោតចង្អៀតជាង ហើយជាទូទៅមិនរៀបរាប់ជីវិតទាំងស្រុងនោះទេ។

ដោយសារអនុស្សាវរីយ៍ផ្អែកលើការចងចាំផ្ទាល់ខ្លួន ហើយការអះអាងក្នុងស្នាដៃត្រូវបានយល់ថាជាការពិត ប្រភេទនេះត្រូវបានកំណត់ជាការនិពន្ធបែបរឿងពិត។ លក្ខណៈនេះធ្វើឱ្យអនុស្សាវរីយ៍ខុសពីរឿងប្រឌិត ហើយអ្នកអានតែងរំពឹងថានឹងទទួលបានការនិទានរឿងដែលផ្អែកលើបទពិសោធន៍ពិតរបស់អ្នកនិពន្ធ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ អនុស្សាវរីយ៍ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាប្រភេទរងនៃជីវប្រវត្តិ ឬស្វ័យជីវប្រវត្តិ ហើយការបែងចែកវាជាប្រភេទដោយឡែកតាមទម្រង់បានកើតឡើងចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី២០ មក។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបង្ហាញថា ការយល់ដឹងអំពីប្រភេទអក្សរសិល្ប៍មួយអាចមានការវិវត្តតាមកាលៈទេសៈ។

ការសរសេរអនុស្សាវរីយ៍មានវត្តមានតាំងពីយូរមកហើយ។ តាមវិគីភីឌា អនុស្សាវរីយ៍សរសេរដៃរបស់ Joseph Abbeel ដែលកត់ត្រាយុទ្ធនាការរបស់ណាប៉ូលេអុងតាមបទពិសោធន៍របស់ទាហានម្នាក់ក្នុងកងវរសេនាធំទីពីរ ត្រូវបានសរសេរឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨០៥ ដល់១៨១៥។ ក្រោយមកទៀត អនុស្សាវរីយ៍ Walden របស់ Henry Thoreau ដែលចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ១៨៥៤ ក៏ជាឧទាហរណ៍មួយនៃស្នាដៃប្រភេទនេះដែរ។

វប្បធម៌ និងឥទ្ធិពល

តាមវិគីភីឌា អ្នកនិពន្ធអនុស្សាវរីយ៍អាចត្រូវបានគេហៅថា memoirist ឬ memorialist។ ពាក្យទាំងពីរនេះភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងគំនិតនៃការចងចាំ និងការរំលឹកព្រឹត្តិការណ៍។

អនុស្សាវរីយ៍ដើរតួជាកំណត់ត្រាផ្ទាល់ខ្លួន ដែលភ្ជាប់បទពិសោធន៍របស់បុគ្គលម្នាក់ទៅនឹងព្រឹត្តិការណ៍ ឬរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ។ ឧទាហរណ៍ អនុស្សាវរីយ៍របស់ Joseph Abbeel កត់ត្រាយុទ្ធនាការរបស់ណាប៉ូលេអុងពីទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន ចំណែក Walden របស់ Henry Thoreau និទានរឿងនៃរយៈពេលមួយក្នុងជីវិតរបស់អ្នកនិពន្ធ។ ការទទួលស្គាល់អនុស្សាវរីយ៍ជាប្រភេទដោយឡែកចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី២០ មក បង្ហាញថាការនិទានរឿងផ្អែកលើការចងចាំផ្ទាល់ខ្លួនមានឋានៈជាប្រភេទអក្សរសិល្ប៍ដោយឡែកនៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានសម័យនេះ ការយល់ដឹងពីអនុស្សាវរីយ៍មានប្រយោជន៍ ព្រោះប្រភេទនេះត្រូវបានគេបែងចែកដោយឡែកពីជីវប្រវត្តិ និងស្វ័យជីវប្រវត្តិ ចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី២០ មក។ តាមវិគីភីឌា ចំណុចសំខាន់គឺថា ការអះអាងក្នុងអនុស្សាវរីយ៍ត្រូវបានយល់ថាជាការពិត ហើយស្នាដៃបែបនេះផ្តោតចង្អៀតលើដំណាក់កាលជាក់លាក់មួយនៃជីវិត ឬអាជីពរបស់អ្នកនិពន្ធ។

នៅក្នុងភាសាខ្មែរ ស្នាដៃប្រភេទនេះត្រូវបានគេហៅថា អនុស្សាវរីយ៍ ហើយពាក្យនេះក៏ត្រូវបានប្រើនៅពេលពិភាក្សាអំពីសៀវភៅដែលផ្អែកលើបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ។ ការស្គាល់ភាពខុសគ្នារវាងអនុស្សាវរីយ៍ ជីវប្រវត្តិ ស្វ័យជីវប្រវត្តិ និងរឿងប្រឌិត ជាចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានដែលអាចជួយអ្នកអានវាយតម្លៃសៀវភៅ និងរឿងរ៉ាវផ្ទាល់ខ្លួនដែលពួកគេជួបប្រទះ។