KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

ប្រទេសម៉ិកស៊ិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីរដ្ឋនានានៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សហរដ្ឋម៉ិកស៊ិក គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃទ្វីបអាមេរិក ហើយជាប្រទេសខាងជើងបំផុតនៃតំបន់អាមេរិកឡាទីន។ តាមព័ត៌មានរបស់ Wikipedia ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅភាគខាងជើង ប្រទេសក្វាតេម៉ាឡា និងបេលីសនៅភាគអាគ្នេយ៍ ហើយមានព្រំដែនសមុទ្រជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក សមុទ្រការ៉ាអ៊ីប និងឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក។

ម៉ិកស៊ិកជាប្រទេសធំជាងគេទី១៣ លើពិភពលោកតាមផ្ទៃដី និងជាប្រទេសដែលមានប្រជាជននិយាយភាសាអេស្ប៉ាញច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។ ទីក្រុងម៉ិកស៊ិកជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេ ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងចំណោមតំបន់ក្រុងធំៗបំផុតលើពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនទីប្រធានបទនៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ប្រទេសម៉ិកស៊ិកគ្របដណ្តប់ផ្ទៃដី ១,៩៧២,៥៥០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានចំនួនប្រជាជនលើសពី ១៣០ លាននាក់ ដែលនាំឱ្យវាជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី១០ លើពិភពលោក។ ប្រទេសនេះជារដ្ឋសហព័ន្ធដែលមានរដ្ឋចំនួន ៣១។

ភូមិសាស្ត្រម៉ិកស៊ិកមានភាពចម្រុះ រួមមានភ្នំខ្ពស់ៗដូចជាភ្នំ Pico de Orizaba ដែលជាភ្នំខ្ពស់ជាងគេក្នុងប្រទេស វាលទំនាបឆ្នេរសមុទ្រ និងតំបន់ខ្ពង់រាប។ ក្រៅពីទីក្រុងម៉ិកស៊ិក ទីក្រុងធំៗរួមមាន ក្វាដាឡាហារ៉ា ម៉ុងតេរី ពូអេប្លា តូលូកា ទីហ្វ័រណា ទីក្រុងច្វារ៉េស និងលេអន។ ភាសាអេស្ប៉ាញគឺជាភាសាសំខាន់ ប៉ុន្តែភាសាជនជាតិដើមមួយចំនួនធំក៏នៅរស់រានដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ទីក្រុង Tenochtitlan ដែលជារដ្ឋធានីរបស់ Aztec ប្រភព: Wikipedia

ទឹកដីម៉ិកស៊ិកជាកន្លែងកំណើតនៃអារ្យធម៌ដ៏ធំៗមួយចំនួនមុនពេលអឺរ៉ុបមកដល់ ដូចជា Teotihuacan ដែលធ្លាប់ជាទីក្រុងធំជាងគេទី៦ នៅលើពិភពលោកក្នុងសម័យរបស់វា ព្រមទាំងអារ្យធម៌ Maya និង Aztec។ តាម Wikipedia រដ្ឋធានី Aztec គឺ Mexico-Tenochtitlan ត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុងក្នុងការឡោមព័ទ្ធឆ្នាំ ១៥២១ ហើយត្រូវបានកសាងឡើងវិញជាទីក្រុងម៉ិកស៊ិក ដែលក្រោយមកក្លាយជារដ្ឋធានីនៃ New Spain ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អេស្ប៉ាញ។

ចលនាឯករាជ្យចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ កញ្ញា ១៨១០ តាមរយៈ "Cry of Dolores" ដែលដឹកនាំដោយ Miguel Hidalgo y Costilla។ ឯករាជ្យត្រូវបានសម្រេចនៅឆ្នាំ ១៨២១។ សតវត្សទី១៩ បានឃើញការប្រឆាំងជាមួយអាមេរិក រួមទាំងសមរភូមិ El Álamo ឆ្នាំ ១៨៣៦ និងការកាន់អំណាចរបស់ប្រធានាធិបតីលីបេរ៉ាល់ Benito Juárez ដែលល្បីដោយការការពារអធិបតេយ្យភាព និងការកែទម្រង់សង្គម។

បដិវត្តន៍ម៉ិកស៊ិកឆ្នាំ ១៩១០ បានផ្លាស់ប្តូរប្រទេសយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដោយមានតួអង្គដូចជា Francisco I. Madero, Pancho Villa និង Emiliano Zapata។ បន្ទាប់មក គណបក្ស PRI បានកាន់អំណាចជាប់ៗគ្នាពីឆ្នាំ ១៩២៩ ដល់ឆ្នាំ ២០០០ មុនពេល Vicente Fox ឈ្នះការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០០០ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីដំបូងគេក្រៅពី PRI។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ម្ហូប Mole ដែលជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌ម៉ិកស៊ិក ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចម៉ិកស៊ិកជាសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេមួយក្នុងតំបន់អាមេរិកឡាទីន ដោយមានវិស័យឧស្សាហកម្ម រ៉ែ ប្រេង ទេសចរណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍។ តាម Wikipedia ក្រុមហ៊ុន América Móvil ដែលមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងម៉ិកស៊ិក គឺជាប្រតិបត្តិករបណ្តាញចល័តធំជាងគេនៅក្រៅតំបន់អាស៊ី។ ទីក្រុងធុរកិច្ច San Pedro Garza García ក្នុងរដ្ឋ Nuevo León និងផ្សារហ៊ុនម៉ិកស៊ិកជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុសំខាន់។ ទេសចរណ៍មានសារៈសំខាន់ខ្លាំង ជាពិសេសនៅទីក្រុងសណ្ឋាគារ Cancún។

ផ្នែកវប្បធម៌ ម៉ិកស៊ិកល្បីដោយស្នាដៃវិចិត្រករដូចជា Diego Rivera និង Frida Kahlo ព្រមទាំងអ្នកនិពន្ធ Octavio Paz ដែលជាជនជាតិម៉ិកស៊ិកតែម្នាក់គត់ដែលឈ្នះរង្វាន់ Nobel ផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ។ អ្នកដឹកនាំខ្សែភាពយន្ត Alfonso Cuarón គឺជាជនជាតិម៉ិកស៊ិកដំបូងគេដែលឈ្នះរង្វាន់ Academy Award ផ្នែកអ្នកដឹកនាំល្អបំផុត។ ម្ហូប mole កីឡាបាល់ទាត់ និងការប្រកួត lucha libre ជាផ្នែកសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រធានាធិបតី Claudia Sheinbaum ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រទេសម៉ិកស៊ិកមានសារៈសំខាន់ជាច្រើនផ្នែក។ Claudia Sheinbaum បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូងគេនៃប្រទេស

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 11 briefs

ការប៉ុនប៉ងរំខានដំណេកក្រុមអង់គ្លេសមុនជំនួបម៉ិកស៊ិកបរាជ័យ

អ្នកគាំទ្រម៉ិកស៊ិកបានប៉ុនប៉ងរំខានដំណេកកីឡាករអង់គ្លេសដោយបាញ់កាំជ្រួចនិងលេងភ្លេងនៅមុខសណ្ឋាគារ ប៉ុន្តែសន្តិសុខក្រុមអង់គ្លេសអះអាងថាគ្មានផលប៉ះពាល់ដល់ការសម្រាកឡើយ

4 sources · DAP News, Nokor Wat News, Tuoi Tre

តូហែលដាស់អង់គ្លេសឲ្យសរសេរប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីនៅអាសតេកា

ការប្រកួតវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ World Cup ២០២៦ រវាងម៉ិកស៊ិក និងអង់គ្លេស នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅកីឡដ្ឋាន អាសតេកា ដោយមានការចងចាំពីហេតុការណ៍ “ដៃព្រះ” ឆ្នាំ ១៩៨៦

9 sources · Khaosod, New Straits Times, BBC Sport

ម៉ិកស៊ិកយកឈ្នះកូរ៉េខាងត្បូង ១-០ ឡើងវគ្គ ៣២ ក្រុម World Cup

ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះម៉ិកស៊ិកបានក្លាយជាក្រុមដំបូងដែលឡើងទៅវគ្គ ៣២ ក្រុមចុងក្រោយនៃ World Cup ២០២៦ ក្រោយផ្ដួលកូរ៉េខាងត្បូង ១-០ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា។

12 sources · Taipei Times, BBC Sport, NBC News

ម៉ិកស៊ិកផ្ដួលអាហ្រ្វិកខាងត្បូង ២-០ ក្នុងការបើកឆាក World Cup ២០២៦ ជាមួយកាតក្រហម ៣ សន្លឹក

ម្ចាស់ផ្ទះម៉ិកស៊ិកបានចាប់ផ្ដើមដំណើរការ World Cup របស់ខ្លួនជាមួយជ័យជម្នះ ២-០ លើអាហ្រ្វិកខាងត្បូង ដោយគ្រាប់បាល់ពី Julián Quiñones និង Raúl Jiménez ខណៈកីឡាករបីនាក់ត្រូវបានបណ្ដេញចេញ។

27 sources · Al Jazeera, Al Jazeera, France 24

ម៉ិកស៊ិកព្យាយាមបង្កើតកំណត់ត្រាពិភពលោក Mexican Wave មុន World Cup 2026

Al Jazeera, Channel News Asia និង Asharq Al-Awsat រាយការណ៍ថា ទីក្រុងម៉ិកស៊ិកបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍រលកមនុស្ស Mexican Wave ដ៏ធំមួយ ដើម្បីបំបែកកំណត់ត្រាពិភពលោក ក្នុងឱកាសឈានចូលការប្រកួត FIFA World Cup 2026។

3 sources · Al Jazeera, Channel News Asia, Asharq Al-Awsat

កាណាដា ស្នើ សហរដ្ឋអាមេរិក និង ម៉ិកស៊ិក បន្ត កិច្ចព្រមព្រៀង ពាណិជ្ជកម្ម សេរី ១៦ ឆ្នាំ

ប្រទេស កាណាដា បាន ស្នើ ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ឱ្យ សហរដ្ឋអាមេរិក និង ម៉ិកស៊ិក បន្ត កិច្ចព្រមព្រៀង USMCA រយៈពេល ១៦ ឆ្នាំ ទៀត ខណៈ ប្រទេស ម៉ិកស៊ិក ក៏ បាន បង្ហាញ ការគាំទ្រ ផងដែរ បន្ទាប់ពី លោក ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បាន ចោទសួរ ជាសាធារណៈ អំពី តម្លៃ នៃ កិច្ចព្រមព្រៀង នេះ ។

4 sources · BBC News, South China Morning Post, The Straits Times

ម៉ិចស៊ីកូយល់ព្រមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្រុមបាល់ទាត់អ៊ីរ៉ង់នៅ World Cup ២០២៦ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបដិសេធ

ប្រធានាធិបតីម៉ិចស៊ីកូ លោកស្រី Claudia Sheinbaum ប្រកាសថា ម៉ិចស៊ីកូនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះឲ្យក្រុមអ៊ីរ៉ង់ក្នុង World Cup ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោយសហរដ្ឋអាមេរិកបដិសេធ ដោយទីតាំងហ្វឹកហាត់នៅ Tijuana ។

4 sources · Al Jazeera, The Guardian, South China Morning Post

សហភាពអឺរ៉ុប និងម៉ិកស៊ិក ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មពង្រីកថ្មី

នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ សហភាពអឺរ៉ុប និងម៉ិកស៊ិកបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព កាត់បន្ថយពន្ធគយ ពង្រីកលទ្ធភាពទីផ្សារ និងលុបបំបាត់របាំងពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគសេសសល់ភាគច្រើន។

2 sources · Deutsche Welle, Wikipedia Current Events (en)

ម៉ិកស៊ិកកាត់បន្ថយឆ្នាំសិក្សា ៤០ ថ្ងៃ ដោយសារកំដៅខ្លាំង និង World Cup

រដ្ឋាភិបាលម៉ិកស៊ិកបានប្រកាសបញ្ចប់ឆ្នាំសិក្សាលឿនជាងគម្រោង ៤០ ថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី ៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយសាររលកកម្ដៅក្តៅខ្លាំង និងការត្រៀមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ដែលបណ្តាលឱ្យមានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីឪពុកម្តាយ និងគ្រូបង្រៀន។

2 sources · Deutsche Welle, South China Morning Post

BTS បង្ហាញខ្លួននៅវិមានជាតិម៉ិកស៊ិក ទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រ ៥ ម៉ឺននាក់

ក្រោយជួបប្រធានាធិបតី Claudia Sheinbaum ក្រុម K-pop BTS បានបង្ហាញខ្លួននៅយ៉រវិមានជាតិ ទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រ ៥ ម៉ឺននាក់ក្នុងរយៈពេលតិចជាង ៥ ម៉ោង តាម Al Jazeera និង CNA ។

2 sources · Al Jazeera, Channel News Asia

អភិបាលខេត្ត Sinaloa លាលែងពីតំណែង បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកចោទប្រកាន់

អភិបាលខេត្ត Sinaloa របស់មិចស៊ិក Rubén Rocha Moya បានលាលែងពីតំណែង ក្រោយសហរដ្ឋអាមេរិកចោទប្រកាន់គាត់ថាបានការពារក្រុមមាបញ្ជា Sinaloa Cartel ដ៏មានឥទ្ធិពល។

2 sources · Deutsche Welle, New York Times