សហព័ន្ធរដ្ឋមីក្រូណេស៊ី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សហព័ន្ធរដ្ឋមីក្រូណេស៊ី (Federated States of Micronesia) គឺជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់មីក្រូណេស៊ីនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគខាងលិច។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia សហព័ន្ធនេះរួមបញ្ចូលកោះចំនួនប្រមាណ ៦០៧ ដែលលាតសន្ធឹងលើចម្ងាយជិត ២.៧០០ គីឡូម៉ែត្រពីលិចទៅកើត ហើយមានផ្ទៃដីសរុបប្រហែល ៧០២ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ លក្ខណៈទាំងនេះធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសដែលមានផ្ទៃដីតូចជាងគេមួយនៅលើពិភពលោក។

ប្រទេសនេះរួមមានរដ្ឋចំនួន ៤ គឺ យាប (Yap) ជូក (Chuuk) ផុនផេ (Pohnpei) និងកូស្រ៉ៃ (Kosrae) ដែលនីមួយៗមានអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងភាសាដោយឡែក។ ទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកមានតាំងពីក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ហើយត្រូវបានពង្រឹងដោយកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ព័ន្ធភាពសេរី (Compact of Free Association) ដែលបានចុះនៅឆ្នាំ ១៩៨៦ និងផ្តល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងការពារជាតិដល់ប្រទេសកោះនេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia សហព័ន្ធរដ្ឋមីក្រូណេស៊ីស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃខ្សែអេក្វាទ័រ និងគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែទាំងអស់នៃប្រជុំកោះការ៉ូលីន (Caroline Islands)។ ភូមិសាស្ត្ររបស់វាមានលក្ខណៈពិសេសដោយផ្ទៃទឹកដ៏ធំធេង ប៉ុន្តែផ្ទៃដីតូចល្មម ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះប្រឈមនឹងបញ្ហាទំនាក់ទំនងរវាងកោះ និងភាពឯកោខាងភូមិសាស្ត្រ។ អាកាសធាតុមានលក្ខណៈក្តៅសើមពេញមួយឆ្នាំ ដែលជាលក្ខណៈទូទៅនៃតំបន់ត្រូពិចជិតអេក្វាទ័រ ហើយវាជួយទ្រទ្រង់ជីវចម្រុះសមុទ្រ និងព្រៃឈើនៅលើកោះ។

ប្រជាជននៅទីនេះភាគច្រើនជាជនជាតិដើមកោះ ដែលនិយាយភាសាផ្សេងៗគ្នាតាមរដ្ឋនីមួយៗ រួមមាន ភាសាជូកែស (Chuukese) ភាសាផុនផេ (Pohnpeian) ភាសាយាប (Yapese) និងភាសាកូស្រ៉ៃ (Kosraean)។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានប្រើជាភាសាផ្លូវការ និងក្នុងវិស័យរដ្ឋាភិបាល ខណៈដែលប្រជាជនភាគច្រើននៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវប្រពៃណីនេសាទ និងកសិកម្មលក្ខណៈគ្រួសារ។ បើទោះបីជាប្រជាជនសរុបមានចំនួនតិចតួចក៏ដោយ ការថែរក្សាវប្បធម៍ និងភាសាក្នុងតំបន់នៅតែមានភាពរឹងមាំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមប្រភព Wikipedia ប្រវត្តិនៃការតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្សនៅលើកោះទាំងនេះអាចតាមដានបានរហូតដល់រាប់ពាន់ឆ្នាំ ដោយអ្នកធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រមកពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានមកដល់តំបន់នេះ។ នៅសតវត្សទី ១៦ អ្នករុករកអឺរ៉ុប ជាពិសេសជនជាតិអេស្ប៉ាញ បានធ្វើការទាមទារកម្មសិទ្ធិលើប្រជុំកោះការ៉ូលីន ហើយបានបង្កើតវត្តមានខាងសាសនា និងពាណិជ្ជកម្មនៅទីនោះ។

ក្រោយពីការបរាជ័យរបស់អេស្ប៉ាញ ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់បានគ្រប់គ្រងកោះទាំងនេះនៅចុងសតវត្សទី ១៩ រហូតដល់សង្គ្រាមលោកលើកទី ១ នៅពេលដែលជប៉ុនបានដណ្តើមកាន់កាប់។ រយៈពេលគ្រប់គ្រងរបស់ជប៉ុនបានបញ្ចប់ជាមួយនឹងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ហើយបន្ទាប់ពីសង្គ្រាម អង្គការសហប្រជាជាតិបានប្រគល់ការគ្រប់គ្រងជាទឹកដីអាណាព្យាបាលដល់សហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅឆ្នាំ ១៩៨៦ សហព័ន្ធរដ្ឋមីក្រូណេស៊ីបានប្រកាសឯករាជ្យ ហើយបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ព័ន្ធភាពសេរីជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានបង្កើតជាមូលដ្ឋាននៃទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខយូរអង្វែង។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចរបស់មីក្រូណេស៊ីពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីសហរដ្ឋអាមេរិកតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ព័ន្ធភាព។ វិស័យសំខាន់ៗក្នុងស្រុករួមមាន ការនេសាទ ជាពិសេសត្រីធូណា និងកសិកម្មលក្ខណៈគ្រួសារ។ ទេសចរណ៍មានសក្ដានុពល ដោយសារទិដ្ឋភាពធម្មជាតិដ៏ស្រស់បំព្រង និងកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌ ប៉ុន្តែដោយសារទីតាំងដាច់ស្រយាល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមានកម្រិត វានៅមិនទាន់រីកចម្រើនខ្លាំងនៅឡើយទេ។

វប្បធម៌នៅមីក្រូណេស៊ីមានលក្ខណៈចម្រុះ ដោយរដ្ឋនីមួយៗរក្សាបាននូវទំនៀមទម្លាប់ពិសេសៗ ដូចជារបាំបុរាណ ការឆ្លាក់ឈើ និងសិប្បកម្មប្រពៃណីផ្សេងៗទៀត។ នៅកោះយាប ថ្មប្រាក់រ៉ៃ (Rai stones) ជាដុំថ្មមូលធំៗដែលគេប្រើជារូបិយប័ណ្ណបុរាណ គឺជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ដ៏សំខាន់ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក។ ជំនាញធ្វើនាវាចរណ៍តាមផ្កាយ និងចំណេះដឹងពីមហាសមុទ្ររបស់ជនជាតិដើមក៏ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីដែលកំពុងត្រូវបានព្យាយាមអភិរក្ស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ សហព័ន្ធរដ្ឋមីក្រូណេស៊ីនៅតែមានសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅប៉ាស៊ីហ្វិក។ តាម Wikipedia កិច្ចព្រមព្រៀងសម្ព័ន្ធភាពសេរីបន្តជាគ្រឹះសម្រាប់ជំនួយសេដ្ឋកិច្ច និងការពារជាតិ ហើយភាគីទាំងពីររក្សាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ ប្រទេសនេះក៏ជាសមាជិកសកម្មនៅក្នុងវេទិកាតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ដោយលើកឡើងពីបញ្ហាសន្តិសុខ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាប្រចាំ។

មីក្រូណេស៊ីជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះបំផុតពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជាពិសេសការកើនឡើងកម្រិតទឹកសមុទ្រដែលគំរាមកំហែងដល់សហគមន៍តាមឆ្នេរ និងសន្តិសុខស្បៀង។ កិច្ចប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិដើម្បីជួយដល់ប្រទេសកោះតូចៗដូចជាមីក្រូណេស៊ីកំពុងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ ហើយជារឿយៗត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សានៅក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីអាកាសធាតុ។