ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តំបន់មជ្ឈិមខាងលិចនៃសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាតំបន់មួយក្នុងចំណោមតំបន់ជំរឿនទាំងបួនរបស់ការិយាល័យជំរឿនសហរដ្ឋអាមេរិក។ តំបន់នេះស្ថិតនៅផ្នែកកណ្តាលភាគខាងជើងនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ចន្លោះតំបន់ឦសាន និងតំបន់ខាងលិច ដោយមានប្រទេសកាណាដានៅខាងជើង និងតំបន់ខាងត្បូងនៅភាគខាងត្បូង។ យោងតាម Wikipedia តំបន់នេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះជាផ្លូវការថា "តំបន់កណ្តាលខាងជើង" រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៨៤ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "បេះដូងនៃអាមេរិក" (America's Heartland) ដោយសារតួនាទីសំខាន់របស់ខ្លួនក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម និងការដឹកជញ្ជូន។ តំបន់នេះមានរដ្ឋចំនួន ១២ រួមមាន អ៊ីលីណយ អ៊ីនឌីយ៉ាណា អាយអូវ៉ា កាន់សាស មីឈីហ្គែន មីនីសូតា មីសសួរី នេប្រាស្កា ដាកូតាខាងជើង អូហៃអូ ដាកូតាខាងត្បូង និងវីស្កុនស៊ីន។ ទីក្រុងសំខាន់ៗរួមមាន ឈីកាហ្គោ ដេត្រយ មីនីអាប៉ូលីស សេនលូអ៊ីស និងគ្លីវឡែន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រនៃតំបន់មជ្ឈិមខាងលិចមានភាពសម្បូរបែប រួមទាំងតំបន់បឹងធំៗ (Great Lakes) ដែលជាក្រុមបឹងទឹកសាបធំជាងគេលើពិភពលោក ប្រព័ន្ធទន្លេមីស៊ីស៊ីពី តំបន់ទំនាបធំៗ (Great Plains) នៅភាគខាងលិច និងតំបន់ដីកសិកម្មមានជីជាតិដែលគេហៅថា "ខ្សែក្រវាត់ពោត" (Corn Belt)។ យោងតាម Wikipedia តំបន់មានអាកាសធាតុចម្រុះ ដោយរដូវក្តៅក្តៅខ្លាំង និងរដូវរងារត្រជាក់ខ្លាំង។ យោងតាមទិន្នន័យជំរឿនសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំឆ្នាំ ២០២០ តំបន់នេះមានប្រជាជនប្រមាណ ៦៨ លាននាក់។ ប្រជាជននៅទីនេះមានជនជាតិដើមចម្រុះ រួមមានជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ អៀរឡង់ អាហ្វ្រិកអាមេរិក និងស្កង់ឌីណាវី ជាដើម។ តំបន់នេះមានតំបន់ទីប្រជុំជនធំៗជាច្រើន ដែលទីក្រុងឈីកាហ្គោ គឺជាទីក្រុងធំទី ៣ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia តំបន់មជ្ឈិមខាងលិចមានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែប ដោយចាប់ផ្តើមពីវប្បធម៌ជនជាតិដើមអាមេរិកដូចជា វប្បធម៌មីស៊ីស៊ីពី ដែលបានសាងសង់ពំនូកដីធំៗ រួមទាំងពំនូកកាហូគារ (Cahokia Mounds) ដែលជាស្ថានីយបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់យូណេស្កូ។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៧ អ្នករុករកជនជាតិបារាំងដូចជា Jacques Marquette និង Louis Jolliet បានធ្វើដំណើរស្វែងយល់ពីតំបន់នេះ។ ក្រោយមក ទឹកដីមួយភាគធំបានក្លាយជាផ្នែកនៃសហរដ្ឋអាមេរិកតាមរយៈច្បាប់ដែនដីពាយ័ព្យ (Northwest Ordinance) ឆ្នាំ ១៧៨៧ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទិញដីល្វីស៊ីអាណា (Louisiana Purchase) ឆ្នាំ ១៨០៣។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ តំបន់នេះមានការតាំងទីលំនៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារការសាងសង់ព្រែកជីក ផ្លូវដែក និងការសន្យាដីស្រែមានជីជាតិ។ វាក៏បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃចលនាប្រឆាំងទាសភាព និងផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដី (Underground Railroad) ហើយក្រោយមកជាកន្លែងកំណើតនៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋនៅឆ្នាំ ១៨៥៤។ ភាពរីកចម្រើនខាងឧស្សាហកម្មនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ បានទាក់ទាញជនអន្តោប្រវេសន៍រាប់លាននាក់ ធ្វើឱ្យទីក្រុងដូចជា ដេត្រយ និងឈីកាហ្គោ ក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មធំៗ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមរបាយការណ៍របស់ Wikipedia តំបន់មជ្ឈិមខាងលិចត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាបេះដូងកសិកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយផលិតពោត សណ្តែកសៀង ស្រូវសាលី និងសត្វចិញ្ចឹម។ តំបន់នេះជាផ្នែកនៃ "ខ្សែក្រវាត់ពោត" (Corn Belt) ហើយក៏ផលិតអេតាណុលមួយភាគធំរបស់ប្រទេសផងដែរ។ វាក៏ជាផ្ទះសម្រាប់មជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗ ជាពិសេសនៅក្នុងរដ្ឋនៃ "ខ្សែក្រវាត់ច្រែះ" (Rust Belt) ដូចជា មីឈីហ្គែន និងអូហៃអូ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ការផលិតរថយន្ត (នៅដេត្រយ) និងការផលិតដែកថែប។ តាមវប្បធម៌ តំបន់នេះបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់តន្ត្រីអាមេរិក រួមទាំងតន្រ្តី Motown ពីដេត្រយ និងសាលកិត្តិយស Rock and Roll នៅគ្លីវឡែន។ ទីក្រុងឈីកាហ្គោជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់ ដោយមានទីផ្សារមូលបត្រឈីកាហ្គោ (Chicago Board of Trade) ដែលជាផ្សារទំនិញអនាគតដ៏ចំណាស់មួយក្នុងពិភពលោក។ តំបន់នេះក៏ល្បីល្បាញសម្រាប់ក្រុមកីឡា និងព្រឹត្តិការណ៍ដូចជាការប្រណាំងឡាន Indianapolis 500 ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន តំបន់មជ្ឈិមខាងលិចនៅតែមានសារសំខាន់ខាងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាម Wikipedia តំបន់នេះច្រើនតែជាសមរភូមិប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានរដ្ឋដូចជា មីឈីហ្គែន វីស្កុនស៊ីន អូហៃអូ និងអាយអូវ៉ា ដែលជារដ្ឋយោល (swing states) ដ៏សំខាន់។ តំបន់នេះប្រឈមនឹងបញ្ហាដូចជា ការបាត់បង់ឧស្សាហកម្មធ្ងន់ (deindustrialization) ការប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើវិស័យកសិកម្ម និងការផ្លាស់ប្តូរប្រជាសាស្ត្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វានៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលច្នៃប្រឌិតក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា (ដូចជានៅមីនីអាប៉ូលីស និងឈីកាហ្គោ) និងថាមពលកកើតឡើងវិញ (ថាមពលខ្យល់នៅអាយអូវ៉ា និងកាន់សាស)។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse គោលនយោបាយកសិកម្ម និងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរបស់តំបន់នេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ ព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាទីផ្សារគន្លឹះ និងដៃគូសម្រាប់កម្ពុជា។