ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមវិគីភីឌា (Wikipedia) កីឡាល្បាតយោធា គឺជាកីឡារដូវត្រជាក់មួយប្រភេទដែលប្រកួតជាក្រុម ។ អត្តពលិកត្រូវប្រណាំងជិះស្គីចំប្រយោគ (cross-country skiing) និងបាញ់កាំភ្លើង ។ កាលពីមុន ការជិះស្គីឡើងភ្នំ (ski mountaineering) ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការប្រកួតផងដែរ ។

វិគីភីឌាពិពណ៌នាថា ក្រុមនីមួយៗជាធម្មតាមានសមាជិកចំនួន ៤ នាក់ រួមមានមេបញ្ជាការម្នាក់ និងទាហានបីនាក់ទៀត ។ ពួកគេត្រូវជិះស្គីចម្ងាយប្រហែល ២៥ គីឡូម៉ែត្រ ដោយកាន់កាំភ្លើងវែងទម្ងន់ធ្ងន់ ហើយត្រូវឈប់បាញ់ចំណុចគោលដៅនៅតាមផ្លូវ ។ ចម្ងាយបាញ់គឺប្រហែល ១៥០ ទៅ ២០០ ម៉ែត្រ ហើយក្រុមទាំងមូលត្រូវបញ្ចប់ការប្រណាំងជាមួយគ្នា ។ តាមវិគីភីឌា កីឡានេះមិនមែនជាកីឡាអាជីពដែលល្បីល្បាញនោះទេ ប៉ុន្តែវានៅតែមានភាពទាក់ទាញសម្រាប់អង្គភាពយោធានិងអ្នកស្រឡាញ់កីឡាបុរាណ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ដោយសារតែលក្ខណៈនៃការប្រកួតត្រូវការព្រិលនិងដីភ្នំ កីឡាល្បាតយោធាច្រើនត្រូវបានអនុវត្តនៅបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបដែលមានជួរភ្នំអាល់ ដូចជាអាល្លឺម៉ង់ ស្វីស អូទ្រីស និងបារាំង ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់វិគីភីឌា តំបន់ផ្សេងៗដូចជាតំបន់ណរឌិក (Nordic) ក៏មានប្រពៃណីក្នុងកីឡានេះផងដែរ ។

អ្នកចូលរួមសំខាន់គឺជាទាហានដែលមានការហ្វឹកហាត់ជាពិសេស ។ ពួកគេមិនត្រឹមតែត្រូវការជំនាញជិះស្គីដែលរហ័សនិងមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវមានចំណេះដឹងផ្នែកការបាញ់កាំភ្លើងឲ្យបានត្រឹមត្រូវនៅក្រោយពេលខំប្រឹងរេញរាល់ ។ យោងតាមវិគីភីឌា កីឡានេះបានផ្តល់ឱកាសឱ្យកងទ័ពបង្ហាញសមត្ថភាពនិងកាយសម្បទារបស់ខ្លួនលើឆាកអន្តរជាតិ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ដើមកំណើតកីឡាល្បាតយោធាភ្ជាប់ទៅនឹងការហ្វឹកហាត់យោធានៅចុងសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០ ពេលដែលកងទ័ពនៅតំបន់ភ្នំត្រូវរៀបចំសមត្ថភាពការពារព្រំដែននៅក្នុងលក្ខខណ្ឌត្រជាក់ ។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា កីឡានេះត្រូវបានរៀបចំជាការប្រកួតផ្លូវការលើកដំបូងក្នុងចំណោមយោធានៅដើមទសវត្សឆ្នាំ ១៩២០ ។

ក្នុងនាមជាកីឡាបង្ហាញ (demonstration sport) កីឡាល្បាតយោធាបានបង្ហាញខ្លួននៅអូឡាំពិករដូវត្ររជាក់ជាច្រើនលើក៖ នៅឆ្នាំ ១៩២៤ នៅ Chamonix ប្រទេសបារាំង ឆ្នាំ ១៩២៨ នៅ St. Moritz ប្រទេសស្វីស ឆ្នាំ ១៩៣៦ នៅ Garmisch-Partenkirchen ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងឆ្នាំ ១៩៤៨ នៅ St. Moritz ម្តងទៀត ។ តាមវិគីភីឌា នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ ១៩២៤ ក្រុមមកពីស្វីសបានទទួលជោគជ័យធំបំផុត ។

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិបានសម្រេចដកកីឡានេះចេញពីកម្មវិធីប្រកួត ដោយសារតែកង្វះការចូលរួមពីប្រទេសជាច្រើន និងការប្រកួតបែបនេះត្រូវបានគេយល់ថាជាការបង្ហាញយោធាជាជាងកីឡាស៊ីវិល ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កីឡានេះនៅតែបន្តកើតមានក្នុងក្របខណ្ឌយោធា ហើយ CISM (ក្រុមប្រឹក្សាកីឡាយោធាអន្តរជាតិ) បានទទួលយកវាទៅក្នុងការប្រកួតកីឡាយោធារដូវត្រជាក់ពិភពលោកតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៥ មក តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ។

គួរកត់សម្គាល់ថា កីឡា biathlon (បាយ៉ាត្លុង) ដែលបានក្លាយជាកីឡាអូឡាំពិកផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៩៦០ មានប្រភពផ្ទាល់ពីការហ្វឹកហាត់ល្បាតយោធា ។ ប៉ុន្តែខណៈដែល biathlon ជាកីឡាបុគ្គល កីឡាល្បាតយោធារក្សាទម្រង់ជាក្រុម និងប្រើប្រាស់កាំភ្លើងយោធាប្រភេទធ្ងន់ជាង ដូចមានបញ្ជាក់ក្នុងវិគីភីឌា ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

កីឡាល្បាតយោធាមិនមានតួនាទីធំដុំក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកីឡាពិភពលោកទេ ពីព្រោះវាមិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដូចកីឡាអាជីពដទៃទៀត ហើយអ្នកទស្សនាភាគច្រើនគឺជាបុគ្គលិកយោធានិងក្រុមគ្រួសារ ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការចំណាយសម្រាប់ឧបករណ៍ ដូចជាស្គី កាំភ្លើង និងសម្លៀកបំពាក់ត្រជាក់ គឺជាកត្តាសេដ្ឋកិច្ចមួយសម្រាប់អង្គភាពយោធាដែលឧបត្ថម្ភក្រុមរបស់ខ្លួន តាមការវិភាគពីវិគីភីឌា ។

តាមវប្បធម៌ កីឡាល្បាតយោធាជានិមិត្តរូបនៃវិន័យ ការស៊ូទ្រាំ និងមិត្តភាពរវាងកងទ័ព ។ CISM ប្រកាន់យកគោលការណ៍ «មិត្តភាពតាមរយៈកីឡា» ហើយវិគីភីឌាបានលើកឡើងថាការប្រកួតបែបនេះដើរតួជាឧបករណ៍កសាងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន (ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦) កីឡាល្បាតយោធាបន្តមានវត្តមានក្នុងការប្រកួតកីឡាយោធារដូវត្រជាក់ពិភពលោក ដែលប្រមូលផ្តុំកងទ័ពមកពីប្រទេសផ្សេងៗ រួមទាំងប្រទេសដែលមិនមានអាកាសធាតុត្រជាក់ដូចជាកម្ពុជា ។ កម្ពុជាជាសមាជិក CISM ទោះបីមិនបញ្ជូនក្រុមប្រកួតក្នុងកីឡាល្បាតយោធាដោយផ្ទាល់ក្តី ប៉ុន្តែយោធាខ្មែរអាចទទួលបានការអប់រំនិងផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍តាមរយៈកម្មវិធីកីឡាអន្តរជាតិ ដូចមានការកត់សម្គាល់ក្នុងវិគីភីឌា ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីកីឡាល្បាតយោធាអាចភ្ជាប់ទៅនឹងការចាប់អារម្មណ៍លើកីឡាអូឡាំពិករដូវត្រជាក់ និងការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងកីឡាយោធាអន្តរជាតិ ។ ក្នុងសម័យដែលកម្ពុជាកំពុងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយប្រទេសនានា កីឡាបែបនេះអាចដើរតួជាស្ពានទាក់ទងគ្នា ដូចបានបង្ហាញតាមប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់វា ។