KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១ កក្កដា ២០២៦

ទំនាក់ទំនងចិន-ជប៉ុន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សួនមិត្តភាពជប៉ុន-ចិន នៅឧទ្យានហ្គីហ្វូ ប្រទេសជប៉ុន ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទំនាក់ទំនងរវាងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងប្រទេសជប៉ុន មានប្រវត្តិសាស្ត្ររាប់ពាន់ឆ្នាំ ហើយពោរពេញដោយភាពស្មុគ្រស្មាញ។ ប្រទេសទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងវប្បធម៌យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដោយជប៉ុនបានទទួលឥទ្ធិពលពីចិនទៅលើប្រព័ន្ធសរសេរ ស្ថាបត្យកម្ម ម្ហូបអាហារ អក្សរសាស្ត្រ សាសនា ទស្សនវិជ្ជា និងច្បាប់របស់ខ្លួន។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ចិនក៏បានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីជប៉ុនផងដែរ។ ទំនាក់ទំនងនេះក៏បានឆ្លងកាត់សម័យកាលនៃជម្លោះដ៏ឈឺចាប់ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសទាំងពីរស្ថិតនៅជាប់គ្នាក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា ដោយចិនជាប្រទេសទ្វីបធំធេង និងជប៉ុនជាប្រជុំកោះ។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនេះបានជួយសម្រួលដល់ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ ពាណិជ្ជកម្ម និងដំណើរទស្សនាទៅវិញទៅមករាប់សតវត្សរ៍មកហើយ។ យោងតាមវិគីភីឌា ទោះបីជាមានចម្ងាយខ្លីក៏ដោយ ក៏ជម្លោះដែនដីនៅតែជាបញ្ហាសំខាន់ ដូចករណីកោះសេនកាគុ (ដាយយូ) ដែលជាប្រភពនៃភាពតានតឹងរវាងប្រជាជាតិទាំងពីរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

កងទ័ពជប៉ុនចូលកាន់កាប់ក្រុងប៉េកាំង ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៣៧ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយនៃទំនាក់ទំនងនេះបានកើតឡើងក្រោយការស្តារមេជីនៅឆ្នាំ ១៨៦៨ ដែលធ្វើឲ្យចក្រភពជប៉ុនងាកទៅរកគំរូបស្ចិមប្រទេស ហើយចាប់ផ្តើមមើលឃើញរាជវង្សឈីងថាមិនមែនជាជនជាតិចិនពិតប្រាកដ។ នេះនាំឲ្យមានសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីមួយ ដែលជប៉ុនបានឈ្នះ និងទទួលបានការគ្រប់គ្រងកោះតៃវ៉ាន់។

នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ជប៉ុនបានបន្តគោលនយោបាយពង្រីកឥទ្ធិពលឈ្លានពានមកលើចិន។ នៅឆ្នាំ ១៩៣១ ជប៉ុនបានឈ្លានពានតំបន់ម៉ាន់ជូរី ហើយបង្កើតរដ្ឋអាយ៉ងម៉ាន់ជូគួ។ ការឈ្លានពានបានពង្រីកទៅដល់តំបន់ផ្សេងទៀតនៃចិននៅឆ្នាំ ១៩៣៧ ដែលបណ្តាលឲ្យមានសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីពីរ។ សង្គ្រាមនេះត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមជប៉ុនយ៉ាងច្រើន រួមទាំងឧប្បត្តិហេតុដ៏អាក្រក់នៅទីក្រុងណានជីង។

ក្រោយការចុះចាញ់របស់ជប៉ុននៅឆ្នាំ ១៩៤៥ ចិនបានដណ្តើមយកទឹកដីទាំងអស់ដែលបាត់បង់មកវិញ។ បន្ទាប់ពីការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ទំនាក់ទំនងនៅតែមានភាពតានតឹង ខណៈជប៉ុនបានបន្តទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋចិនដែលបានដកថយទៅកាន់តៃវ៉ាន់ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងនេះមានទំនាក់ទំនងក្រៅផ្លូវការជាមួយរបបកុម្មុយនិស្តនៅប៉េកាំង។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

មជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាតមិត្តភាពហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា-ស៊ីឈួន នៅស្រុកអ៊ូហូ ទីក្រុងឆេងឌូ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទំនាក់ទំនងវប្បធម៌រវាងប្រទេសទាំងពីរបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅ។ ជប៉ុនបានទទួលឥទ្ធិពលខាងវប្បធម៌ពីចិនតាមរយៈព្រះពុទ្ធសាសនា អក្សរសាស្ត្រ និងសិល្បៈ ខណៈចិនក៏បានរៀនសូត្រពីការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងឧស្សាហកម្មរបស់ជប៉ុនផងដែរ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសទាំងពីរជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ ហើយមានការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌យ៉ាងសកម្ម ដូចជាការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលមិត្តភាព និងកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរនិស្សិត។ សួនមិត្តភាព និងស្ថាប័នសហប្រតិបត្តិការជាច្រើនបានបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងដែលមានទាំងការប្រកួតប្រជែង និងការពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន សាណាអេ តាកាអ៊ីឈី ជាមួយមេដឹកនាំចិន ស៊ី ជីនភីង ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាប៉ិចឆ្នាំ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

តាមរូបភាពពីវិគីភីឌា កិច្ចប្រជុំកំពូលរវាងមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសទាំងពីរបានបន្តធ្វើឡើងជាទៀងទាត់ ដូចជាកិច្ចពិភាក្សារវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាណាអេ តាកាអ៊ីឈី និងប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនភីង នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាប៉ិចឆ្នាំ២០២៥ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ កិច្ចប្រជុំទាំងនេះផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងជម្លោះ និងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច។

ទោះយ៉ាងណា ជម្លោះទឹកដីលើកោះសេនកាគុ (ដាយយូ) នៅសមុទ្រចិនខាងកើត នៅតែជាប្រភពចម្បងនៃភាពតានតឹង។ យោងតាមផែនទីក្នុងវិគីភីឌា កោះទាំងនេះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រ ហើយត្រូវបានទាមទារដោយប្រទេសទាំងពីរ។ លើសពីនេះ រូបគំនូរជីវចលឆ្នាំ២០២០ ដែលបង្ហាញឈើឆ្កាងជាមួយកាលបរិច្ឆេទនៃឧប្បត្តិហេតុណានជីងកំទេចទីសក្ការៈយ៉ាស៊ូគូនី បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបន្តមានភាពឈឺចាប់ខាងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលជះឥទ្ធិពលដល់មតិសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរ។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចអាស៊ីទាំងពីរនេះ មានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជះឥទ្ធិពលដល់ស្ថិរភាពតំបន់ និងឱកាសសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់អាស៊ាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ចិនបង្កើនសម្ពាធលើជប៉ុនដោយចាប់ខ្លួន និងដាក់កម្រិតនាំចេញរ៉ែកម្ម

យោងតាមរបាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានជាច្រើន ចិនបានចាប់ខ្លួននិយោជិតក្រុមហ៊ុន Fuji Electric ជនជាតិជប៉ុន ២ នាក់ និងដាក់ការគ្រប់គ្រងការនាំចេញទៅស្ថាប័នជប៉ុនចំនួន ៤០ ខណៈយន្តហោះចម្បាំងចិនហោះកាត់តំបន់ក្បែរជប៉ុន។

4 sources · New York Times, The Straits Times, The Japan Times