ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សកម្មភាពមីនគឺជាវិស័យរួមបញ្ចូលគ្នារវាងជំនួយមនុស្សធម៌ និងការអភិវឌ្ឍដែលមានគោលដៅដកមីន និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថានដែលបង្កដោយមីន និងសំណល់គ្រាប់សង្គ្រាម (ERW)។ យោងតាម Wikipedia សកម្មភាពនេះមានសសរស្តម្ភចំនួនប្រាំគឺ៖ ការបោសសម្អាត ការអប់រំហានិភ័យ ការជួយជនរងគ្រោះ ការតស៊ូមតិ និងការបំផ្លាញស្តុកមីន។

ស្តង់ដាសកម្មភាពមីនអន្តរជាតិ (IMAS) គឺជាស្តង់ដាដែលចេញដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីណែនាំការធ្វើផែនការ ការអនុវត្ត និងការគ្រប់គ្រងកម្មវិធីសកម្មភាពមីន។ សេវាសកម្មភាពមីនរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNMAS) ទទួលបន្ទុកសម្របសម្រួលកិច្ចការទាំងនេះនៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មីននិងសំណល់គ្រាប់សង្គ្រាមមានវត្តមាននៅជាង ៦០ ប្រទេស និងដែនដីជុំវិញពិភពលោក។ តំបន់ដែលរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេរួមមាន អាហ្វហ្គានីស្ថាន អង់ហ្គោឡា កម្ពុជា ព្រមទាំងបណ្តាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ យោងតាម Wikipedia ប្រជាជននៅតំបន់ជនបទ ជាពិសេសកសិករ និងកុមារ គឺជាអ្នករងគ្រោះចម្បង ដោយសារពួកគេរស់នៅឬធ្វើការនៅក្នុងតំបន់មានមីនច្រើន។

អ្នកបោសសម្អាតមីន ឬហៅថា "ទាហានដកមីន" គឺជាបុគ្គលិកដ៏ក្លាហានដែលប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្រៅពីមនុស្ស សត្វឆ្កែរកមីនក៏ត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងពិសេសដើម្បីស្វែងរកគ្រឿងផ្ទុះ។ អង្គការធំៗដែលធ្វើប្រតិបត្តិការមីនរួមមាន UNMAS, HALO Trust, Mines Advisory Group (MAG) និងនៅកម្ពុជាមាន មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកម្ចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) ជាដើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃសកម្មភាពមីនចាប់ផ្តើមពីការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្សយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងសង្គ្រាមតំបន់ជាបន្ត។ យោងតាម Wikipedia ការព្រួយបារម្ភជាអន្តរជាតិអំពីផលប៉ះពាល់លើជនស៊ីវិលបាននាំទៅដល់ការចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា (Ottawa Treaty) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ ដែលហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ ការស្តុកទុក ការផលិត និងការផ្ទេរមីនប្រឆាំងមនុស្ស។ ក្រោយមក UNMAS ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ ដើម្បីសម្របសម្រួលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះ។

បច្ចេកទេសបោសសម្អាតមីនបានវិវត្តពីការប្រើដំបងស្វែងរកដោយដៃ ទៅជាការប្រើឧបករណ៍រាវរកលោហៈ សត្វឆ្កែ និងគ្រឿងយន្តធុនធ្ងន់។ នៅកម្ពុជា សង្គ្រាមជាច្រើនទសវត្សរ៍បានបន្សល់ទុកមីនរាប់លានគ្រាប់នៅទូទាំងប្រទេស។ CMAC ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ដោយមានជំនួយពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងបណ្តាប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់នេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃមីនគឺធំធេងណាស់។ ដីកសិកម្មជាច្រើនមិនអាចប្រើប្រាស់បាន ដែលរារាំងការអភិវឌ្ឍជនបទ និងបង្កើនការចំណាយសុខាភិបាល។ យោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia ការដកមីនមួយគ្រាប់អាចចំណាយដល់ទៅ ១០០០ ដុល្លារអាមេរិក ខណៈការផលិតវិញចំណាយត្រឹមតែ ១ ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ទោះយ៉ាងណា ការបោសសម្អាតមីនគឺចាំបាច់សម្រាប់ការស្តារសេដ្ឋកិច្ចក្រោយសង្គ្រាម ឧទាហរណ៍ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅតំបន់អង្គរវត្ត ដែលធ្លាប់មានមីនច្រើនពីមុន។

ផ្នែកវប្បធម៌នៃសកម្មភាពមីនរួមមានការអប់រំហានិភ័យមីន (MRE) ដែលបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីសហគមន៍តាមរយៈផ្ទាំងរូបភាព វិទ្យុ និងល្ខោន។ ទិវាយល់ដឹងអំពីមីនអន្តរជាតិ (ថ្ងៃទី ៤ ខែមេសា) ក៏ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងដើម្បីបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ពីសាធារណជន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបរិបទបច្ចុប្បន្ន សកម្មភាពមីនកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាថ្មីៗ។ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅអ៊ុយក្រែន និងមីយ៉ាន់ម៉ា បានបន្ថែមការបំពុលមីនថ្មី ដែលធ្វើឲ្យកិច្ចខិតខំបោសសម្អាតជួបឧបសគ្គថយក្រោយ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដូចជាទឹកជំនន់ អាចបណ្តាលឲ្យមីនផ្លាស់ទីទៅតំបន់ថ្មី បង្កើនហានិភ័យបន្ថែម។ ទន្ទឹមនេះ បច្ចេកវិទ្យាដូចជា AI ដ្រូន និងមនុស្សយន្តកំពុងត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើផែនទី និងបោសសម្អាតមីនឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា បញ្ហាមីននៅតែជាកង្វល់ធំ ព្រោះកម្ពុជាមានគោលដៅក្លាយជាប្រទេសគ្មានមីននៅឆ្នាំ ២០២៥ (ទោះបីអាចពន្យាពេលក៏ដោយ)។ ការផ្តល់ជំនួយពីអន្តរជាតិ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គការនានានៅតែចាំបាច់ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពសហគមន៍ និងជំរុញការអភិវឌ្ឍប្រទេស។ ព័ត៌មានថ្មីៗអំពីសមិទ្ធិផលបោសសម្អាត និងការបរិច្ចាគឧបករណ៍ពីបរទេស ត្រូវបានរាយការណ៍ជាប្រចាំដោយសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក។