ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia មីស៊ីលគឺជាអាវុធប្រភេទមួយដែលអាចធ្វើដំណើរតាមអាកាសដោយខ្លួនឯង ដោយប្រើប្រព័ន្ធជំរុញដូចជា ម៉ាស៊ីនរ៉ុកកែត ឬម៉ាស៊ីនយន្តហោះ។ មីស៊ីលអាចបាញ់ចេញពីដី នាវា ឬយន្តហោះ ហើយអាចត្រូវបានដឹកនាំទៅកាន់គោលដៅដោយប្រព័ន្ធនាំផ្លូវ។ អាវុធប្រភេទនេះបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងសង្គ្រាមទំនើប និងជាកត្តាកំណត់សមត្ថភាពយោធារបស់ប្រទេសនានា។ ក្រៅពីការប្រើប្រាស់យោធា បច្ចេកវិទ្យាមីស៊ីលក៏មានទំនាក់ទំនងជាមួយរ៉ុកកែតអវកាស និងការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រផងដែរ។

ប្រភេទនិងបច្ចេកវិទ្យា

ប្រភព: Wikipedia

មីស៊ីលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមលក្ខណៈផ្សេងៗដូចជា ប្រភេទគោលដៅ (ដីគោក អាកាស នាវា) របៀបបាញ់ (ដី-អាកាស ដី-ដី) និងវិសាលភាព (រយៈចម្ងាយខ្លី មធ្យម ឆ្ងាយ)។ មីស៊ីលផ្លោង (ballistic missile) ដូចជាមីស៊ីលអន្តរទ្វីប (ICBM) បាញ់ចេញតាមគន្លងប៉ារ៉ាបូលខ្ពស់ ចំណែកមីស៊ីលគ្រូស (cruise missile) ដូចជា Tomahawk ហោះក្នុងកម្ពស់ទាប និងអាចបង្វែរទិសដើម្បីជៀសរបាំងការពារ។

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រព័ន្ធនាំផ្លូវដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបង្កើនភាពត្រឹមត្រូវ។ ប្រព័ន្ធនាំផ្លូវអាចជាប្រភេទសកម្មពាក់កណ្តាល (semi-active) ដែលទាមទារឲ្យមានប្រភពរលករ៉ាដាពីដី ឬនាវា ដើម្បីបំភ្លឺគោលដៅ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូប) ឬប្រភេទស្វ័យប្រវត្តិដែលមានរ៉ាដា ឬឧបករណ៍ចាប់សញ្ញារូបភាពនៅលើមីស៊ីលផ្ទាល់។ បច្ចេកវិទ្យានាំផ្លូវក៏រួមមានការប្រើប្រព័ន្ធ GPS រលកអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ និងឡាស៊ែរផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលដឹកនាំដំបូងត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ តាម Wikipedia អាល្លឺម៉ង់បានបង្កើតមីស៊ីល V-១ (V-1) ដែលជាគ្រាប់បែកហោះប្រើម៉ាស៊ីន pulsejet សម្រាប់វាយប្រហារគោលដៅនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ មីស៊ីលនេះអាចហោះទៅកាន់គោលដៅដោយគ្មានមនុស្សបើក និងមានក្បាលគ្រាប់ផ្ទុះទម្ងន់ធ្ងន់។ ក្រោយមក V-២ (V-2) ដែលជាមីស៊ីលផ្លោងត្រូវបានបង្កើត និងប្រើប្រាស់ដោយអាល្លឺម៉ង់ផងដែរ។

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម សហរដ្ឋអាមេរិក និងរុស្ស៊ីបានយកគំរូមីស៊ីលអាល្លឺម៉ង់ទៅអភិវឌ្ឍ ដែលនាំឱ្យមានការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកមីស៊ីលក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយនេះ ការបង្កើតមីស៊ីលអន្តរទ្វីប (ICBM) បានអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសមហាអំណាចអាចវាយប្រហារគោលដៅឆ្ងាយដោយមិនចាំបាច់ប្រើយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់។ មីស៊ីលក៏បានរីកសាយភាយទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងៗជាច្រើន រួមទាំងចិន បារាំង និងឥណ្ឌា ដែលបានបង្កើតកម្មវិធីមីស៊ីលរបស់ខ្លួនឯង។

ឧស្សាហកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច

ប្រភព: Wikipedia

ឧស្សាហកម្មមីស៊ីលគឺជាសមាសភាគសំខាន់នៃវិស័យការពារជាតិរបស់ប្រទេសជាច្រើន។ ក្រុមហ៊ុនដូចជា BrahMos (សហការរវាងឥណ្ឌា និងរុស្ស៊ី) ផលិតមីស៊ីលគ្រូសល្បឿនលឿនជាងសម្លេង និងមានសមត្ថភាពបាញ់ចេញពីដី នាវា ឬយន្តហោះ។ តាម Wikipedia មីស៊ីល BrahMos ត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសមួយចំនួន ដែលបញ្ជាក់ពីទំហំសេដ្ឋកិច្ចនៃពាណិជ្ជកម្មមីស៊ីល។

ការចំណាយលើការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍមីស៊ីលបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយប្រទេសមហាអំណាចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងរុស្ស៊ី បានបណ្តាក់ទុនរាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងការបង្កើតមីស៊ីលជំនាន់ថ្មី។ ឧស្សាហកម្មនេះក៏ជំរុញការងារ និងការច្នៃប្រឌិតបច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកផងដែរ។ សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការមានកម្មវិធីមីស៊ីលអាចជានិមិត្តរូបនៃឯករាជ្យភាពជាតិ និងភាពជឿនលឿនខាងបច្ចេកវិទ្យា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន មីស៊ីលនៅតែជាឧបករណ៍យុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់។ តាម Wikipedia ក្រមសីលធម៌អន្តរជាតិប្រឆាំងនឹងសាយភាយមីស៊ីលផ្លោង (International Code of Conduct against Ballistic Missile Proliferation) ត្រូវបានអនុម័តដោយប្រទេសជាង ១៤០ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការសាយភាយបច្ចេកវិទ្យាមីស៊ីល។ ប្រទេសកម្ពុជាក៏ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាមួយដែរ។

ការបាញ់សាកមីស៊ីលដោយកូរ៉េខាងជើង វិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន និងភាពតានតឹងនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ធ្វើឱ្យប្រធានបទមីស៊ីលកាន់តែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃមីស៊ីលអាចជួយឱ្យយល់ពីព័ត៌មានដែលទាក់ទងនឹងសន្តិសុខតំបន់ និងពិភពលោក ព្រមទាំងផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាព និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិផងដែរ។