ប្រធានបទ Topic
ការកាត់ក្ដី និងបាតុភូត Mistrial
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia ការកាត់ក្ដី គឺជាការប្រជុំរបស់ភាគីដែលមានវិវាទ ដើម្បីបង្ហាញព័ត៌មានទៅកាន់សាលាក្ដី (tribunal) ដែលជាទីកន្លែងផ្លូវការមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងការវិនិច្ឆ័យការទាមទារ ឬជម្លោះផ្សេងៗ។
សាលាក្ដីអាចប្រព្រឹត្តទៅនៅចំពោះមុខចៅក្រម គណៈកម្មការ (jury) ឬអ្នកដទៃទៀតដែលត្រូវបានចាត់តាំងដើម្បីពិចារណាអង្គហេតុ។ គោលបំណងសំខាន់នៃការកាត់ក្ដី គឺការសម្រេចដោះស្រាយវិវាទតាមផ្លូវច្បាប់ ដោយផ្អែកលើភស្តុតាង និងការអះអាងរបស់ភាគីនីមួយៗ។
និយមន័យ និងធាតុផ្សំ
តាមការរៀបរាប់ក្នុងសម្ភារៈ Wikipedia តុលាការគឺជាទម្រង់មួយនៃសាលាក្ដី។ ការកាត់ក្ដីអាចធ្វើឡើងដោយចៅក្រមតែម្នាក់ ឬដោយគណៈកម្មការដែលមានតួនាទីពិចារណាលើអង្គហេតុ អាស្រ័យលើប្រព័ន្ធច្បាប់របស់ប្រទេសនីមួយៗ។
នៅពេលការកាត់ក្ដីមួយមិនអាចឈានដល់ការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយបាន ដោយសារហេតុផលផ្សេងៗ ដូចជាគណៈកម្មការមិនអាចឈានដល់ការសម្រេចជាឯកច្ឆន្ទ ឬមានកំហុសផ្លូវនីតិវិធីធ្ងន់ធ្ងរ តុលាការអាចប្រកាសជា «mistrial» ដែលមានន័យថាការកាត់ក្ដីនោះមិនមានសុពលភាព ហើយអាចត្រូវបានធ្វើឡើងវិញនៅពេលក្រោយ។ នេះជាយន្តការមួយដើម្បីធានាភាពយុត្តិធម៌នៃដំណើរការកាត់ក្ដី។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ការកាត់ក្ដីជាគំនិតផ្លូវច្បាប់មានប្រវត្តិដ៏យូរលង់។ គំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រទាក់ទងនឹងការកាត់ក្ដីរបស់ឧកញ៉ា Jean ទី ២ នៃ Alençon ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ១៤៥៨ បង្ហាញថាការកាត់ក្ដីជាយន្តការកណ្ដាលនៃការគ្រប់គ្រងយុត្តិធម៌នៅអឺរ៉ុប ដោយសាលាក្ដីត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងពិធីការផ្លូវការ។
នៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស អគារ Old Bailey នៅទីក្រុងឡុងដ៍ គឺជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់នៃការកាត់ក្ដីសម័យទំនើប ដូចបានបង្ហាញក្នុងគំនូរឆ្នាំ ១៨០៨ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីការវិវត្តនៃសាលាក្ដី ពីកន្លែងរាជវាំងទៅជាអគារតុលាការសាធារណៈ។
ប្រព័ន្ធច្បាប់ និងប្រភេទនៃការកាត់ក្ដី
ប្រភព: Wikipedia
ប្រព័ន្ធកាត់ក្ដីនៅទូទាំងពិភពលោក អាចបែងចែកជាពីរប្រភេទចម្បង។ ប្រព័ន្ធទីមួយគឺប្រព័ន្ធច្បាប់អង់គ្លេស-អាមេរិក ដែលភាគីទាំងពីរបង្ហាញភស្តុតាង និងអំណះអំណាង ខណៈចៅក្រមដើរតួជាអាជ្ញាកណ្ដាល។ ប្រព័ន្ធទីពីរគឺប្រព័ន្ធស៊ើបអង្កេតបែបបារាំង ដែលចៅក្រមមានតួនាទីសកម្មជាងមុនក្នុងការស៊ើបអង្កេត និងស្វែងរកការពិត ដូចបង្ហាញក្នុងគំនូរនៃការកាត់ក្ដីនៃមនុស្ស ៦៦ នាក់ ដែលចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មាន Le Monde illustré ក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៣។
ភាពខុសគ្នារវាងប្រព័ន្ធទាំងពីរនេះ មានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើលទ្ធភាពនៃការកើតមាន mistrial ដោយសារតួនាទីរបស់គណៈកម្មការ និងចៅក្រមខុសគ្នា។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ការយល់ដឹងអំពី mistrial គឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលចាប់អារម្មណ៍លើនីតិវិធីតុលាការ និងសិទ្ធិយុត្តិធម៌។ ប្រព័ន្ធតុលាការនៅកម្ពុជា ដែលផ្អែកលើទំនៀមទម្លាប់ច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី ក៏មានយន្តការស្រដៀងគ្នាដែរ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៅពេលការកាត់ក្ដីត្រូវបានរំខាន ឬបរាជ័យក្នុងការឈានដល់ការសម្រេច។
ការកាត់ក្ដីគឺជាស្នូលនៃគោលការណ៍យុត្តិធម៌ ហើយការប្រកាស mistrial គឺជាឧបករណ៍ការពារប្រឆាំងនឹងការសម្រេចដែលមិនយុត្តិធម៌។