ការលាងលុយកខ្វក់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការលាងលុយកខ្វក់ (Money Laundering) គឺជាដំណើរការនៃការលាក់បាំងប្រភពប្រាក់ដែលទទួលបានពីសកម្មភាពខុសច្បាប់ ហើយបំប្លែងប្រាក់ទាំងនោះឱ្យហាក់ដូចជាមានប្រភពស្របច្បាប់។ តាមព័ត៌មានពីសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia សកម្មភាពខុសច្បាប់ដែលបង្កើតប្រាក់ទាំងនេះ រួមមានការជួញដូរគ្រឿងញៀន អំពើភេរវកម្ម អំពើពុករលួយ ការកេងប្រវ័ញ្ចមូលនិធិសាធារណៈ និងពាណិជ្ជកម្មផ្លូវភេទ។

ដំណើរការនេះជាទូទៅធ្វើឡើងតាមរយៈអង្គភាពមុខ (front organization) ឬក្រុមហ៊ុនបិទបាំង ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រាក់កខ្វក់ហូរចូលប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុស្របច្បាប់។ នៅពេលដែលឧក្រិដ្ឋកម្មហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែស្មុគស្មាញ ការលាងលុយកខ្វក់បានក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងជម្លោះនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងផ្លូវច្បាប់នៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការលាងលុយកខ្វក់ជាបាតុភូតឆ្លងព្រំដែន ដែលប៉ះពាល់ដល់គ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក។ យោងតាម Wikipedia ប្រទេសភាគច្រើនបានដាក់ឱ្យអនុវត្តវិធានការប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់ (Anti-Money Laundering ឬ AML) ក្នុងកម្រិតខុសៗគ្នា។

តំបន់ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានហានិភ័យខ្ពស់រួមមានមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុក្រៅឆ្នេរ (offshore financial centers) ដែលច្បាប់ស្តីពីការសម្ងាត់ធនាគារតឹងរ៉ឹង ហើយការត្រួតពិនិត្យមិនល្អិតល្អន់។ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានស្ថាប័នផ្លូវច្បាប់ខ្សោយ ក៏ងាយរងគ្រោះដែរ ដោយសារឧក្រិដ្ឋជនអន្តរជាតិអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីចន្លោះប្រហោងនៃច្បាប់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ពាក្យ "money laundering" ត្រូវបានគេជឿថាបានចេញមកពីសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសម័យឧក្រិដ្ឋកម្មរៀបចំទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩២០ និង១៩៣០ ដែលនៅពេលនោះក្រុមឧក្រិដ្ឋជនបានប្រើហាងបោកអ៊ុតសំលៀកបំពាក់ (laundromat) ជាមធ្យោបាយលាក់បាំងប្រាក់ចំណូលពីសកម្មភាពខុសច្បាប់ ដូចជាការលក់ស្រាក្នុងសម័យហាមឃាត់។

តាម Wikipedia ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់បានក្លាយជាគោលនយោបាយអន្តរជាតិកាន់តែសំខាន់ ក្រោយការបង្កើតក្រុមការងារសកម្មភាពហិរញ្ញវត្ថុ (Financial Action Task Force ឬ FATF) នៅឆ្នាំ១៩៨៩។ ឯកសារស៊ើបអង្កេតរបស់ព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ១៩៩៨ ស្តីពីការលាងវិភាគទានបោះឆ្នោត និងការផ្ទេរប្រាក់តាមតតិយជន រួមទាំងករណី Gandhi Memorial International Foundation បង្ហាញពីរបៀបដែលការលាងលុយអាចជ្រាបចូលក្នុងដំណើរការនយោបាយ។

ក្រោយការវាយប្រហារភេរវកម្មនៅសហរដ្ឋអាមេរិកថ្ងៃទី១១ កញ្ញា ២០០១ បទប្បញ្ញត្តិអន្តរជាតិក៏ត្រូវបានពង្រឹងបន្ថែមទៀត ដោយផ្តោតលើការទប់ស្កាត់ការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់អំពើភេរវកម្ម (Counter-Terrorism Financing)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការលាងលុយកខ្វក់មានផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងសេដ្ឋកិច្ចសកល។ វាបង្ខូចទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ បំផ្លាញការប្រកួតប្រជែងស្របច្បាប់ កាត់បន្ថយចំណូលពន្ធរបស់រដ្ឋ និងធ្វើឱ្យអស្ថិរភាពតម្លៃទ្រព្យសម្បត្តិ ជាពិសេសក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ។

ផ្នែកទូទៅនៃដំណើរការលាងលុយកខ្វក់ ត្រូវបានគេបែងចែកជាបីដំណាក់កាល៖ ការដាក់បញ្ចូល (placement) ពោលគឺការបញ្ចូលប្រាក់កខ្វក់ទៅក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ; ការវាយដំ (layering) ដែលជាការផ្ទេរប្រាក់ច្រើនលើកដើម្បីបំបាំងដាន; និងការបញ្ចូលឡើងវិញ (integration) ដែលប្រាក់ត្រូវបានទាញចេញក្នុងទម្រង់ស្របច្បាប់។ ឧបករណ៍ដែលគេប្រើញឹកញាប់រួមមានក្រុមហ៊ុនមុខ កាស៊ីណូ វិស័យអចលនទ្រព្យ ការហៅឆ្នោត និងថ្មីៗនេះ រូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ប្រធានបទនេះមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់នឹងការពិភាក្សាអំពីហានិភ័យហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអន្តរជាតិដូចជា Reuters និង BBC បានរាយការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់អំពីករណីឆបោកតាមអនឡាញ ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ព្រំដែនមួយចំនួននៃតំបន់មេគង្គ ដែលត្រូវបានសង្ស័យថាជាប្រភពនៃលំហូរលុយខុសច្បាប់សំខាន់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

កម្ពុជាជាសមាជិកនៃ FATF តាមរយៈក្រុមអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកស្តីពីការលាងលុយកខ្វក់ (APG) ហើយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) និងអង្គភាពស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា (CAFIU) ទទួលខុសត្រូវលើការត្រួតពិនិត្យ។ ការអនុវត្តស្តង់ដារ AML មានឥទ្ធិពលលើទំនាក់ទំនងរវាងធនាគារកម្ពុជា និងធនាគារអន្តរជាតិ ព្រមទាំងលើការវិនិយោគបរទេស ដែលជាប្រធានបទដែលអ្នកអាន KhmerPulse នឹងជួបប្រទះញឹកញាប់ក្នុងការរាយការណ៍ស្តីពីសេដ្ឋកិច្ច និងគោលនយោបាយបទប្បញ្ញត្តិហិរញ្ញវត្ថុក្នុងតំបន់។