សាសនាមរមន
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
សាសនាមរមន (Mormonism) គឺជាទ្រឹស្ដី និងប្រពៃណីសាសនានៃចលនាពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយ (Latter Day Saint movement) ដែលជាសាខាមួយនៃគ្រិស្តសាសនាបែបស្ដារឡើងវិញ (Restorationist Christianity)។ ចលនានេះត្រូវបានចាប់ផ្ដើមឡើងដោយលោក យ៉ូសែប ស្មីត (Joseph Smith) នៅភាគខាងលិចនៃរដ្ឋនូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ទី១៨២០-១៨៣០។ តាម Wikipedia ពាក្យ «មរមន» ធ្លាប់ត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅលើទិដ្ឋភាពផ្សេងៗនៃចលនានេះ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៨ សាសនាចក្រនៃព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទនៃពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយ ដែលជានិកាយធំជាងគេ បានព្យាយាមឃ្លាតឆ្ងាយពីការប្រើពាក្យនេះ។
គោលជំនឿសំខាន់ៗរួមមានការជឿលើគម្ពីរមរមន ដែលជាគម្ពីរបន្ថែមមួយទៀតសរសេរដោយព្យាការីបុរាណនៅទ្វីបអាមេរិក ហើយត្រូវបានបកប្រែដោយលោកស្មីត។ ពួកគេក៏ជឿលើការបើកសម្ដែងជាបន្ត និងព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទជាព្រះអង្គសង្រ្គោះ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ចលនាមរមនមានដើមកំណើតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបច្ចុប្បន្នមានសមាជិករាប់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក។ តាម Wikipedia សាសនាចក្រនៃព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទនៃពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយ មានសមាជិកជាង ១៧ លាននាក់ ដោយមានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅទីក្រុងសលត៍លេក រដ្ឋយូថាហ៍ ដែលជាតំបន់មានប្រជាជនមរមនច្រើនបំផុត។ តាម Wikipedia ប្រជាជនប្រមាណ ៦០% នៅរដ្ឋយូថាហ៍ជាសមាជិកក្រុមជំនុំនេះ។
ក្រៅពីសហរដ្ឋអាមេរិក ក្រុមជំនុំបានរីករាលដាលទៅអាមេរិកឡាទីន អាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។ ពួកគេសង់ព្រះវិហារបរិសុទ្ធនៅតាមទីក្រុងធំៗជាច្រើន សម្រាប់ពិធីសាសនាពិសេសៗ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
សាសនាមរមនបានចាប់កំណើតដោយលោកយ៉ូសែប ស្មីត ដែលអះអាងថាបានឃើញការនិមិត្តនៅឆ្នាំ១៨២០ ហើយក្រោយមកបានទទួលបន្ទះមាសពីទេវតាម៉ូរ៉ូណៃ។ តាម Wikipedia លោកបានបកប្រែគម្ពីរមរមន ហើយបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ១៨៣០ ជាឆ្នាំដែលក្រុមជំនុំត្រូវបានបង្កើតឡើង។
អ្នកដើរតាមដំបូងបានជួបការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ហើយបានផ្លាស់ទីពីនូវយ៉កទៅអូហៃយោ មីសសួរី និងអ៊ីលីនយ។ នៅឆ្នាំ១៨៤៤ លោកស្មីត និងប្អូនប្រុសរបស់គាត់ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងគុក។ ចលនានេះដំបូងបានអនុវត្តពហុពន្ធភាព ប៉ុន្តែសាសនាចក្រមរមនធំបានប្រកាសបញ្ចប់ការអនុវត្តនេះនៅឆ្នាំ១៨៩០។
ក្រោយការស្លាប់របស់លោកស្មីត ក្រុមភាគច្រើនបានដើរតាមលោកប្រិម យ៉ាំង ធ្វើដំណើរទៅទិសខាងលិចដល់រដ្ឋយូថាហ៍ ដែលក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសាសនាចក្រមរមនធំជាងគេ។ ក៏មាននិកាយតូចៗផ្សេងទៀតដូចជា សហគមន៍ព្រះគ្រីស្ទ និងក្រុមមរមននិយមដើម។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
វប្បធម៌មរមនសង្កត់ធ្ងន់លើជីវិតគ្រួសារ ការអប់រំ និងការផ្សព្វផ្សាយសាសនា។ ពួកគេធ្វើពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹកសម្រាប់មនុស្សស្លាប់ នៅក្នុងព្រះវិហារបរិសុទ្ធ និងអនុវត្តក្រមសុខភាព “ព្រះបន្ទូលនៃប្រាជ្ញា” ដែលហាមគ្រឿងស្រវឹង កាហ្វេ និងថ្នាំជក់។ ក្រុមជំនុំក៏យកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងលើការស្រាវជ្រាវពង្សាវតារ និងការងារព្រះវិហារបរិសុទ្ធ។
ខាងសេដ្ឋកិច្ច ក្រុមជំនុំមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន ដោយប្រមូលដង្វាយមួយភាគដប់ពីសមាជិក ហើយវិនិយោគលើអចលនទ្រព្យ ការអប់រំ និងកម្មវិធីមនុស្សធម៌។ តាម Wikipedia ពួកមរមនជឿថារដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាការបំផុសពីព្រះ ដែលជាជំនឿទាក់ទងនឹងទំនាយសេះសក្នុងចំណោមក្រុមនិយមដើម។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងពីសាសនាមរមនមានសារៈសំខាន់ ដោយសារវត្តមានកាន់តែច្រើនរបស់ក្រុមជំនុំនេះនៅកម្ពុជា។ តាម Wikipedia សាសនាចក្រនៃព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទនៃពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយបានចាប់ផ្ដើមសកម្មភាពនៅកម្ពុជាតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ហើយសព្វថ្ងៃមានសមាជិករាប់ពាន់នាក់ និងមានមណ្ឌលស្តេកនៅភ្នំពេញ។ នៅឆ្នាំ២០២៣ មេដឹកនាំក្រុមជំនុំបានប្រកាសគម្រោងសាងសង់ព្រះវិហារបរិសុទ្ធដំបូងគេនៅកម្ពុជានាទីក្រុងភ្នំពេញ។
ការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដែលក្រុមជំនុំឈប់ប្រើពាក្យ «មរមន» ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការផ្ដោតលើព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ក៏នឹងបន្តមានឥទ្ធិពលលើការយល់ឃើញរបស់សាធារណៈនៅកម្ពុជានិងពិភពលោក។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។