ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសម៉ារ៉ុក ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រម៉ារ៉ុក គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់ម៉ាហ្គ្រីប នៃភាគខាងជើងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ យោងតាម Wikipedia ប្រទេសនេះមានឆ្នេរសមុទ្រជាប់នឹងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេនៅភាគខាងជើង និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនៅភាគខាងលិច។ រាជធានីរបស់ប្រទេសនេះគឺទីក្រុងរ៉ាបាត រីឯទីក្រុងធំបំផុតគឺកាសាប្លង់កា ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់របស់ប្រទេស។

ម៉ារ៉ុកមានសារៈសំខាន់ខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដោយស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វរវាងអឺរ៉ុប អាហ្វ្រិក និងពិភពលោកអារ៉ាប់។ យោងតាម Wikipedia វប្បធម៌ម៉ារ៉ុកគឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងវប្បធម៌អារ៉ាប់ ប៊ែប៊ែរ អឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រិក ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏លេចធ្លោមួយនៅអាហ្វ្រិកខាងជើង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមកំណែភាសាខ្មែរនៃ Wikipedia ប្រទេសម៉ារ៉ុកលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដី ៤៤៦,៣០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ឬ ៧១០,០៨០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ បើគិតបញ្ចូលទាំងដែនដីជម្លោះសាហារ៉ាខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនគោកជាប់នឹងប្រទេសអាល់ហ្សេរីនៅភាគខាងកើត និងដែនដីជម្លោះសាហារ៉ាខាងលិចនៅភាគខាងត្បូង។ នៅភាគខាងជើងក៏មានដែនដី Ceuta និង Melilla ដែលគ្រប់គ្រងដោយប្រទេសអេស្ប៉ាញ ប៉ុន្តែម៉ារ៉ុកអះអាងថាជាដែនដីរបស់ខ្លួន។

ភូមិសាស្ត្ររបស់ម៉ារ៉ុកមានភាពចម្រុះ រួមមានជួរភ្នំអាត្លាស (Atlas) ដែលមានកំពូល Toubkal ជាកំពូលខ្ពស់បំផុតនៅអាហ្វ្រិកខាងជើង វាលខ្សាច់សាហារ៉ានៅភាគខាងត្បូង និងតំបន់ឆ្នេរដ៏វែងតាមបណ្ដោយមហាសមុទ្រ។

យោងតាម Wikipedia ប្រទេសនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ៣៧ លាននាក់។ សាសនាផ្លូវការ និងសាសនាលេចធ្លោបំផុតគឺឥស្លាម។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាអារ៉ាប់ និងភាសាប៊ែប៊ែរ ខណៈភាសាបារាំង និងគ្រាមភាសាអារ៉ាប់ម៉ារ៉ុក ត្រូវបានគេនិយាយយ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រអាណានិគមនិយម និងទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយបារាំង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ារ៉ុកមានភាពយូរអង្វែង ដោយមានឫសគល់ពីអរិយធម៌ប៊ែប៊ែរបុរាណ និងការកាន់កាប់ដោយចក្រភពរ៉ូម៉ាំងនៅសម័យបុរាណ ដែលនៅសេសសល់ទីក្រុងបុរាណ Volubilis ជាភ័ស្តុតាង។ យោងតាម Wikipedia នៅសតវត្សទី៩ រាជវង្ស Idrisid បានបង្កើតរដ្ឋឥស្លាមដំបូងគេនៅលើទឹកដីនេះ ហើយទីក្រុងហ្វេស (Fes) បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផ្នែកវប្បធម៌ និងសាសនា ដោយមានសាកលវិទ្យាល័យ al-Qarawiyyin ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសតវត្សនោះ។

ក្រោយមកទៀត រាជវង្ស Almoravid និង Almohad បានពង្រីកអំណាចម៉ារ៉ុកលើតំបន់អាហ្វ្រិកខាងជើង និងឧបទ្វីបអ៊ីប៊ែរិក។ នៅសតវត្សទី១៥ ព័រទុយហ្គាល់បានវាយយកទីក្រុង Ceuta ក្នុងឆ្នាំ ១៤១៥ ដែលជាការចាប់ផ្ដើមនៃវត្តមានអាណានិគមអឺរ៉ុបនៅម៉ារ៉ុក។ យោងតាម Wikipedia ការវត្តមានរបស់ព័រទុយហ្គាល់នៅម៉ារ៉ុកបានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ១៧៦៩។

នៅដើមសតវត្សទី២០ បារាំងបានបង្កើតរបបអាណាព្យាបាលលើប្រទេសម៉ារ៉ុករវាងឆ្នាំ ១៩០៧ ដល់ ១៩៣៤។ ចលនាឯករាជ្យបានរីកដុះដាល និងបានសម្រេចគោលដៅនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះមហាក្សត្រ Mohammed V ។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ម៉ារ៉ុកបានកាន់កាប់ដែនដីសាហារ៉ាខាងលិច ដែលនៅតែជាបញ្ហាជម្លោះមួយរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចម៉ារ៉ុកពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្មរ៉ែផូស្វាត ទេសចរណ៍ វិស័យនិកាយផលិតកម្ម និងថាមពលកកើតឡើងវិញ។ យោងតាម Wikipedia ទីក្រុងកាសាប្លង់