ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

គ្រោះថ្នាក់ម៉ូតូ គឺជាប្រភេទមួយនៃការប៉ះទង្គិចចរាចរណ៍ ដែលកើតឡើងនៅពេលម៉ូតូបុកជាមួយយានយន្តផ្សេងទៀត អ្នកថ្មើរជើង សត្វ ឬវត្ថុនៅលើដងផ្លូវ។ យោងតាមអត្ថបទរបស់វិគីភីឌាស្តីពី "ការប៉ះទង្គិចចរាចរណ៍" (Traffic collision) ការដឹកជញ្ជូនតាមដងផ្លូវគឺជាស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់បំផុតដែលមនុស្សជួបប្រទះរៀងរាល់ថ្ងៃ។ អ្នកជិះម៉ូតូជាក្រុមមួយដែលងាយរងគ្រោះខ្ពស់ ដោយសារពួកគេគ្មានរចនាសម្ព័ន្ធការពារដូចរថយន្ត។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា អ្នកជិះម៉ូតូមានឱកាសស្លាប់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ច្រើនជាងអ្នកបើកបររថយន្ត ២៦ ដង យោងតាមទិន្នន័យរបស់រដ្ឋបាលសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក (NHTSA) (ដកស្រង់ពីវិគីភីឌា)។ គ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះបណ្ដាលឲ្យមានរបួស ពិការភាព និងស្លាប់ ព្រមទាំងការខាតបង់ទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងច្រើន។ ទោះបីជាមានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ គ្រោះថ្នាក់ម៉ូតូច្រើនតែមិនទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ពីសារព័ត៌មានដូចគ្រោះមហន្តរាយដទៃទៀតដែលកើតឡើងតិចជាងនោះឡើយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

យោងតាមវិគីភីឌា អត្រាស្លាប់ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ម៉ូតូមានកម្រិតខ្ពស់ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ដែលម៉ូតូជាយានជំនិះចម្បងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ នៅកម្ពុជា ម៉ូតូ (រួមទាំងម៉ូតូកង់មួយ និងម៉ូតូស្កូបពី) មានចំនួនរាប់លានគ្រឿង ហើយជាមធ្យោបាយធ្វើដំណើរដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនភាគច្រើន។ បុរសវ័យក្មេង ជាពិសេសអ្នកដែលមានអាយុពី ២០ ដល់ ៣៥ ឆ្នាំ គឺជាក្រុមដែលមានហានិភ័យខ្ពស់បំផុតក្នុងការជួបគ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះ ដោយសារតែឥរិយាបថប្រថុយប្រថានដូចជាការបើកបរលឿន មិនពាក់មួកសុវត្ថិភាព និងការបើកបរក្រោមឥទ្ធិពលគ្រឿងស្រវឹង។ កត្តាភូមិសាស្ត្រក៏ជះឥទ្ធិពលដែរ៖ នៅតំបន់ជនបទ ផ្លូវថ្នល់មានស្ថានភាពមិនល្អ និងខ្វះភ្លើងបំភ្លឺ ដែលបង្កើនគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកជិះម៉ូតូទ្បេង។ ការសិក្សាដែលដកស្រង់ដោយវិគីភីឌាក៏បង្ហាញថា ការពាក់មួកសុវត្ថិភាពអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការស្លាប់បាន ៤០% និងហានិភ័យនៃរបួសធ្ងន់ធ្ងរបាន ៧០% ប៉ុន្តែអត្រានៃការពាក់មួកនៅកម្ពុជានៅមិនទាន់ពេញលេញនៅឡើយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដំបូងបំផុតដែលត្រូវបានកត់ត្រាគឺការបុកនៃរថយន្តដើរដោយចំហាយទឹករបស់នីកូឡា-យ៉ូសែប គុយណូ ទៅនឹងជញ្ជាំងនៅឆ្នាំ ១៧៧១ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។ នៅពេលម៉ូតូត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅចុងសតវត្សទី ១៩ គ្រោះថ្នាក់ក៏ចាប់ផ្ដើមកើតឡើងភ្លាមៗ ព្រោះម៉ូតូដំបូងៗមិនមានប្រព័ន្ធហ្រ្វាំង ឬព្យួរដែលមានសុវត្ថិភាពឡើយ។ នៅសតវត្សទី ២០ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃចំនួនម៉ូតូនៅលើដងផ្លូវ ចំនួនគ្រោះថ្នាក់ក៏កើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ជំរុញឲ្យមានការអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយសុវត្ថិភាពដូចជាការតម្រូវឲ្យពាក់មួកសុវត្ថិភាពនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ និង ១៩៧០។ សព្វថ្ងៃនេះ បច្ចេកវិទ្យាដូចជា ប្រព័ន្ធហ្រ្វាំង ABS និងថង់ខ្យល់ (airbag) សម្រាប់ម៉ូតូកំពុងជួយកាត់បន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃគ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្តែការអនុវត្តនៅតាមប្រទេសក្រីក្រនៅមានកម្រិត។ បន្ថែមលើនេះ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ការបង្កើតអង្គការសុវត្ថិភាពម៉ូតូនៅសហរដ្ឋអាមេរិក (Motorcycle Safety Foundation) បានជួយបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជិះឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដែលជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសដទៃ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការចុះផ្សាយរបស់វិគីភីឌា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ រួមទាំងគ្រោះថ្នាក់ម៉ូតូ ធ្វើឲ្យប្រទេសនានាខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចពី ១ ទៅ ៣% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ការខាតបង់នេះរួមមានថ្លៃព្យាបាលរបួស ការបាត់បង់ផលិតភាពការងារ និងការជួសជុលទ្រព្យសម្បត្តិ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលម៉ូតូជាមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនសំខាន់ គ្រោះថ្នាក់ម៉ូតូបង្កើតជាបន្ទុកសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់គ្រួសារ និងសង្គម។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការជិះម៉ូតូនៅកម្ពុជាមានលក្ខណៈប្រចាំថ្ងៃ ប៉ុន្តែឥរិយាបថប្រថុយប្រថាន ដូចជាការមិនពាក់មួកសុវត្ថិភាព ការបត់ផ្លូវភ្លាមៗ និងការមិនគោរពស្លាកសញ្ញា គឺនៅតែជាបញ្ហា។ វិគីភីឌាកត់សម្គាល់ថា ការផ្សព្វផ្សាយសាធារណៈ និងច្បាប់តឹងរ៉ឹងជាងមុនអាចផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌នេះបាន។ ឧទាហរណ៍ នៅប្រទេសជាច្រើន ការតម្រូវឲ្យពាក់មួកសុវត្ថិភាពបានកាត់បន្ថយការស្លាប់យ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែការអនុវត្តនៅកម្រិតទាបនៅតែជាឧបសគ្គ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទគ្រោះថ្នាក់ម៉ូតូគឺមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារកម្ពុជាមានអត្រាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ខ្ពស់មួយនៅតំបន់ ហើយម៉ូតូមានចំណែកដល់ទៅ ៧០% នៃចំនួនអ្នកស្លាប់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ (តាមទិន្នន័យដែលដកស្រង់ដោយវិគីភីឌា)។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចេញច្បាប់ចរាចរណ៍ថ្មី និងបង្កើនការផាកពិន័យចំពោះអ្នកមិនពាក់មួកសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែគ្រោះថ្នាក់នៅតែកើតឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

KhmerPulse តែងតែរាយការណ៍អំពីព្រឹត្តិការណ៍គ្រោះថ្នាក់ម៉ូតូធំៗ និងបញ្ហាសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍នៅកម្ពុជា។ អត្ថបទនេះប្រើប្រភពសំខាន់ពីវិគីភីឌា ដើម្បីផ្តល់ទិដ្ឋភាពទូទៅ ប៉ុន្តែសម្រាប់ព័ត៌មានថ្មីៗ សូមអានអត្ថបទផ្សេងៗនៅលើ KhmerPulse ។ ប្រធានបទនេះក៏ភ្ជាប់ទៅនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិ ដូចជាគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ដែលមានគោលដៅកាត់បន្ថយពាក់កណ្តាលនៃចំនួនអ្នកស្លាប់និងរបួសដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា។